De leukste wandelroutes en uitzichtpunten van Thessaloniki

Thessaloniki loopt van de waterlijn naar een vesting op 150 meter

De stad ligt in een halve kom rond de Thermaïsche Golf, met de boulevard op zeeniveau en Ano Poli, de oude bovenstad, tegen de helling erboven. Dat hoogteverschil van ongeveer 150 meter is de reden dat je hier binnen een uur van een vlakke promenade naar een uitzicht over de hele stad loopt. Dit artikel behandelt de wandelroutes en uitzichtpunten, met afstanden, klimtijden en het moment van de dag waarop ze het best zijn.

De Nea Paralia is vlak en vijf kilometer lang

Vanaf de Witte Toren loopt naar het zuidoosten de Nea Paralia, de in 2013 heraangelegde promenade langs het water, met een reeks themagebieden als de Tuin van de Beelden en de Rozentuin, en aan het eind het Megaro Mousikis, het concertgebouw. Heen en terug is dat ongeveer tien kilometer, volledig vlak en verhard. Halverwege staat het ruiterstandbeeld van Alexander de Grote. Er zijn geen trappen en er is een fietsstrook naast het wandeldeel; met een kinderwagen of rolstoel is dit de enige route in de stad die volledig te doen is. In de zomer loop je hier het beste na zeven uur 's avonds; overdag is er nauwelijks schaduw. Vanaf het Aristotelous-plein, het ronde plein aan de oude kade, ben je er in tien minuten.

De Witte Toren is het beginpunt van vrijwel elke wandeling

Aan het begin van de Nea Paralia staat de Lefkos Pyrgos, de Witte Toren: een ronde toren van ongeveer 34 meter uit de Ottomaanse tijd, die later als gevangenis werd gebruikt en sinds 1985 museum is. Binnen loopt een spiraalgang omhoog langs zes verdiepingen met een tentoonstelling over de stadsgeschiedenis. Entree kost rond de 6 euro en de toren is doorgaans van acht tot acht open, met kortere wintertijden. Vanaf het dak overzie je de baai en de helling erachter, wat een goed begin is om de rest van de stad te plaatsen. Het Archeologisch Museum en het Museum voor Byzantijnse Cultuur staan op vijf minuten lopen, allebei met een kaartje van rond de 8 euro.

Ano Poli is het deel dat de brand overleefde

In augustus 1917 verwoestte een brand volgens de stadsarchieven een groot deel van de benedenstad, waarna die naar het plan van de Franse architect Ernest Hébrard met brede boulevards werd herbouwd; de Egnatia en het Aristotelous-plein komen daaruit. Ano Poli tegen de helling bleef gespaard en heeft daardoor nog het oude stratenpatroon, met houten huizen met overstekende bovenverdiepingen en straatjes van nog geen twee meter breed. Je loopt er vanaf het centrum in ongeveer drie kwartier naartoe, klimmend over trappen en kasseien, langs het Vlatadon-klooster uit de veertiende eeuw, waar de pauwen in de tuin lopen en de toegang gratis is. Wie de klim wil overslaan, neemt bus 23 omhoog en loopt naar beneden; dat kost rond de 1 euro en scheelt aanzienlijk op een warme dag.

De stadsmuur loopt over de rand van de bovenstad

Boven de wijk staat een deel van de Byzantijnse verdedigingsmuur nog overeind, met de Trigoniou-toren waar de hele stad, de golf en bij helder weer de Olympus van 2.917 meter aan de overkant in beeld komen. Toegang is gratis en de plek is dag en nacht bereikbaar; van de muren is ruim drie kilometer bewaard gebleven. Dit is het bekendste uitzichtpunt van de stad en tegen zonsondergang zit de muur vol met mensen. Een half uur eerder komen levert hetzelfde licht met meer ruimte. Er staan enkele cafés met terras op de rand; die vragen terrasprijzen voor het uitzicht. Achter de muur begint het Seich Sou, het stadsbos op de Kedrinos Lofos, met paden die tot boven de 500 meter klimmen.

Het Eptapyrgio erboven was tot 1989 een gevangenis

Op het hoogste punt van de muur ligt het Eptapyrgio, ook Yedi Kule genoemd, een fort dat in de Byzantijnse en Ottomaanse tijd is uitgebouwd en dat vanaf 1890 als staatsgevangenis in gebruik was, tot 1989. Delen ervan zijn nu te bezoeken. De klim vanaf de Trigoniou-toren kost nog eens twintig minuten. Entree is beperkt of gratis, afhankelijk van welk deel open is. Het is het hoogste punt waar je zonder auto komt, en het combineert het uitzicht met een geschiedenis die dichterbij ligt dan de meeste monumenten in deze stad: de liederen over deze muren staan in het Griekse repertoire.

Vijftien gebouwen in de stad staan op de werelderfgoedlijst

Thessaloniki heeft een reeks vroegchristelijke en Byzantijnse monumenten die sinds 1988 gezamenlijk werelderfgoed zijn, vijftien in getal. De Rotonda bij de Galeriusboog is de opvallendste: een ronde bakstenen koepelbouw uit het begin van de vierde eeuw die achtereenvolgens tempel, kerk en moskee is geweest. De Agios Dimitrios-kerk is gewijd aan de beschermheilige van de stad en heeft een crypte onder het altaar; de Agia Sofia dateert uit de achtste eeuw, en Osios David in Ano Poli heeft een mozaïek uit de vijfde. Ze liggen verspreid over de benedenstad en de helling, met de meeste binnen twee kilometer van elkaar. Toegang is doorgaans gratis of enkele euro's; openingstijden zijn beperkt en verschillen per kerk, met een middagsluiting tussen 13.00 en 17.00 uur. Een route langs vijf ervan vult een ochtend.

Wanneer je het beste loopt

Let op: in juli en augustus loopt het overdag op naar 33 tot 38 graden en is Ano Poli met zijn stenen straten en witte muren uitgesproken zwaar. Er is weinig schaduw en op het muurpad geen enkele. Loop in die maanden voor negen uur 's ochtends of na zes uur 's avonds, en neem water mee; er staan drinkfonteinen maar niet overal. In april, mei, oktober en november is het 18 tot 25 graden en kun je de hele dag door. In de winter is het 8 tot 14 graden en regenachtig, maar de kerken en musea zijn dan leeg.

Praktisch

Vanuit Nederland vlieg je in ongeveer drie uur op de luchthaven Makedonia; vanaf daar ben je met bus 01X in drie kwartier in het centrum. Sinds november 2024 rijdt er een metro met dertien stations tussen het treinstation en Nea Elvetia in het oosten, die onder de Egnatia door loopt; een rit kost rond de 1 euro. Bussen doen de bovenstad aan. Griekenland betaalt met de euro. De afstanden in het centrum zijn klein: van de Nea Paralia naar de Trigoniou-toren is het ruim twee kilometer. Draag schoenen met grip, want de kasseien op de helling zijn glad bij regen. Musea zijn op maandag vaak gesloten; de muur, de boulevard en de uitzichtpunten zijn dat nooit. Voor een pauze onderweg: de Kapani- en de Modiano-markt bij het Aristotelous-plein liggen precies tussen de boulevard en de klim.