Kastelen, kust en cultureel erfgoed in North East England

North East England is Northumberland, Tyne and Wear en County Durham

Deze streek loopt van de Schotse grens tot onder Durham en bestaat uit Northumberland, Tyne and Wear, County Durham en Tees Valley. York, Whitby en Hull horen er niet bij; die liggen in Yorkshire, een graafschap verder naar het zuiden, en staan in oudere lijstjes ten onrechte bij deze streek. Wat hier wél ligt, is de dichtste verzameling kastelen van Engeland, een kust van 100 kilometer en het noordelijke einde van het Romeinse Rijk. Dit artikel zet ze op een rij, met entreeprijzen, openingstijden en afstanden.

Alnwick Castle was Zweinstein en is in de winter dicht

Dit kasteel uit de elfde eeuw is de residentie van de hertog van Northumberland en werd bekend als filmlocatie voor de eerste Harry Potter-films, waar de binnenplaats dienstdeed als Zweinstein. Capability Brown, die zelf uit dit graafschap kwam, legde het park eromheen aan. Entree kost 23 tot 26 pond en het kasteel is alleen van eind maart tot eind oktober open, van 10.00 tot 17.15 uur. Reken op een halve dag. Let op: de aangrenzende tuin met de watertrap en de giftuin heeft een eigen kaartje van rond de 15 pond, dus reken op twee entrees als je beide wilt zien.

Bamburgh Castle staat al veertienhonderd jaar op zijn rots

Op een basaltrots boven de Noordzee staat een burcht die teruggaat op de Angelsaksische koningszetel van dit gebied. Binnen liggen middeleeuwse wapens en victoriaanse verzamelingen, waaronder het Bamburgh Sword, een gesmeed zwaard uit de vroege middeleeuwen dat bij opgravingen is gevonden. Entree kost 16 tot 19 pond en het is dagelijks van 10.00 tot 17.00 uur open, in de winter korter. Reken op twee uur. Het strand eronder is gratis, ruim 3 kilometer lang en op de meeste dagen vrijwel leeg; het dorp Bamburgh zelf heeft een paar cafés en niet veel meer.

Naar Lindisfarne rijd je alleen tussen de getijden door

Holy Island, ook Lindisfarne genoemd, is met een verharde dam aan het vasteland verbonden die tweemaal per dag onder water staat. De veilige overtijden worden volgens de wegbeheerder per dag gepubliceerd en er staat een reddingshut op palen voor wie zich vergist; elk jaar moeten er auto's uit het water worden gehaald. De ruïne van het Priory kost 9 tot 11 pond en het kasteel op de rots rond de 10 pond; beide zijn van 10.00 tot 17.00 uur open. Reken op een halve dag, inclusief wachten op het tij. Let op: kom nooit op de dam als de tabel dat verbiedt, ook niet als de weg er droog uitziet.

De muur van Hadrianus is 117 kilometer lang, het wandelpad 135

Keizer Hadrianus liet vanaf het jaar 122 na Christus een muur van 117 kilometer bouwen als noordgrens van het Romeinse Rijk, tegen de Picten. Het Hadrian's Wall Path dat de lijn volgt, loopt over 135 kilometer van Wallsend bij Newcastle tot Bowness-on-Solway aan de westkust. Lopen langs de muur is gratis; de forten kosten geld. Housesteads, het best bewaarde fort, kost 10 tot 13 pond en Vindolanda met zijn houten schrijftabletten rond de 11 pond, met een combikaart van ongeveer 18 pond. Reken op een dag voor twee forten met de wandeling ertussen. De mooiste stukken liggen in het midden, bij Housesteads, en niet aan de uiteinden.

Durham Cathedral en Durham Castle staan sinds 1986 op de werelderfgoedlijst

Op een lus van de rivier de Wear staan een Normandische Kathedraal uit 1093 tot 1133 en een burcht uit 1072 die nu onderdeel is van de Universiteit van Durham. In de kathedraal liggen de relieken van Sint Cuthbert en van de Venerabele Beda. De kathedraal is gratis met een gevraagde bijdrage en dagelijks open; de toren kost rond de 6 pond en het kasteel is alleen met een rondleiding van 5 tot 9 pond te zien, omdat er studenten wonen. Reken op drie uur voor beide. Vanaf Newcastle rijdt de trein er in een kwartier heen.

Beamish laat vier tijdvakken naast elkaar zien

Dit openluchtmuseum bij Stanley beslaat ongeveer 140 hectare en toont een dorp uit de jaren 1900, een mijnwerkersdorp, een boerderij uit de jaren veertig en een buurt uit de jaren vijftig, met trams die je ertussen rondrijden. Personeel in kostuum bedient de winkels, de smidse en de school. Entree kost 25 tot 28 pond en het kaartje geldt een jaar lang. Het is dagelijks van 10.00 tot 17.00 uur open, in de winter korter en met minder onderdelen. Reken op een hele dag. Dit is het beste uitje van de streek met kinderen, maar het is ook de duurste entree.

De Angel of the North is twintig meter hoog en gratis

Naast de snelweg bij Gateshead staat sinds 1998 een stalen beeld van Antony Gormley van 20 meter hoog met een spanwijdte van 54 meter, gebouwd op de plek van een oude mijnschacht. Kijken kost niets, er is een gratis parkeerplaats en het beeld staat er dag en nacht. Reken op een half uur. In Newcastle en Gateshead liggen daarnaast de zeven bruggen over de Tyne, van de Tyne Bridge uit 1928 tot de kantelende voetbrug uit 2001, met het gratis kunstmuseum in de oude meelfabriek en de concertzaal uit 2004 aan de kade.

Northumberland heeft de donkerste nachthemel van Europa

Het nationale park en het bosgebied erachter zijn in 2013 aangewezen als Dark Sky Park, met ongeveer 1.500 vierkante kilometer beschermde nachthemel, het grootste aaneengesloten gebied in Europa. Bij helder weer zie je er de Melkweg met het blote oog. Overdag is het park gratis toegankelijk, met de Cheviot Hills in het noorden waarvan de hoogste top 815 meter haalt. Een avond bij de sterrenwacht kost 25 tot 30 pond en die avonden zijn maanden vooruit uitverkocht. Let op: de beste maanden zijn oktober tot maart, want in juni wordt het hier 's nachts nauwelijks donker.

Praktisch

Iedereen heeft een geldig paspoort nodig, ook kinderen, en sinds 2025 daarnaast een vooraf aangevraagde digitale reistoestemming. Vanaf Londen rijdt de trein naar Newcastle in drie uur en naar Durham in tweeënhalf uur. In het Verenigd Koninkrijk betaal je met het pond en vrijwel overal met de kaart. Mei tot september geeft 13 tot 20 graden en dit is een van de koelere hoeken van Groot-Brittannië, met een noordoostenwind die aan de kust recht van de Noordzee komt. Buiten de steden is een auto vrijwel onmisbaar, want langs de Coast Path rijdt de bus maar een paar keer per dag. Veel kastelen sluiten van november tot maart volledig.