Top 5 bezienswaardigheden in Berlijn die je niet mag missen

De bezienswaardigheden van Berlijn liggen op twee kilometer van elkaar

De Brandenburger Tor, de Reichstag, het Holocaustmonument en de Alexanderplatz met de Fernsehturm liggen binnen een wandeling van twee tot drie kilometer. Wat verder ligt, is de East Side Gallery, het langste bewaarde stuk muur, op ongeveer vier kilometer naar het oosten. Daardoor is een eerste dag hier vooral lopen. Dit artikel behandelt de vijf bekendste plekken, met entreeprijzen, openingstijden en de reserveringen die je vooraf moet regelen.

De Brandenburger Tor in Berlijn uit 1791 staat op een autovrij plein

De stadspoort werd volgens de stad in 1791 voltooid naar een ontwerp van Carl Gotthard Langhans, die zich baseerde op de toegangspoort van de Akropolis in Athene. De poort is 26 meter hoog en draagt een bronzen vierspan dat in 1806 door Napoleon werd meegenomen naar Parijs en in 1814 werd teruggehaald. De Pariser Platz eromheen is gratis en dag en nacht toegankelijk. Vanaf hier loop je in vijf minuten naar de Reichstag en in tien minuten naar het Holocaustmonument. Let op: in de zomer staan er straatartiesten die na een foto geld eisen; dat hoef je niet te geven.

De Reichstag-koepel in Berlijn is gratis, maar niet vrij toegankelijk

Op het parlementsgebouw ligt sinds 1999 een glazen koepel met een spiraalvormige loopbrug, waarvandaan je de vergaderzaal onder je ziet liggen. De toegang kost niets. Je moet je wel vooraf online aanmelden met naam en paspoortnummer, doorgaans enkele dagen tot weken van tevoren, en bij de ingang wordt je identiteitsbewijs gecontroleerd. Zonder die registratie kom je er niet in. Reken op anderhalf uur inclusief de controle, en neem de audiogids, die bij de koepel gratis is.

Van de Muur in Berlijn staan drie verschillende dingen overeind

De Muur stond van 1961 tot 1989. Wat er nu van te zien is verschilt sterk per plek: aan de Bernauer Straße in het noorden ligt een gedenkplaats met een bewaard stuk inclusief dodenstrook, wachttoren en resten van de grensinstallatie, gratis en in de open lucht. In Friedrichshain staat aan de Mühlenstraße de East Side Gallery, ongeveer 1,3 kilometer die in 1990 door kunstenaars is beschilderd; daar hangen de broederkus van Dmitri Vrubel en de Trabant van Birgit Kinder. Checkpoint Charlie in het centrum is grotendeels reconstructie: het wachthuisje dat er staat is een replica uit 2000 en het origineel staat in een museum.

Het Holocaustmonument in Berlijn telt 2.711 betonnen blokken

Tussen de Brandenburger Tor en het centrum ligt een veld van ongeveer 19.000 vierkante meter met 2.711 grijze blokken van verschillende hoogte, in 2005 geopend naar een ontwerp van Peter Eisenman als monument voor de vermoorde Joden van Europa. Toegang is gratis en het veld is dag en nacht toegankelijk; het ondergrondse informatiecentrum is van dinsdag tot zondag open en eveneens gratis. De stichting vraagt bezoekers niet op de blokken te klimmen, te springen of te poseren. Reken op een uur, inclusief het informatiecentrum.

De Fernsehturm in Berlijn is 368 meter hoog

Op de Alexanderplatz in het oosten staat de Fernsehturm uit 1969, met een uitkijkbol op 203 meter en het draaiende restaurant Sphere daarboven. Het is het hoogste bouwwerk van Duitsland. Entree kost 22 tot 30 euro, afhankelijk van of je een tijdslot met voorrang neemt; reserveren is aan te raden, want zonder sta je in de zomer een uur in de rij. De toren is dagelijks tot laat open. Bij bewolking zie je van bovenaf weinig, dus kijk het zicht na voordat je een kaartje koopt; de Berliner Dom en het Museumeiland liggen op tien minuten lopen.

Op het Museumeiland in Berlijn is het grootste museum jarenlang dicht

De vijf musea op het eiland in de Spree staan sinds 1999 op de werelderfgoedlijst. Het bekendste daarvan, met de grote antieke bouwwerken, is sinds oktober 2023 volledig gesloten voor een verbouwing die naar verwachting jaren duurt. De andere vier zijn gewoon open, met entree van 12 tot 19 euro per museum en een dagkaart voor het hele eiland van rond de 24 euro. Ze zijn van dinsdag tot zondag open. Kijk vooraf na wat er open is, want oudere reisgidsen noemen dat gesloten museum nog als hoogtepunt.

Met het openbaar vervoer ben je overal in Berlijn binnen een half uur

Metro, stadstrein, tram en bus vallen onder één kaartsysteem. Een dagkaart voor de binnenste zones kost rond de 10 euro en een los kaartje ongeveer 3,80 euro; van de Potsdamer Platz naar Friedrichshain ben je in een kwartier. Je moet je kaartje voor het instappen stempelen bij de gele of rode automaat op het perron; doe je dat niet, dan geldt het als zwartrijden en volgt een boete van 60 euro. Controles zijn hier in burger en frequent. Fietsen huur je vanaf 12 euro per dag, en de stad is vlak.

Praktisch voor een reis naar Berlijn

Vanuit Nederland rijd je in zes tot zeven uur of neem je de trein in ruim zes uur; vliegen duurt een uur en een kwartier, met een stadstrein van een half uur vanaf de luchthaven. Duitsland betaalt met de euro en in Berlijn kun je vrijwel overal pinnen, al vragen kleine cafés soms nog contant geld. Mei, juni en september zijn de aangenaamste maanden met 18 tot 26 graden. In juli en augustus kan het 30 tot 35 graden worden en zijn de bekende plekken vol; in de winter is het koud en grijs, maar dan zijn de musea leeg en de hotels goedkoop. Veel van wat je hier ziet gaat over de Tweede Wereldoorlog en de Koude Oorlog, en Berlijners zijn daar nuchter over.