Kust, eilanden en Waddenzee in Sleeswijk-Holstein

Sleeswijk-Holstein heeft twee kusten met een compleet ander karakter

Deze deelstaat ligt tussen twee zeeën: aan de westkant de Noordzee met wadden en getij, aan de oostkant de Oostzee met kliffen en vrijwel geen getij. Ertussen is het nergens meer dan 90 kilometer. Dat verschil bepaalt uw hele vakantie. Dit artikel behandelt beide kusten en de eilanden, met veerprijzen, getijden, entreeprijzen en afstanden.

Het waddengebied aan de westkant is het grootste nationale park van Midden-Europa

Het nationale park langs de westkust beslaat ongeveer 4.410 vierkante kilometer en is daarmee het grootste van Midden-Europa. Sinds 2009 staat het waddengebied op de werelderfgoedlijst. Toegang is gratis. Let op: het wad zonder gids op gaan is levensgevaarlijk door snel opkomend water en geulen; begeleide wadlooptochten kosten 15 tot 30 euro per persoon en duren twee tot drie uur. Het getijverschil bedraagt hier 2 tot 3,5 meter.

Het noordelijke waddeneiland is veertig kilometer lang en autoverkeer gaat per trein

Het bekendste eiland aan de westkant is ongeveer 40 kilometer lang en met een dam aan het vasteland verbonden. Over die dam loopt alleen een spoorlijn; auto's gaan mee op een autotrein. Een retour met die autotrein kost 100 tot 125 euro per auto; er rijden treinen om het half uur. Praktisch: zonder auto bent u er goedkoper uit, want op het eiland rijden bussen en er ligt 200 kilometer fietspad. In het hoogseizoen staat er bij de autotrein een wachttijd van een uur.

Tussen de eilanden liggen tien onbedijkte marseilandjes

In het wad liggen tien kleine eilanden zonder dijk, waar de bewoners op kunstmatige heuvels wonen. Bij storm loopt het land onder en staan alleen die heuvels boven water; dat gebeurt volgens de waterbeheerder tientallen keren per jaar. Een dagtocht met de boot kost 25 tot 45 euro per persoon en duurt vier tot zes uur, van april tot oktober. Reken op een halve dag. Er wonen op de kleinste een handvol mensen; er is één winkel en geen arts.

Het rotseiland ligt zeventig kilometer uit de kust

Ver in de Noordzee ligt een rotseiland van nog geen 2 vierkante kilometer met rode kliffen, een vrijstaande rotszuil en een kolonie zeevogels. Er rijden geen auto's. De veerboot doet er drie tot vier uur over en kost 50 tot 90 euro retour; er varen doorgaans afvaarten van april tot oktober. Reken op een lange dag of een overnachting. Het eiland valt buiten het douanegebied van de Europese Unie, wat betekent dat er belastingvrij wordt verkocht.

De oostkust heeft kliffen en nauwelijks getij

Aan de Oostzeekant is het getijverschil enkele decimeters in plaats van meters, en bestaat de kust uit steile kliffen van keileem met daaronder smalle zandstranden. Toegang tot de stranden is gratis of kost een kurtaxe van 2 tot 4 euro per dag. Het water haalt in juli en augustus 18 tot 21 graden, enkele graden warmer dan de Noordzeekant. Let op: de kliffen kalven af; blijf van de voet en van de rand af, ook waar geen bordje staat.

Het gebied tussen beide kusten ligt vol meren

In het oosten van de deelstaat ligt een heuvelachtig gebied met ruim tweehonderd meren, achtergelaten door het landijs; het grootste meet ongeveer 30 vierkante kilometer. Toegang tot de oevers is gratis; een kano huren kost 25 tot 45 euro per dag en rondvaarten kosten 12 tot 20 euro. Er ligt een fietsroute tussen de meren die grotendeels vlak is. Dit is de rustige binnenlandse tegenhanger van de twee kusten.

De noordelijke streek is Fries en ligt aan de Noordzee

De streek in het noordwesten draagt de naam Friesland en ligt aan de Noordzeekant, niet aan de Oostzee zoals wel eens wordt vermeld. Er wordt naast Duits nog Fries en Deens gesproken. Rondrijden kost niets. In de dorpen staan kerken op terpen en huizen met rieten daken; er zijn streekmusea voor enkele euro's, doorgaans van dinsdag tot zondag open. De Deense invloed komt van de grens, die pas in 1920 op de huidige plek is komen te liggen.

Praktisch

Vanuit Nederland rijdt u in vier tot zes uur; met de trein reist u via Hamburg. Duitsland betaalt met de euro. Op vrijwel de hele kust wordt kurtaxe geheven van 2 tot 4 euro per persoon per dag, ook als u alleen op het strand komt. Mei, juni en september geven 15 tot 22 graden. In juli en augustus zijn de eilanden en de autotrein vol en zijn accommodaties maanden vooruit geboekt. In de winter is het 0 tot 6 graden met harde wind; een deel van de veerdiensten en de horeca ligt dan stil.