Vakantiehuis huren in IJsland

Wat je moet weten over IJsland

IJsland ligt in de Noord-Atlantische Oceaan, net onder de poolcirkel, is met ruim 100.000 vierkante kilometer ongeveer tweeënhalf keer zo groot als Nederland, en is het dunst bevolkte land van Europa.

Wat het is: een vulkanisch eiland waar ijs en vuur naast elkaar liggen. Gletsjers bedekken een groot deel van het binnenland, en daaronder en ernaast liggen actieve vulkanen, hete bronnen en zwarte lavavelden.

Wat het bijzondere eraan is: bijna alles wat je hier ziet, van de fjorden tot de watervallen, is jong in geologische termen. Het eiland groeit nog steeds, op de plek waar de Euraziatische en de Noord-Amerikaanse aardplaat uit elkaar schuiven.

Het weer: koel het hele jaar. Aan de kust komt de zomer overdag zelden boven de vijftien graden, en de winter is daar vooral nat en winderig, niet extreem koud. In het binnenland is het een stuk kouder.

Wat er te kiezen valt: een huis aan de rand van Reykjavik, een hut bij een van de ijskappen, of een vakantiewoning aan de kust in het oosten of het noorden, ver van de gebaande paden.

Wat de kracht is: 2.776 vakantiehuizen, vanaf 34 euro per nacht en doorgaans tussen 66 en 186 euro, in een land waar je zelf de Ringweg rijdt en zelf bepaalt waar je stopt.

De Ringweg

Dit is de route waarlangs vrijwel iedereen reist, en de lengte ervan valt meteen op.

Wat het is: Route 1, ook wel de Ringweg genoemd, een asfaltweg van ruim dertienhonderd kilometer die het hele eiland omcirkelt en de meeste dorpen en steden met elkaar verbindt.

Wat je ermee doet: de klassieke rondreis volgt de Ringweg met zijwegen naar fjorden, watervallen en stranden. Een volledige ronde kost minstens een week, en de meeste bezoekers trekken er tien dagen tot twee weken voor uit.

Waar de weg wisselt: langs de zuidkust is het grotendeels tweebaans asfalt, in de Oostfjorden en het noorden volgen smallere stukken met haarspeldbochten langs de kust.

Wat je moet weten over de winter: sneeuw, ijzel en harde wind kunnen delen van de Ringweg tijdelijk sluiten, vooral in de Oostfjorden en over de bergpassen. Controleer de wegenstatus voor vertrek en onderweg.

Wat het voor je vakantiewoning betekent: wie de hele Ringweg rijdt, overnacht meestal op meerdere plekken in plaats van op één basis. Vakantiewoningen liggen dan ook verspreid over het hele eiland, niet geconcentreerd rond Reykjavik alleen.

Vulkanen en gletsjers

Onder en naast elkaar liggen hier de twee krachten die het landschap vormen.

Wat het is: IJsland telt tientallen actieve vulkanen en een reeks grote ijskappen, met Vatnajökull als de grootste van Europa.

De status: het nationaal park rond deze ijskap, meer dan een miljoen hectare groot, ongeveer veertien procent van het land, staat sinds 2019 op de UNESCO-werelderfgoedlijst, na het nationaal park Þingvellir in 2004 en het vulkanische eiland Surtsey in 2008.

Wat er gebeurt als vuur en ijs samenkomen: een uitbarsting onder een gletsjer kan een plotselinge overstroming veroorzaken, een jökulhlaup, die in korte tijd rivierbeddingen en zandvlaktes verlegt. Dat heeft het landschap in het zuiden voor een groot deel gevormd.

Wat je ervan ziet: zwarte lavavelden met mos begroeid, ijsgrotten in de winter, gletsjertongen die tot bijna aan de weg komen, en op een aantal plekken ijsschotsen die op een lagune drijven.

Wat je moet weten: de vulkanische activiteit wordt voortdurend gevolgd door IJslandse instanties. Volg voor je reis de actuele informatie van de officiële IJslandse kanalen, in plaats van op oudere reisverhalen te vertrouwen.

Het noorderlicht

Een van de belangrijkste redenen om in het najaar of de winter te komen.

Wanneer je kans maakt: van september tot en met maart, als de nachten lang genoeg en donker genoeg zijn. Rond de equinox in september en in de maanden november tot februari is de kans doorgaans het grootst.

Wat je nodig hebt: een heldere hemel, weinig maanlicht en afstand tot kunstlicht. Een vakantiewoning buiten Reykjavik, weg van de lichten van de stad, geeft een betere kans dan een appartement in het centrum.

Wat het niet is: een verschijnsel dat je kunt boeken. Het is afhankelijk van zonneactiviteit en bewolking, en geen enkele reisorganisatie kan het garanderen.

Wat je ermee doet: houd 's avonds de voorspelling van het IJslandse weerinstituut in de gaten, en trek warme kleding aan. De beste waarnemingen zijn vaak laat op de avond of midden in de nacht.

