Bezienswaardigheden in Bremen, van Stadsmuzikanten tot Schnoorviertel

Bremen is een stadstaat met duizend jaar handelsgeschiedenis

Bremen telt ongeveer 570.000 inwoners en is samen met Bremerhaven een eigen deelstaat, de kleinste van Duitsland. De stad leefde eeuwenlang van de Wezer en de handel, was lid van de Hanze en heeft daardoor een centrum waarin koopmanstrots en middeleeuwse bouwkunst naast elkaar staan. Dit artikel loopt de bezienswaardigheden langs, met entreeprijzen, looptijden en het onderscheid tussen Bremen en Bremerhaven.

De Marktplatz is het hart, en staat op de werelderfgoedlijst

Het raadhuis van Bremen uit 1409, met een renaissancegevel die er in 1612 voor werd gezet, staat sinds 2004 samen met het Rolandbeeld op de werelderfgoedlijst van UNESCO. De Roland uit 1404 is bijna 10 meter hoog en gold als het symbool van de stadsvrijheid en het marktrecht. Binnen in het raadhuis zijn de Bovenzaal en de trap alleen met een rondleiding te zien, doorgaans enkele keren per dag voor rond de 8 euro. In de kelder zit de Ratskeller, een wijnkelder die volgens de stad tot de oudste van Duitsland behoort. Reken voor plein en rondleiding samen op anderhalf uur.

De stadsmuzikanten staan om de hoek

Aan de westzijde van het raadhuis staat het bronzen beeld van de Bremer Stadsmuzikanten uit 1953: ezel, hond, kat en haan op elkaar, naar het sprookje van de gebroeders Grimm uit 1819. Het is het bekendste beeld van de stad en verrassend klein, zo'n 2 meter hoog. De gewoonte is om beide voorpoten van de ezel tegelijk vast te pakken; ze zijn daardoor blinkend gepoetst terwijl de rest donker is. Er staat vrijwel altijd rij, zeker rond het middaguur, dus kom vroeg. In het sprookje halen de dieren Bremen overigens nooit; ze blijven onderweg in een bos steken.

Het Schnoorviertel is het oudste stukje stad

De Schnoor is de wijk met de smalste straten van Bremen, met huizen uit de 15e tot 18e eeuw die oorspronkelijk door vissers en schippers werden bewoond. De naam verwijst naar het touwslaan dat hier gebeurde; de straatjes zijn op sommige plekken nauwelijks 2 meter breed. Tegenwoordig zitten er galeries, ambachtswinkels en cafés in. Het is gratis en altijd toegankelijk, maar in het weekend zo vol dat je nauwelijks stilstaat; ga vroeg in de ochtend of tegen de avond. Een koffie kost er rond de 3,50 euro, een lunch 12 tot 18 euro.

De Böttcherstraße is een expressionistisch experiment

De Böttcherstraße, tussen de Marktplatz en de Wezer, werd tussen 1922 en 1931 herbouwd op kosten van koffiehandelaar Ludwig Roselius, die de straat liet ontwerpen in baksteenexpressionisme. Het resultaat is een straat van nog geen 110 meter die nergens anders op lijkt. Er zitten het Paula Modersohn-Becker Museum, het eerste museum ter wereld gewijd aan een vrouwelijke schilder, geopend in 1927, en een klokkenspel van Meissener porselein dat op vaste tijden speelt. Entree voor de museumhuizen ligt rond de 10 euro. De straat zelf is gratis en in twintig minuten door te lopen.

Musea voor uiteenlopende smaken

De Kunsthalle Bremen bezit werk van Duitse en Franse schilders van de 14e eeuw tot nu en is in bezit van een particuliere kunstvereniging, niet van de stad; entree rond de 12 euro. De Weserburg aan de andere oever is een museum voor hedendaagse kunst in een oude pakhuisopslag. Voor gezinnen is het Universum het beste adres: een science center in een gebouw met een zilveren schelpvorm, met ruim 300 opstellingen waar je alles mag aanraken. Entree ligt rond de 20 euro voor volwassenen. Ernaast staat de Fallturm, een valtoren van 146 meter waarin de universiteit gewichtloosheidsproeven doet; die is niet te bezoeken maar wel het herkenningspunt van de campus.

De Dom, de parken en het groen

De Sint-Petrusdom naast het raadhuis gaat terug tot de 11e eeuw en heeft twee torens van bijna 100 meter, waarvan er een in het zomerseizoen te beklimmen is voor enkele euro's. In de kelder ligt het Bleikeller, waar door bijzondere omstandigheden gemummificeerde lichamen bewaard zijn gebleven. Het Bürgerpark ten noorden van het centraal station beslaat ruim 200 hectare en wordt volledig door een vereniging onderhouden, zonder belastinggeld. Er zijn vijvers, roeibootjes en een wildweide. De botanische tuin Rhododendron-Park is in mei op zijn mooist, wanneer duizenden rododendrons tegelijk bloeien.

De haven, de Wezer en Bremerhaven

Aan de Schlachte, de kade langs de Wezer, liggen de historische zeilschepen en de terrassen; rondvaarten van ongeveer een uur kosten rond de 15 euro en varen langs de containerterminals. De Beck's-brouwerij, sinds 1873 hier gevestigd, geeft rondleidingen met proeverij voor rond de 15 euro; reserveer vooraf en neem legitimatie mee. Let op een veelgemaakte vergissing: het Deutsches Schifffahrtsmuseum staat niet in Bremen maar in Bremerhaven, ongeveer 60 kilometer noordelijker aan de monding, samen met het Klimahaus en de emigratiehaven. Met de trein duurt dat ongeveer 40 minuten, dus het is een eigen dagtrip en geen ommetje.

Praktisch en wanneer je gaat

Bremen ligt op ongeveer drie uur rijden vanaf de Nederlandse grens bij Oldenzaal en heeft een compact centrum dat volledig te voet te doen is; het hoofdstation ligt op tien minuten lopen van de Marktplatz. Parkeren in de centrumgarages kost rond de 2 euro per uur. Duitsland betaalt met de euro. Mei tot september geeft het beste weer en de volle terrassen aan de Schlachte. Eind november en december is er de kerstmarkt op de Marktplatz met daarnaast de Schlachte-Zauber langs het water, sfeervol maar druk. Houd er rekening mee dat vrijwel alle musea hier op maandag gesloten zijn; plan die dag de Schnoor, de Böttcherstraße en het Bürgerpark.