Relaxen in IJsland bij natuurlijke warmwaterbronnen en wellnessplekken

Elk IJslands dorp heeft een verwarmd buitenbad

Doordat er vrijwel overal warm grondwater beschikbaar is, heeft zelfs een plaats van duizend inwoners een openluchtzwembad met bubbelbaden ernaast. Entree kost 1.000 tot 1.500 kronen, ongeveer 7 tot 10 euro. Die gemeentebaden zijn het goedkoopste en meest alledaagse alternatief voor de dure lagunes. Dit artikel behandelt beide, met prijzen, temperaturen en de regels die hier strikt worden gehandhaafd.

Douchen zonder badkleding is verplicht

Voor je het water in gaat, moet je je in de kleedkamer naakt wassen met zeep, zonder badkleding aan. Bij de douches hangen tekeningen die vijf lichaamsdelen aangeven die in elk geval gewassen moeten worden, en er is doorgaans toezicht; het water is er 30 tot 40 graden. De reden is dat er nauwelijks chloor in het water zit, en de baden zijn doorgaans van zeven tot tien uur open. Dit is geen suggestie, want wie het overslaat wordt teruggestuurd. Voor bezoekers die dat ongemakkelijk vinden hebben veel baden inmiddels een of twee afgeschermde douchehokjes, maar de zeepregel geldt daar net zo goed.

De gemeentebaden zijn vroeg en laat open

De zwembaden draaien doorgaans van zes of zeven uur 's ochtends tot tien uur 's avonds, ook in de winter en ook bij regen. Het hoofdbad is meestal 29 graden en de bubbelbaden ernaast 38 tot 42. Een handdoek huur je voor enkele honderden kronen als je er geen bij hebt. Dit is de plek waar IJslanders elkaar treffen, dus verwacht gesprek en geen wellnessstilte. Voor gezinnen zijn deze baden de beste optie, want er zijn ondiepe delen en vaak een glijbaan, en kinderen betalen een fractie. In Reykjavík alleen al liggen er een stuk of zeven verspreid over de wijken.

De Blue Lagoon is duur en niet natuurlijk

Het bekendste bad van het land ligt op het Reykjanes-schiereiland bij de luchthaven en is ontstaan uit het afvalwater van de geothermische centrale van Svartsengi; het water is er 37 tot 39 graden en melkblauw door de kiezelaarde. Entree kost 60 tot 120 euro en reserveren met tijdslot is verplicht. Let op dat het complex ligt in het gebied waar sinds 2021 met tussenpozen vulkaanuitbarstingen plaatsvinden, en het is daardoor meermaals dagen tot weken gesloten geweest. Kijk vlak voor je bezoek na of het open is en of je reservering nog staat.

De nieuwere lagunes liggen verspreid over het eiland

De afgelopen jaren zijn er meerdere baden bijgekomen: de Sky Lagoon bij Reykjavík met uitzicht op zee, GeoSea in Húsavík met zeewater dat uit de kliffen komt, de Forest Lagoon in een bos aan de fjord bij Akureyri en de Mývatn Nature Baths bij het gelijknamige meer in Noord-IJsland. Entree kost er 50 tot 90 euro per persoon. Ze zijn dagelijks open, doorgaans tot laat in de avond, en reserveren wordt aanbevolen. Het verschil met de gemeentebaden is vooral comfort en uitzicht en niet de temperatuur. Wie een paar keer wil baden, kiest verstandig één lagune en gaat de rest van de dagen naar het dorpsbad. Langs de Ringweg liggen verder de Secret Lagoon in Flúðir, het oudste zwembad van het land uit 1891, Fontana in Laugarvatn, Krauma bij de bron Deildartunguhver en de kloofbaden bij Húsafell.

Sommige natuurlijke bronnen zijn gratis, andere zijn kokend heet

In het zuiden loopt vanaf een parkeerplaats bij Hveragerði een pad van ongeveer drie kilometer omhoog de Reykjadalur-vallei in, naar een riviertje waarin warm en koud water samenkomen; je zoekt zelf de plek met de juiste temperatuur. Dat kost niets en de wandeling duurt een uur. In het binnenland liggen bij Landmannalaugar en Hveravellir vergelijkbare bronnen bij de berghutten. Let op dat niet elke damp uit de grond bij een badbaar water hoort. Er zijn bronnen van boven de 80 graden en modderpotten waarin de korst het niet houdt, en elk jaar lopen bezoekers hier ernstige brandwonden op. Stap alleen in water waarvan je de temperatuur met je hand hebt gevoeld, en nooit buiten aangegeven plekken; in de grot Grjótagjá bij Mývatn is baden inmiddels niet meer toegestaan.

Bij de gratis plekken zijn er geen voorzieningen

Seljavallalaug, een betonnen zwembad uit 1923 tegen een berghelling in het zuiden, en stenen badjes bij boerderijen zoals Hrunalaug zijn vrij te gebruiken, maar er is geen kassa, geen douche en vaak alleen een houten schotje als kleedruimte. Bij enkele daarvan staat een pot voor een vrijwillige bijdrage van rond de 1.000 kronen; die is bedoeld voor het onderhoud en de grondeigenaar rekent erop. Gebruik geen zeep of shampoo in natuurlijk water, laat geen afval achter en parkeer niet in de berm van een weiland.

Zwavel tast sieraden en badkleding aan

Het water in veel bronnen bevat zwavel en is 38 tot 42 graden, waardoor zilveren sieraden binnen een uur zwart aanslaan. Doe die dus af voordat je het water in gaat. Badkleding met veel elastaan verkleurt en verzwakt door de kiezelaarde in sommige lagunes, dus neem daarvoor een oud badpak mee. Lang haar wordt hard en klit, en bij de lagunes staat gratis conditioner om het vooraf in te smeren. Reken op minstens een uur in het water, want daar draait het hier om.

Praktisch

Vanuit Nederland vlieg je in ongeveer drie uur. IJsland rekent in kronen en vrijwel alles gaat met de kaart, ook de kassa bij een dorpsbad. Neem een eigen handdoek en slippers mee, want dat scheelt per bezoek enkele euro's aan huur. In het noorden bij Árskógssandur bestaat met Bjórböðin zelfs een badhuis waar je in bier baadt, voor rond de 90 euro. Baden kan het hele jaar, ook bij vriezend weer; in de winter zit je in warm water onder een sterrenhemel en soms onder het noorderlicht. In juni en juli is het tot diep in de nacht licht, wat het late baden om elf uur 's avonds tot een van de aangenaamste momenten van de dag maakt.