Wat de zomer daarmee doet: van eind april tot eind augustus is het 's nachts te licht om iets te zien. Wie voor het noorderlicht komt, plant dus buiten die maanden.

De middernachtszon

Het tegenovergestelde van het noorderlicht, en minstens zo bepalend voor wanneer je gaat.

Wat het is: rond de zomerzonnewende, half juni, gaat de zon in het noorden van het land nauwelijks onder. Ook in Reykjavik blijft het de hele nacht licht genoeg om buiten te lezen.

Waar het het sterkst is: hoe noordelijker, hoe langer de periode met volledig daglicht. Alleen het eilandje Grímsey, voor de noordkust, ligt op de poolcirkel zelf.

Wat je ermee doet: een avondwandeling om middernacht, of een rit over de Ringweg zonder dat het donker wordt. Veel bezoekers passen hun ritme in juni en juli daarop aan.

Wat het betekent voor je nachtrust: verduisteringsgordijnen zijn in veel vakantiewoningen standaard, juist vanwege deze maanden. Wie daar gevoelig voor is, neemt een oogmasker mee.

Wat de keerzijde is: in diezelfde maanden is het op de bekendste plekken langs de Ringweg het drukst, en liggen de prijzen voor huurauto's en vakantiewoningen op hun hoogst.

Warmwaterbronnen

IJsland drijft voor een groot deel op geothermische energie, en dat merk je verspreid over het hele land.

Wat er is: van grote, ontwikkelde baden zoals de Blue Lagoon op het schiereiland Reykjanes tot natuurlijke bronnen in een rivier of een verlaten bad in de rotsen. Bekende voorbeelden zijn het gebied rond Mývatn in het noorden, Landmannalaugar in de hooglanden en de Reykjadalur-vallei bij Hveragerði.

Wat het verschil is: de ontwikkelde baden hebben voorzieningen, een entreeprijs en vaak een wachtrij. Bij de natuurlijke bronnen is dat er niet, maar dan loop je er soms voor en is er niemand die op je let.

Wat je vooraf regelt: bij de bekendste baden is een tijdslot vooraf boeken gebruikelijk. Zonder reservering kom je er in het hoogseizoen vaak niet in.

Wat elke IJslander doet: zwemmen in een gewoon, gemeentelijk warmwaterbad, in bijna elk dorp aanwezig. Dat is goedkoper en socialer dan de toeristenbaden, en een prima kennismaking met de gewoonte.

Wat je nakijkt: bij natuurlijke bronnen vooraf de watertemperatuur en de stroming, want niet elke bron is het hele jaar veilig.

De hooglanden en de F-wegen

Het binnenland van IJsland is een apart hoofdstuk, met eigen regels.

Wat het is: een onbewoond binnenland van zwart zand, lavavelden en bergen, bereikbaar via de F-wegen, wegen met een F voor het nummer.

Wanneer ze open zijn: meestal vanaf half juni tot begin juli, tot in september, afhankelijk van de sneeuwsmelt van dat jaar. Buiten dat seizoen zijn ze officieel gesloten.

Wat je nodig hebt: een 4x4 met voldoende hoogte. Op de meeste F-wegen is een gewone huurauto niet toegestaan, en de verzekering dekt schade op deze wegen vaak niet als je in een gewone auto rijdt.

Wat je onderweg tegenkomt: rivierdoorwadingen zonder brug. Dat is de reden dat een normale auto hier niet volstaat, en waarom je alleen gaat als je weet wat je doet.

Wat er te zien is: Landmannalaugar met zijn gekleurde bergen, en Fjallabak en Askja voor wie verder wil. Afgelegen, stil, en zonder de drukte van de Ringweg.

Wat je nakijkt: de actuele status van elke F-weg vóór vertrek bij de IJslandse wegenbeheerder. Een weg die gisteren openstond, kan vandaag weer dicht zijn.

Het weer, maand voor maand

De cijfers hieronder komen van een meetpunt in het binnenland, ten zuiden van de gletsjers richting Gullfoss en Kerlingarfjöll. Aan de kust, waar de meeste vakantiewoningen staan, is het milder dan hier.

De zomer: juli komt overdag op 9,8 graden, augustus op 8,9. Dat is koel voor Nederlandse begrippen, en 's avonds trek je al snel een jas aan.

De regen: het regent het hele jaar door vaak. Februari telt 20,1 regendagen, september 19,6. Juli en augustus, met 15,1 en 14,5 regendagen, zijn relatief de droogste zomermaanden.

De winter: januari komt overdag niet boven de min 4,1 graad uit, december zit op min 3,9. Van lange, felle vorstperiodes is minder sprake dan je zou denken, want de zee houdt de temperatuur relatief mild.

De wind: die staat nergens apart in de cijfers, maar hoort bij IJsland zoals de regen. Op open stukken langs de Ringweg en in de hooglanden kan die de rit lastiger maken dan de temperatuur.

