Leuke uitstapjes en een betaalbare vakantie in Hongarije met kinderen

In Hongarije wordt een spoorlijn door kinderen bediend

In de heuvels boven Boedapest rijdt sinds 1948 de Gyermekvasút, een smalspoorlijn van ongeveer 11 kilometer waarvan de kaartverkoop, de seinen en het rangeren worden gedaan door kinderen van tien tot veertien jaar, onder toezicht van volwassen machinisten. Dat is geen attractie maar een gewone spoorlijn met dienstregeling, en precies daarom maakt het indruk. Dit artikel gaat over dat soort uitjes, met prijzen in forint, leeftijden en reistijden.

De heuvels boven de stad zijn een dagtocht op zich

Je komt er met de Fogaskerekű, de tandradbaan die vanaf Városmajor naar de Széchenyi-hegy klimt, stapt over op de kinderspoorlijn en komt bij de János-hegy uit bij de stoeltjeslift Libegő die weer naar Zugliget zakt. Samen is dat een rondje van een halve dag. Elk onderdeel kost een paar honderd tot ruim duizend forint per persoon; reken op ongeveer 390 tot 400 forint per euro. De tandradbaan valt onder het gewone stadsvervoer, de andere twee niet. De hele rit beslaat ongeveer 20 kilometer, met onderweg de Erzsébet-kilátó op 527 meter, het hoogste punt van de stad, en bospaden waar je kunt uitstappen en later weer instappen.

Het kasteel in het stadspark is een decorstuk uit 1896

In het Városliget staat het Vajdahunyad-kasteel, dat eruitziet alsof het eeuwen oud is maar in 1896 voor de millenniumtentoonstelling werd gebouwd als bloemlezing van bouwstijlen uit het hele koninkrijk. Het was oorspronkelijk van hout en karton en werd daarna in steen herbouwd. De binnenplaats is vrij toegankelijk en er zit een landbouwmuseum in. Eromheen ligt een vijver waar in de zomer bootjes varen en die sinds 1870 in de winter een van de grootste openluchtijsbanen van Europa is; een kaartje kost enkele duizenden forint inclusief schaatshuur.

De dierentuin van de hoofdstad bestaat sinds 1866

Naast het park ligt de Állatkert uit 1866, een van de oudste dierentuinen ter wereld, met art-nouveaugebouwen uit het begin van de twintigste eeuw die als monument zijn hersteld. Er is een apart deel met attracties en speeltoestellen voor jonge kinderen. Entree kost rond de 7.000 tot 9.000 forint voor volwassenen en minder voor kinderen; de tuin is dagelijks open, in de zomer langer. Reken op een halve tot hele dag. Let op: het oude pretpark Vidámpark dat hier decennialang naast lag, is in 2013 gesloten; wat er nu staat is een kleiner park dat bij de dierentuin hoort.

Waterparken draaien ook in de winter

Aan de rand van Boedapest ligt Aquaworld, een overdekt waterpark met glijbanen, golfslagbad en een ondiep gedeelte, dat het hele jaar open is. Entree kost 8.000 tot 12.000 forint per persoon per dag, met korting voor kinderen en avondtarieven. In Balatonfüred ligt daarnaast het openluchtpark Annagora, dat van juni tot september draait. Het voordeel van de overdekte variant is dat die je regendag redt; het nadeel is dat het er in de Hongaarse schoolvakanties en in het weekend vol is. Ga op een doordeweekse ochtend.

Het thermale water is overal en niet overal geschikt

Hongarije heeft meer dan duizend geregistreerde thermale bronnen en vrijwel elke stad heeft een badhuis; de meeste zijn van 6.00 tot 20.00 uur open. Veel daarvan hebben een kinderbad met lagere temperatuur, maar de warmste bekkens van 38 graden en hoger zijn voor kleine kinderen niet bedoeld. Vraag bij de kassa welk bassin welke temperatuur heeft; dat staat meestal ook op borden bij het water. Het thermale meer van Hévíz in het westen van het land, waar je in open water van rond de 30 graden drijft boven een bron van 38 graden, geldt als kuuroord en heeft leeftijdsbeperkingen; in Boedapest zijn de Széchenyi- en Gellértbaden de bekendste. Entree voor een badhuis ligt op 3.000 tot 9.000 forint.

Op de poesta staan grijze runderen en trekpaarden

In het oosten ligt de Hortobágy, een vlakte die als nationaal park is beschermd en sinds 1999 op de werelderfgoedlijst staat, met grijze runderen, racka-schapen met gedraaide horens en waterbuffels. Er worden dagelijks demonstraties met paarden gegeven. Bij het bezoekerscentrum vertrekken huifkarren de vlakte in; een tocht duurt ongeveer anderhalf uur en kost enkele duizenden forint. Er staat bovendien de Kilenclyukú híd uit 1833, een stenen brug met negen bogen en ruim 160 meter lengte, de langste van het land. Vanaf Boedapest is het ongeveer twee uur rijden, dus dit is een dag of een overnachting. Onderweg of op een regendag zijn er nog drie adressen die met kinderen werken: Csodák Palotája in Boedapest voor proefjes, het Tropicarium bij Campona met een haaientunnel, en het openluchtmuseum Skanzen in Szentendre, waar hele boerderijen uit het hele land zijn heropgebouwd.

Wat het kost

Hongarije is voor een gezin merkbaar goedkoper dan West-Europa: een maaltijd in een gewoon restaurant kost 3.000 tot 6.000 forint per persoon, een appartement buiten Boedapest 60 tot 100 euro per nacht en het openbaar vervoer een fractie van het Nederlandse tarief. Betaal met de kaart of neem forint op bij een bankautomaat; wisselkantoren in toeristische straten geven slechte koersen. Prijzen in euro's worden op sommige plekken geaccepteerd tegen een ongunstige omrekening, dus reken zelf even na voordat je zo betaalt.

Praktisch

Vanuit Nederland vlieg je in ongeveer twee uur op Boedapest; met de auto ben je twaalf tot veertien uur onderweg. Voor de snelwegen heb je een digitaal vignet nodig vanaf ongeveer 15 euro voor tien dagen, en zonder krijg je een boete. Mei, juni en september zijn de aangenaamste maanden met 20 tot 27 graden. In juli en augustus loopt het op naar boven de 33 graden, wat met kinderen in de stad zwaar is; plan dan water en schaduw in. Het Balatonmeer haalt in de zomer 24 tot 26 graden en is aan de zuidkant honderden meters ver ondiep, wat het met kleine kinderen de makkelijkste bestemming van het land maakt.