Starnberger See, luxe vakantie bij München

De Starnberger See is het meer waar München naartoe gaat

Het meer ligt op ongeveer 25 kilometer ten zuiden van de stad, meet ruim 56 vierkante kilometer en is tot bijna 128 meter diep. Doordat de S-Bahn er in een half uur is, is het al ruim een eeuw de plek waar Münchenaren hun weekend en hun tweede huis hebben, en dat verklaart de prijzen aan de oevers. Langs de oostoever liggen Starnberg, Berg en Ambach, langs de westoever Possenhofen, Feldafing, Tutzing en Bernried, met Seeshaupt aan de zuidpunt.

Hier stierf koning Ludwig II

Op 13 juni 1886 werd de Beierse koning Ludwig II, drie dagen eerder krankzinnig verklaard en afgezet, dood in het ondiepe water bij Berg gevonden, samen met zijn arts. Wat er precies gebeurde is nooit opgehelderd; volgens de historici die het dossier onderzochten blijven verdrinking, moord en zelfmoord alle drie mogelijk. Op de plek staat een kruis in het water, en aan de oever de Votivkapelle uit het begin van de twintigste eeuw. Beide zijn vrij toegankelijk en met een korte wandeling vanaf Berg te bereiken. Voor wie de kastelen van Ludwig elders in Beieren bezoekt, is dit de plek waar dat verhaal eindigt; in Starnberg vertelt het Museum Starnberger See de rest.

De boot is hier het beste vervoer

Over het meer varen de lijnboten van de Bayerische Seenschifffahrt die de plaatsen langs beide oevers verbinden, van Starnberg in het noorden tot Seeshaupt in het zuiden. Een rondvaart duurt ongeveer twee tot drie uur en kost rond de 20 euro; losse trajecten minder. De handigste dag is heen varen en terug fietsen of wandelen over het rondje van ongeveer 47 kilometer om het meer, of andersom. Fietsen mogen tegen een toeslag mee, en bij de steiger van Starnberg staat het Undosa-badhuis met terras aan het water. De dienst vaart doorgaans van eind april tot begin oktober; in de winter ligt hij vrijwel stil.

De Roseninsel is het enige eiland

Voor de westoever bij Feldafing ligt de Roseninsel, met het Casino in Pompeïaanse stijl en een rozentuin die Maximiliaan II in de negentiende eeuw liet aanleggen. Ludwig II ontving er zijn nicht Elisabeth, de latere keizerin Sisi, die in Possenhofen opgroeide. Je komt er met een klein veerbootje vanaf Feldafing, dat in enkele minuten oversteekt, doorgaans van mei tot oktober; het Schloss Possenhofen waar Sisi woonde is particulier bezit en alleen van buiten te zien. Entree voor het eiland en de tuin kost enkele euro's, met een toeslag voor de villa. Reken op anderhalf uur, en kom in juni, wanneer de rozen bloeien.

Zwemmen en watersport

Het water haalt in juli en augustus ongeveer 21 tot 23 graden, wat voor een Beiers meer aan de warme kant is. Er zijn openbare badplekken en Strandbäder bij Starnberg, Tutzing, Bernried en Ambach, met entree van 4 tot 6 euro; het Undosa in Starnberg is de bekendste. Zeilen en surfen zijn hier groot, mede door de thermiek die 's middags over het meer trekt; verhuur en cursussen zitten in de grotere plaatsen, met een supboard vanaf ongeveer 15 euro per uur. Motorboten zijn aan strenge regels gebonden, wat het meer rustiger houdt dan het lijkt.

Het Buchheim Museum in Bernried

In Bernried staat het Buchheim Museum der Phantasie, in 2001 gebouwd als een langgerekt volume dat met een steiger boven het meer uitsteekt. De collectie kwam uit de verzameling van schrijver en uitgever Lothar-Günther Buchheim en bevat werk van Kirchner, Nolde en andere expressionisten, naast volkskunst en curiosa. Entree ligt rond de 10 euro en het bezoek duurt anderhalf tot twee uur. Het museum ligt in een park aan het water, dat gratis toegankelijk is. Voor een regendag is dit de beste bestemming aan het meer; in München op een half uur staat het Deutsches Museum als alternatief.

De Osterseen zijn de stille achterkant

Ten zuiden van het meer liggen bij Iffeldorf en Seeshaupt de Osterseen, een reeks van ongeveer twintig kleine meren die na de laatste ijstijd zijn ontstaan en samen een natuurreservaat van enkele honderden hectare vormen. Ze liggen in een landschap van veen, riet en bos. Er loopt een wandelroute van ongeveer 10 kilometer die er doorheen slingert; in enkele meertjes mag gezwommen worden. Het is er merkbaar stiller dan aan de grote oever, en het is de plek waar je ziet hoe dit gebied eruitzag voordat de villa's er stonden.

Wat het kost en wat je eet

Dit is een van de duurste streken van Duitsland. Een hoofdgerecht in een restaurant aan het water kost al gauw 25 tot 35 euro, en overnachten ligt fors boven het Beierse gemiddelde. De Biergarten is het goedkope alternatief: daar mag je vaak eigen eten meenemen en betaal je alleen voor de drank, met een Maß bier rond de 10 euro. Wat er op de kaart staat is Beiers: Weißwurst met zoete mosterd voor de middag, Schweinshaxe met knoedels daarna. Reken op parkeertarieven van 3 tot 5 euro per uur bij de oevers, en op volle parkeerplaatsen op zonnige weekenden. Wie met de S-Bahn komt, ontloopt dat probleem volledig.

Praktisch

Vanuit Nederland is het ongeveer zeven uur rijden. Vanaf München rijdt lijn S6 naar Starnberg in een half uur en naar Tutzing in drie kwartier; een dagkaart voor het regionale net kost rond de 10 tot 15 euro en dekt ook de terugweg naar de stad. Duitsland betaalt met de euro. Mei tot september is het seizoen, met de boten in de vaart en de badplekken open. Juni is het mooist vanwege de rozen en het lange licht. In het weekend is het rond Starnberg en Berg druk met dagbezoekers uit München; kom doordeweeks of kies de zuidkant bij Seeshaupt en de Osterseen.