Wat te doen in Berlijn met historie, streetart en moderne cultuur

Het grootste museum van het Museumeiland is jaren dicht

Wie voor de antieke altaren en de blauwe poort komt, moet dat uitstellen: dat museum is in oktober 2023 volledig gesloten voor een verbouwing en gaat pas in delen weer open, het eerste deel niet voor 2027 en het geheel jaren later. De andere vier musea op het eiland zijn wel open. Dit artikel behandelt de historische plekken, de straatkunst en de moderne stad, met entreeprijzen, openingstijden en de dingen die u vooraf moet regelen.

Voor de koepel op het parlement reserveert u dagen vooruit

De glazen koepel op het parlementsgebouw is gratis, maar u kunt er niet zomaar in: u meldt zich online aan met naam en paspoortnummer, en dat moet doorgaans enkele dagen tot twee weken van tevoren. De koepel is dagelijks open van 8.00 tot 24.00 uur en de laatste toegang is om 21.45 uur. Reken op anderhalf uur inclusief de veiligheidscontrole. Neem het paspoort mee waarmee u zich hebt aangemeld, want zonder komt u er niet in. Bij vol weer wordt hij gesloten.

Van de Muur staat het volledige beeld maar op één plek

Op de meeste plaatsen ziet u nog een enkel stuk beton of een dubbele rij stenen in het wegdek. Alleen bij een gedenkplaats in het noorden van de stad is een complete doorsnede bewaard: de voorste muur, de doodsstrook, een wachttoren en de achterste muur. Toegang is gratis, het buitenterrein is dag en nacht open en het bezoekerscentrum van dinsdag tot zondag van 10.00 tot 18.00 uur. Reken op twee uur. Dit is de plek die laat zien hoe het systeem werkte; de beschilderde muur langs de rivier laat vooral zien wat er ná 1990 op is geschilderd.

Het wachthuisje bij de bekende grensovergang is een kopie

Het witte huisje midden op de kruising is een replica uit 2000; het echte exemplaar staat in een museum aan de rand van de stad. De zandzakken en de borden eromheen horen bij het straatbeeld en niet bij de geschiedenis. Kijken kost niets. Wie wil begrijpen wat hier gebeurde, loopt 500 meter door naar een gratis openluchttentoonstelling op het terrein van de voormalige geheime politie, dagelijks open van 10.00 tot 20.00 uur. Dat is de inhoudelijke tegenhanger van de fotostop op de kruising.

Het monument voor de vermoorde Joden telt 2.711 betonblokken

Op een veld van ongeveer 19.000 vierkante meter bij de Brandenburger Tor staan sinds 2005 betonnen blokken van verschillende hoogte, waartussen de grond golft zodat u er middenin het overzicht verliest. Het veld is gratis en dag en nacht toegankelijk. Onder het monument ligt een informatiecentrum met de namen en levensverhalen van slachtoffers; entree is gratis en het is van dinsdag tot zondag open van 10.00 tot 18.00 uur. Let op: dit is een gedenkplaats en geen speelterrein, en daar wordt door toezichthouders op aangesproken.

De straatkunst zit in twee wijken en op een oude afluisterpost

In het oosten van de stad ligt een voormalig spoorwegterrein vol muurschilderingen, hallen en clubs, dat vrij toegankelijk is. In het zuidwesten staat op een puinheuvel van 120 meter een verlaten afluisterstation uit de Koude Oorlog dat nu volledig is beschilderd. Het spoorwegterrein kost niets; de afluisterpost kost 8 tot 15 euro en is doorgaans van woensdag tot zondag open van 11.00 tot 18.00 uur. In een derde wijk zit een gratis museum over straatkunst. Reken voor elk een halve dag.

Het oude vliegveld in het zuiden is nu een park van 355 hectare

Op de start- en landingsbanen van een luchthaven die in 2008 sloot, mag u nu fietsen, skaten, vliegeren en barbecuen op aangewezen plekken. Het terrein is groter dan het Central Park in New York. Toegang is gratis en het park gaat bij zonsopgang open en bij zonsondergang dicht, dus de tijden verschuiven het hele jaar door. Er is geen schaduw en geen kiosk buiten de randen; neem water mee. Met de metro bent u er vanaf het centrum in 20 minuten.

In Kreuzberg staat twee keer per week een markt aan het water

Langs een kanaal in het zuidoosten staat op dinsdag en vrijdag een markt met Turkse groente, stoffen, kaas en kruiden, die van 11.00 tot 18.30 uur loopt. Het is de plek waar de wijk zichzelf bevoorraadt. Kijken kost niets en een maaltijd van een kraam 5 tot 9 euro. Vanaf een uur of vier is het er druk. In dezelfde wijk zitten cafés, tweedehandswinkels en een straat met eetzaken uit tien landen; dat is het deel van de stad waar het minst op bezoekers is ingericht en waar u dus het meeste ziet.

Praktisch

Vanuit Nederland rijdt de trein er in ongeveer zes uur, of u vliegt in anderhalf uur; de luchthaven ligt 25 kilometer buiten de stad met een trein die er een half uur over doet. Duitsland betaalt met de euro. Een enkele rit met metro of tram kost rond de 4 euro en een dagkaart rond de 11 euro. April tot september geeft 15 tot 27 graden. Let op twee sluitingen: op zondag zijn vrijwel alle winkels dicht en op maandag een groot deel van de musea. Plan de zondag daarom rond parken en markten, en de maandag rond de buitenmonumenten.