Fietsen en wandelen rond de Donauknie en natuurparken

De Donauknie heeft twee oevers en ze zijn niet hetzelfde

Aan de zuidoever, de kant van Pest, liggen Szentendre, Visegrád en het kalkstenen Pilisgebergte; aan de noordoever liggen Vác, Nagymaros en het vulkanische Börzsöny. Daartussen stroomt de Donau, die hier een bocht van bijna negentig graden maakt. Er zijn maar twee vaste oeververbindingen in dit hele stuk, dus de veerponten bepalen je route. Dit artikel behandelt het fietsen en wandelen aan beide kanten, met afstanden, hoogteverschillen en prijzen. Prijzen staan in forint, met rond de 400 forint voor een euro.

Van Szentendre naar Visegrád is het dertig kilometer langs het water

De klassieke fietstocht gaat van Szentendre via Leányfalu en Kisoroszi naar Visegrád, ongeveer 30 kilometer over een vlakke route die grotendeels als fietspad langs de oever ligt en deel uitmaakt van de Europese Donauroute. Fietsen huren kost 3.000 tot 6.000 forint per dag in Szentendre. Reken op twee tot drie uur zonder stops. Onderweg ligt in Leányfalu een thermaalbad voor 2.500 tot 4.000 forint per dag. Let op: op enkele stukken loopt de route over de doorgaande weg, waar het verkeer hard rijdt; met kinderen kies je daar voor de parallelweg.

De veerponten bepalen waar je kunt oversteken

Tussen Boedapest en Esztergom liggen twee bruggen, en verder alleen veerponten. De bekendste vaart tussen Visegrád en Nagymaros en neemt fietsen en auto's mee; een tweede vaart bij Vác. Ze varen overdag ongeveer elk halfuur, van zeven uur 's ochtends tot een uur of acht 's avonds. Een overtocht kost enkele honderden forint per persoon en iets meer met een fiets. Kijk de laatste afvaart na voordat je aan de overkant blijft hangen, want die ligt in de winter rond het invallen van de duisternis. Bij hoogwater of ijsgang varen de ponten niet, en dan is omrijden via Boedapest of Esztergom de enige optie.

Vanaf Dobogókő kijk je over de hele bocht

Dobogókő is met ongeveer 700 meter het hoogste punt van het Pilis en het bekendste uitzichtpunt van de streek; vanaf de rand zie je de Donau van richting veranderen en de bergen van het Börzsöny aan de overkant. Er loopt een weg naartoe en er is een parkeerplaats; wandelen is gratis. Vanuit Pilisszentkereszt klim je in anderhalf tot twee uur omhoog over ongeveer 400 hoogtemeters. Rond het uitzichtpunt liggen lussen van 6 tot 15 kilometer door beukenbos. In het weekend staat de parkeerplaats vol en is het op de route druk.

In het Pilis liggen de resten van de enige Hongaarse kloosterorde

De paulinen zijn de enige kloosterorde die in Hongarije zelf is gesticht, rond 1250, en hun eerste kloosters stonden in het Pilis; het klooster bij Klastrompuszta dateert uit die eeuw. Bij Klastrompuszta liggen de opgegraven fundamenten van zo'n klooster in het bos, vrij toegankelijk en met borden erbij. Toegang is gratis en het ligt aan een gemarkeerd pad; reken op een halve dag vanaf Pilisszentkereszt. Het Pilis is kalksteen, wat betekent dat het regenwater wegzakt: er zijn nauwelijks beken en de bronnen die op oudere kaarten staan vallen in de zomer droog. Neem dus water mee voor de hele tocht.

Het Börzsöny is vulkanisch en komt tot 938 meter

Aan de noordoever ligt het Börzsöny, ontstaan uit vulkanisme en daardoor ronder van vorm dan het Pilis; de Csóványos is met 938 meter het hoogste punt. Anders dan aan de overkant lopen hier wel beken door de dalen. Wandelen is gratis en de routes zijn gemarkeerd; vanaf Kismaros of Nagymaros klim je in drie tot vier uur naar de top over ruim 800 hoogtemeters. Het gebied hoort bij het Duna-Ipoly Nationaal Park, dat in 1997 werd ingesteld en beide oevers beslaat. Er leven edelherten en zwarte ooievaars.

Door de dalen van het Börzsöny rijden smalspoortreintjes

Vanuit Kismaros rijdt een smalspoorlijn het dal in naar Királyrét, en vanuit Nagybörzsöny rijdt een tweede lijntje; beide zijn overblijfselen van de bosbouw en worden nu voor bezoekers gereden. Een retour kost 1.500 tot 3.000 forint en de ritten duren twintig tot veertig minuten. Ze rijden vooral in het weekend en in het seizoen, dus kijk de dienstregeling na. Praktisch: neem de trein omhoog en loop terug, dan heb je de klim gehad en de afdaling als wandeling.

Bij Nagymaros zou een stuwdam komen die er nooit kwam

Tegenover Visegrád ligt Nagymaros, bekend van een project dat niet doorging: hier zou het Hongaarse deel van de stuwdammen Gabčíkovo-Nagymaros komen, waarvoor in de jaren tachtig al werd gegraven. Massaal protest tegen de gevolgen voor de rivier leidde er in 1989 toe dat Hongarije het werk stillegde; het geschil met Slowakije kwam in 1997 voor het Internationaal Gerechtshof. Van de bouwput is weinig meer te zien en de oever is er groen. Kijken kost niets. Het dorp is met de veerpont vanaf Visegrád in tien minuten te bereiken en heeft een station aan de lijn langs de rivier, wat het een handig eindpunt maakt voor een fietstocht.

Praktisch

Vanaf Boedapest rijdt de HÉV-voorstadstrein naar Szentendre in veertig minuten en rijden er treinen langs de noordoever naar Vác, Nagymaros en Szob; die nemen fietsen mee tegen een kleine toeslag. In het zomerseizoen varen er ook boten naar Visegrád en Esztergom. Met die combinatie hoef je geen auto te hebben. April tot juni en september tot oktober geven 15 tot 26 graden en zijn de beste maanden; in oktober kleuren de beukenbossen en is het in het weekend druk op de bekende routes. In juli en augustus is het 28 tot 35 graden en gaat de klim door de zon. In de winter zijn de paden glad en varen de boten niet.