Wat je ermee doet: juni tot en met augustus voor de langste dagen en het mildste weer, september voor minder drukte en de eerste kans op noorderlicht, november tot februari voor de donkerste en meest noorderlicht-vriendelijke nachten.

Wat je huurt

Het aanbod is kleiner dan in de meeste andere landen, en dat past bij een dunbevolkt land.

De omvang: 2.776 vakantiewoningen, verspreid over het hele eiland.

Wat je krijgt: 45 procent van het aanbod is een appartement, vaak in of bij Reykjavik. Daarnaast 157 vakantievilla's, meestal aan de kust of bij een van de bekende natuurgebieden, en 182 chalets en bungalows.

De sauna: 8 procent heeft er een, 218 adressen.

Wat minder vaak voorkomt: een zwembad, bij 5 procent van het aanbod. Logisch, met zoveel warmwaterbaden in de buurt.

Voor grotere groepen: 418 vakantiewoningen bieden plaats aan acht personen of meer, handig voor wie de Ringweg met een groep rijdt en 's avonds bij elkaar wil zijn.

Wat je nakijkt: of er een auto nodig is om bij het huis te komen, hoe het huis in de winter verwarmd wordt, en of huisdieren welkom zijn als je die meeneemt; dat is bij 16 procent van het aanbod het geval.

Wat het kost

IJsland geldt als een van de duurdere landen van Europa, en dat klopt voor een deel.

Wat duur is: eten en drinken buiten de deur, en huurauto's in het hoogseizoen. Een biertje in de hoofdstad kost al snel meer dan je in Nederland gewend bent.

Wat meevalt: het vakantiehuis zelf. Vanaf 34 euro per nacht en doorgaans tussen 66 en 186 euro, met een mediaan van 111 euro, ligt de bandbreedte dichter bij andere Europese landen dan de reputatie van het land doet vermoeden.

De munt: de IJslandse kroon. Reken vooraf een actuele koers na bij het omrekenen naar euro's, want die verandert.

Wat er los bij komt: een overnachtingsbelasting per verblijfseenheid per nacht, plus bij veel adressen een eindschoonmaak.

Waar je op bespaart: zelf koken in plaats van elke avond uit eten, een auto delen met je reisgenoten in plaats van er meerdere huren, en reizen buiten de schoolvakanties.

Wat het voor je totaalbudget betekent: reken het vakantiehuis niet als de grootste kostenpost. Dat zijn hier de huurauto, de brandstof en het eten onderweg.

Vliegen en de boot

IJsland is een eiland, en dat bepaalt hoe je er komt.

Vliegen: vanaf Amsterdam is de vliegtijd circa 180 minuten, met directe vluchten op Keflavik, de luchthaven bij Reykjavik.

De boot: wie de auto mee wil nemen, kan varen vanaf Hirtshals in Denemarken naar Seyðisfjörður in het oosten van IJsland, met een tussenstop op de Faeröer. De overtocht duurt meerdere dagen.

Ter plaatse: een auto is voor de meeste reizen noodzakelijk. Openbaar vervoer buiten Reykjavik is beperkt tot een paar buslijnen.

Wat je moet weten over de auto: een normale huurauto volstaat voor de Ringweg. Voor de hooglanden en de F-wegen is een 4x4 verplicht.

Wat de afstanden doen: IJsland oogt klein op de kaart, maar de rondreis is groter dan hij lijkt. Reken op meerdere uren rijden tussen de bezienswaardigheden, ook als de kaart weinig kilometers laat zien.

Wat handig is: tank op tijd bij. Tussen de dorpen langs de Ringweg kunnen grote afstanden zitten zonder benzinestation.

De eerlijke nadelen

Er zijn duidelijke redenen waarom IJsland niet voor iedereen de vanzelfsprekende keuze is.

De prijs: eten, drinken en een huurauto kosten meer dan in de meeste andere Europese landen. Alleen het vakantiehuis zelf valt vaak mee.

Het weer: het is het hele jaar koel en vaak winderig, en de zomer kent zelden een dag die je warm zou noemen.

De afstand tussen de plekken: de rondreis over de Ringweg duurt al snel een week of langer, en tussen de bezienswaardigheden zit vaak een uur rijden of meer.

De onvoorspelbaarheid: het noorderlicht is nooit gegarandeerd, de F-wegen kunnen van dag tot dag open of dicht zijn, en het weer kan in korte tijd omslaan.

De drukte in de zomer: in juni, juli en augustus is het bij de bekendste stops langs de Ringweg, zoals de watervallen in het zuiden, vaak vol, en liggen de prijzen voor huurauto's en huizen op hun hoogst.

Het aanbod: 2.776 vakantiewoningen voor een heel land is minder dan in veel andere Europese landen. Wie in het hoogseizoen laat boekt, heeft weinig keuze.

Samengesteld uit ons actuele woningaanbod, OpenStreetMap, Wikipedia en Wikivoyage (CC BY-SA) en Open-Meteo-klimaatdata.