Wat te doen in München met biergartens, paleizen en parken

In een Beierse biergarten mag je je eigen eten meenemen

Dat is geen wassen neus maar een recht dat teruggaat op een koninklijk besluit uit 1812: in het zelfbedieningsgedeelte van een biergarten mag je een eigen Brotzeit uitpakken, mits je de drank ter plekke koopt. Half München doet dat, met broodjes, radijs en een kleedje. Dit artikel gaat over die biergartens, over de paleizen en over de parken, met openingstijden en prijzen.

De Englischer Garten is groter dan Central Park

Het stadspark beslaat ongeveer 375 hectare en loopt vanaf het centrum kilometers noordwaarts langs de Isar. Het werd vanaf 1789 aangelegd als openbaar park in Engelse landschapsstijl, wat destijds nieuw was voor het vasteland. In het zuiden staat de Chinesische Turm, een houten pagode uit 1790 met eromheen een biergarten met duizenden zitplaatsen. Verder noordwaarts wordt het park stiller en vind je bij de Kleinhesseloher See en het Seehaus de weiden waar Münchenaren de hele dag liggen; aan de rand van het park staat het Monopteros-tempeltje op een heuvel. Een maatbeker bier kost in de biergarten rond de 11 tot 13 euro, inclusief statiegeld voor de kruik.

Er wordt gesurft in de stad

Waar de Eisbach het park binnenstroomt ligt onder een brug een staande golf van ongeveer een meter hoog, volgens de surfers ontstaan doordat het water over betonblokken schiet. Daar surfen mensen jaarrond, ook bij vijf graden, in wetsuit. Kijken is gratis en het is een van de aardigste stadsbeelden van Duitsland: een rij surfers wachtend op hun beurt, midden in het centrum. Zelf het water in is alleen voor ervaren surfers; de stroming is sterk en de bodem hard. Verderop in het park kun je wel gewoon in de Eisbach zwemmen, al is het water met 15 graden fris.

Nymphenburg is het zomerpaleis met het grootste park

Ten westen van het centrum staat Schloss Nymphenburg, vanaf 1664 gebouwd als zomerresidentie en later uitgebreid tot een front van ruim 600 meter. Het park erachter beslaat ongeveer 180 hectare, met kanalen, vijvers en paviljoens als de Amalienburg en de Badenburg verspreid tussen de lanen. Het park is gratis toegankelijk; voor het paleis en de paviljoens betaal je rond de 15 euro voor een combikaart. In de stallen staat de collectie koetsen, waaronder die van Ludwig II. Reken op een halve dag; met de tram ben je er in een half uur vanaf het centrum.

De Residenz was het stadspaleis

Midden in het centrum ligt de Residenz, eeuwenlang de zetel van de Beierse vorsten en met ongeveer 130 te bezichtigen ruimtes een van de grootste stadspaleizen van Europa. Het werd in de oorlog zwaar beschadigd en daarna gereconstrueerd. De schatkamer met kronen en reliekhouders is apart te bezoeken; een combikaart met het paleis en het theater kost rond de 17 euro. Reken op twee tot drie uur. Wie maar één paleis doet: Nymphenburg voor het park, de Residenz voor het interieur. Voor kunst liggen in de Kunstareal de Alte en de Neue Pinakothek en de Pinakothek der Moderne op een paar honderd meter van elkaar, en het Deutsches Museum op het eiland in de Isar is met zijn techniekzalen een dag apart.

Marienplatz en de markt eromheen

Op het centrale plein speelt het klokkenspel in de toren van het nieuwe stadhuis dagelijks om 11.00 en 12.00 uur, in de zomer ook om 17.00 uur; het duurt ongeveer een kwartier en er staat elke keer een menigte. Beklimmen kan met een lift voor enkele euro's. Achter het plein staat de Frauenkirche met haar twee koepeltorens, en om de hoek ligt de Viktualienmarkt, sinds 1807 de dagelijkse markt van de stad, met kramen voor kaas, worst, groente en bloemen en een eigen biergarten in het midden. Daar geldt de meeneemregel ook: koop je eten bij de kramen en je bier bij de tap.

Het Olympiapark ligt op puin

Het terrein van de Spelen van 1972 is aangelegd op een heuvel van oorlogspuin, met een tentdakconstructie die destijds baanbrekend was. De toren is 190 meter hoog en heeft een uitzichtplatform met zicht op de Alpen bij helder weer; entree rond de 13 euro. Naast het terrein staat de BMW Welt met het museum, gratis respectievelijk tegen entree te bezoeken. Het Olympiapark zelf is gratis en wordt intensief gebruikt om te hardlopen, te zwemmen en in de zomer voor concerten. Op de heuvel ligt een van de betere uitkijkpunten over de stad, en daar kost het niets.

Wanneer je wel en niet komt

Het Oktoberfest duurt zestien dagen en loopt van eind september tot de eerste zondag van oktober; er komen jaarlijks miljoenen bezoekers en een maatbeker kost er rond de 15 euro. In die weken zijn hotels twee tot drie keer zo duur en vaak maanden vooruit volgeboekt. Wie het feest niet zoekt, plant zijn reis eromheen. Mei tot juli en begin september zijn de aangenaamste maanden voor biergartens en parken. Van eind november tot kerst zijn er kerstmarkten op de pleinen, en dan is de stad opnieuw vol maar op een andere manier.

Praktisch

München ligt op ongeveer zeven uur rijden vanuit Nederland en heeft een luchthaven op een half uur met de S-Bahn. In de stad kost een dagkaart voor het openbaar vervoer rond de 9 euro; het centrum is compact en te voet te doen. Duitsland betaalt met de euro en er geldt een milieuzone waarvoor je een sticker nodig hebt. Let op de openingstijden: musea zijn vrijwel allemaal op maandag gesloten, en op zondag zijn winkels dicht terwijl de biergartens en parken juist vol zitten. De grote staatsmusea hebben op zondag bovendien een verlaagd tarief van rond de 1 euro.