Alternatief Berlijn met street art, markten en groene wijken

Street art in Kreuzberg

Kreuzberg lag tot 1989 klem tegen de muur, waardoor huren laag bleven en hele blokken jarenlang leegstonden. Op de blinde gevels die daardoor ontstonden staan nu muurschilderingen die soms zes tot tien verdiepingen hoog zijn. Rond de Oranienstraße en het Landwehrkanal loop je in ongeveer twee uur langs de bekendste werken. Rondleidingen duren drie uur en kosten rond de 20 euro; wie zelf gaat, kan de route het beste 's ochtends doen wanneer er nog geen auto's voor de gevels staan.

De vlooienmarkt in het Mauerpark

De markt in het Mauerpark is er alleen op zondag, doorgaans van 9.00 tot 18.00 uur, en telt enkele honderden kramen met tweedehands kleding, platen en meubels. Het park ligt op de voormalige dodenstrook, vandaar de naam. In het amfitheater wordt bij goed weer vanaf een uur of drie karaoke gehouden waar honderden mensen op afkomen. Onderhandelen is gebruikelijk, en tegen sluitingstijd zakken de prijzen merkbaar.

Prenzlauer Berg

Prenzlauer Berg wordt nog vaak alternatief genoemd, maar de wijk is sinds de jaren negentig grotendeels gerenoveerd en behoort inmiddels tot de duurste van de stad. Wat bleef is de negentiende-eeuwse bebouwing: volgens de monumentendienst overleefde bijna 80 procent van de panden de oorlog, wat in Berlijn uitzonderlijk is. Rond de Kollwitzplatz is er markt op donderdag en zaterdag, doorgaans van 9.00 of 12.00 uur tot een uur of vier. De watertoren uit 1877 in het midden van de wijk is de oudste van Berlijn.

Friedrichshain

Friedrichshain ligt aan de oostkant van de Spree en draait om het voormalige spoorwegwerkplaatsterrein waar sinds de jaren negentig clubs, skateparken en ateliers zitten. De Karl-Marx-Allee erdoorheen is ruim 2 kilometer lang en tussen 1952 en 1960 in socialistische stijl gebouwd, met flats van acht verdiepingen aan een straat van 90 meter breed. In het Volkspark ligt een heuvel van puin uit de oorlog die tot 78 meter reikt. De wijk is vanaf Alexanderplatz in tien minuten met de tram te bereiken.

De East Side Gallery

De East Side Gallery is met 1.316 meter het langste bewaarde stuk van de muur en werd in 1990 door 118 kunstenaars uit 21 landen beschilderd. In 2009 zijn de meeste werken door de oorspronkelijke makers opnieuw aangebracht, omdat de verf verweerd was. De galerij staat langs de Mühlenstraße en is dag en nacht vrij toegankelijk. Let op: het is er tussen 11.00 en 16.00 uur zo druk dat een rustige foto vrijwel onmogelijk is, dus kom vroeg.

De markt op de Boxhagener Platz

Op de Boxhagener Platz is op zaterdag een levensmiddelenmarkt en op zondag een vlooienmarkt, beide doorgaans van 10.00 tot 18.00 uur. Het plein ligt midden in een woonbuurt met cafés rondom en is daarmee kleiner en rustiger dan de bekendere markten. Rond het plein staan panden uit de jaren rond 1900 die vrijwel ongeschonden bleven. Vanaf station Warschauer Straße is het ongeveer tien minuten lopen.

Het Tempelhofer Feld

Het voormalige vliegveld ging in 2010 als park open en beslaat ongeveer 300 hectare, groter dan menig binnenstad. De twee banen van ruim 2 kilometer worden gebruikt door skaters, wielrenners en landzeilers, en aan de randen liggen moestuinen die door buurtbewoners worden onderhouden. Het terrein is dagelijks open van zonsopgang tot zonsondergang; de poorten sluiten kort na zonsondergang en dat wordt gecontroleerd. In 2014 stemden de Berlijners in een referendum tegen bebouwing van de randen.

Neukölln

Neukölln geldt sinds ongeveer 2010 als de wijk waar de goedkope ateliers en bars naartoe trokken toen Kreuzberg duurder werd. Rond de Weserstraße zitten tientallen kleine bars die pas na tienen opengaan. Op het dak van een parkeergarage bij de Neukölln Arcaden zit een bar met uitzicht over de stad, bereikbaar via de trap op de bovenste parkeerlaag. In het zuiden van de wijk ligt het Britzer Garten van ruim 90 hectare, aangelegd voor de tuinbouwtentoonstelling van 1985.

Uitgaan rond de Warschauer Straße

Rond station Warschauer Straße en het aangrenzende terrein zitten clubs die doorgaans pas na middernacht volstromen en tot ver in de ochtend doordraaien. Er geldt geen wettelijk sluitingsuur in Berlijn, waardoor sommige zaken het hele weekend doorgaan. In de meeste clubs is fotograferen verboden en wordt bij de deur een sticker over je cameralens geplakt. Entree kost meestal tussen de 10 en 25 euro en er wordt vaak alleen contant afgerekend.

Haus Schwarzenberg

Aan de Rosenthaler Straße ligt een binnenplaats die als een van de weinige in de buurt niet is opgeknapt en volgeplakt en beschilderd is gebleven. In hetzelfde complex zitten een herinneringsplek voor een blindenwerkplaats die tijdens de oorlog joodse werknemers verborg, en een centrum over Anne Frank. Beide zijn doorgaans van dinsdag tot en met zondag open vanaf 10.00 uur; de werkplaats vraagt geen toegang. De binnenplaats zelf is dag en nacht vrij te betreden.