Bezienswaardigheden rond de Starnberger See, kastelen en villa’s

De oever van de Starnberger See is voor het grootste deel particulier

Rond het meer staan villa's en landhuizen die vanaf de negentiende eeuw door de Münchense elite zijn gebouwd. Hun tuinen lopen tot aan het water, waardoor volgens de gemeenten maar een klein deel van de 49 kilometer oever openbaar is. Dat bepaalt wat je hier kunt bezoeken en wat niet. Dit artikel behandelt de gebouwen die er werkelijk staan, met openingstijden, prijzen en de plekken waar je alleen langs kunt varen.

Kasteel Berg is particulier en niet te bezoeken

Dit slot aan de oostoever is eigendom van de vroegere Beierse koningsfamilie en is niet voor publiek toegankelijk. Het park eromheen evenmin. Wat wel kan: bij het slot ligt de plek waar koning Ludwig de tweede op 13 juni 1886 in het water werd gevonden. Een kruis in het meer markeert die plek en aan de oever staat de Votivkapelle, gratis toegankelijk. Vanaf Berg loopt een oeverpad van enkele kilometers.

Slot Possenhofen is verbouwd tot appartementen

Hier bracht keizerin Elisabeth van Oostenrijk, in Beieren Sisi genoemd, haar jeugdzomers door. Het gebouw is nu in particuliere handen en opgedeeld in woningen; je komt er niet in. Let op: van binnen is er niets te zien en rondleidingen bestaan niet. Van buiten kijken kan vanaf het water of vanaf de weg, op 100 tot 300 meter afstand. In het oude stationsgebouw ernaast zit een klein museum over haar leven; entree kost enkele euro's en het is doorgaans in het weekeinde en in het seizoen open. Reken op een uur.

Op het eilandje in het meer staat een villa van Ludwig de tweede

Voor de westoever ligt de Roseninsel, een klein eiland met een roze villa uit de negentiende eeuw en een rozentuin met honderden struiken. Koning Maximiliaan de tweede liet het huis in de stijl van een Romeinse villa rustica bouwen, met Toscaanse zuilen. Je komt er met een bootje vanaf Feldafing, dat 5 tot 8 euro retour kost en van mei tot oktober vaart. De villa is met een rondleiding te bezoeken voor enkele euro's. Reken op twee uur inclusief de overtocht en de wandeling door het park ernaartoe.

Villa Waldberta is een gastenhuis voor kunstenaars, geen museum

Deze villa boven de westoever bij Feldafing wordt door de stad München gebruikt om kunstenaars uit het buitenland maandenlang te laten werken en wonen. Bezichtiging is niet mogelijk, behalve bij een enkele open avond of tentoonstelling die vooraf wordt aangekondigd; kunstenaars verblijven er doorgaans 3 tot 6 maanden. Van buiten en vanaf het oeverpad, op 200 tot 400 meter, zie je het gebouw liggen; het staat er sinds 1912. Wie kunst wil zien aan dit meer, moet in Bernried zijn, waar wel een publiek museum staat.

In Bernried staat een museum met expressionistische kunst

Aan de westoever ligt een museum met een grote verzameling Duitse expressionisten, volkskunst en werk uit Afrika en Azië, in een gebouw dat over het park naar het water uitsteekt. Entree kost 10 tot 14 euro; het is van dinsdag tot zondag open, doorgaans van 10.00 tot 18.00 uur. Reken op twee uur. Het park eromheen loopt tot aan het meer en is gratis toegankelijk, wat het tot een van de weinige openbare oeverstukken maakt.

Namen die je tegenkomt, kloppen niet altijd

Verschillende villa's die aan dit meer worden toegeschreven, staan er niet. De bekende Villa Carlotta ligt aan het Comomeer in Italië en het atelierhuis van de schilder Franz von Stuck staat in München, niet aan de oever. Dat scheelt in het eerste geval 400 kilometer rijden. Kijk daarom voor je vertrekt na waar een gebouw werkelijk staat en of het open is. Van de historische huizen rond dit meer is het overgrote deel particulier bewoond, en dat verandert niet; dat geldt ook voor de sloten van Garatshausen aan de westoever en Leutstetten bij Starnberg. Wie architectuur wil zien, doet dat het best vanaf het water.

Vanaf de boot zie je de meeste gevels

Sinds 1851 varen er passagiersschepen op het meer; ze doen de plaatsen rond de oever aan en varen een rondje van enkele uren. Een rondvaart kost 15 tot 25 euro per persoon en duurt twee tot drie uur; ze varen van april tot oktober meerdere keren per dag. Dit is de enige manier om de oever in zijn geheel te zien, want te voet stuit je om de paar honderd meter op een hek of een privétuin.

Praktisch

Vanaf München ben je er in een half uur met de S-Bahn tot Starnberg of Tutzing; vanaf de Nederlandse grens rijd je zeven tot negen uur. Duitsland betaalt met de euro. Het meer is tot 127 meter diep en het water blijft ook in augustus rond de 20 tot 22 graden. Mei tot september geeft 18 tot 27 graden. Parkeren aan de oever is schaars en kost 2 tot 4 euro per uur; met de trein komen scheelt hier aanzienlijk meer gedoe dan elders.