Walvissen, saga’s en zwembadplezier in Reykjavik met kinderen

In Reykjavik draait alles om het zwembad

De hoofdstad van IJsland telt ongeveer 140.000 inwoners en heeft acht openbare zwembaden, allemaal gevoed met geothermisch water uit de grond. Voor IJslanders is dat geen uitje maar dagelijks leven: je gaat er 's ochtends voor je werk heen, of 's avonds met de kinderen, jaarrond, ook bij vier graden en regen. Wie met kinderen naar Reykjavik gaat en dat niet meedoet, mist het meest kenmerkende van de stad. Dit artikel begint daar dan ook.

Eerst de regel die iedereen verkeerd doet

Voor je het water in gaat, moet je je naakt douchen met zeep, in de gemeenschappelijke doucheruimte. Er hangen bordjes met de lichaamsdelen die geboend moeten worden, en er is doorgaans toezicht. De reden is praktisch: volgens de gezondheidsvoorschriften mag er nauwelijks chloor in het water, en dat werkt alleen als iedereen schoon binnenkomt. Reken op zo'n 10 minuten extra per bezoek. Houd er rekening mee dat Nederlandse bezoekers dit ongemakkelijk vinden en het proberen te omzeilen: dat lukt niet, je wordt teruggestuurd. Leg het kinderen vooraf uit, dan is het een detail in plaats van een scène.

Welk bad je kiest

Het grootste bad van de stad is Laugardalslaug in het Laugardalur-dal, met een binnenbad van 50 meter, buitenbaden, glijbanen en een reeks hot pots: ronde bassins met water van 38 tot 42 graden. Entree ligt rond de 1.300 kronen voor volwassenen, ongeveer 9 euro, en kinderen tot 17 jaar zwemmen doorgaans gratis. Kleinere wijkbaden zijn rustiger en even warm: Vesturbæjarlaug in het westen is het bad van de buurt, en Sundhöllin in het centrum is uit 1937 en het oudste van de stad, ontworpen door de architect Guðjón Samuélsson, die ook de Hallgrímskirkja tekende. Neem eigen handdoeken mee of huur ze; dat laatste kost een paar euro per stuk. Zwembadtassen, badslippers en een muts hoeven niet. De baden zijn doorgaans open van 6.30 tot 22.00 uur op weekdagen, korter in het weekend. Ga in de vroege avond: dan is het licht mooi en zitten de IJslanders zelf in de hot pots.

Walvissen kijken vanuit de oude haven

De boten vertrekken uit de oude haven, op loopafstand van het centrum, en varen de Faxaflói-baai op. Een tocht duurt twee tot drie uur en kost rond de 11.000 kronen, ongeveer 75 euro voor volwassenen, met korting voor kinderen; onder de zeven jaar vaak gratis. Van april tot september is de kans het grootst, met dwergvinvissen en witsnuitdolfijnen als meest geziene soorten en bultruggen wat vaker in de zomer. De meeste aanbieders geven een gratis nieuwe tocht als er niets gezien is. Twee waarschuwingen. Het is er koud op het water, ook in juli; overalls worden aan boord uitgedeeld maar neem mutsen en handschoenen mee. En de baai kan flink deinen, dus geef kinderen die snel misselijk worden vooraf iets, of kies een grotere boot.

Als het water te ruw is

Bij storm gaan de boten niet uit, en dat gebeurt regelmatig. Het alternatief staat in een loods bij dezelfde haven: de tentoonstelling Whales of Iceland met levensgrote modellen van de walvissen die in IJslandse wateren voorkomen, van de kleinste bruinvis tot een blauwe vinvis van ruim 25 meter. Je loopt eromheen en eronderdoor, wat de schaal duidelijker maakt dan welke foto ook. Entree rond de 3.500 kronen, ongeveer 24 euro; kinderen minder. Reken op een uur.

Perlan en het museum in de heuvel

Op de heuvel Öskjuhlíð staat Perlan, een koepel op zes warmwatertanks, met een uitzichtplatform van 360 graden over de stad en de baai. Binnen zit een tentoonstelling over IJslandse natuur, met een nagebouwde ijsgrot van ruim 100 meter waar je doorheen loopt bij min vijf graden, en een planetarium met noorderlichtfilm. Dit is met afstand de beste binnenbestemming voor kinderen in de stad. Entree ligt rond de 5.000 kronen, ruwweg 34 euro voor volwassenen. Trek warme kleding aan voor de ijsgrot; jassen zijn ter plekke te leen.

Het openluchtmuseum toont hoe men hier woonde

Aan de rand van de stad staat het Árbær-openluchtmuseum: ruim twintig verplaatste gebouwen uit Reykjavik, waaronder plaggenhutten met grasdaken, een kerk en een smederij. In de zomer lopen er medewerkers in klederdracht die het werk voordoen; het museum bestaat sinds 1957. Voor kinderen is de aantrekkingskracht dat ze naar binnen mogen. Entree rond de 2.500 kronen, kinderen gratis. In de winter is alleen een deel open en werkt het minder goed.

Nauthólsvík is een strand met verwarmd zeewater

Aan de voet van de Öskjuhlíð, op ongeveer een kwartier lopen van Perlan, ligt Nauthólsvík: een aangelegd strand met geel zand waar warm water uit de leidingen in een afgesloten lagune wordt gemengd, zodat het er rond de 15 tot 19 graden is in plaats van de 8 graden van de Atlantische Oceaan erachter. Er staan hot pots op het strand en een stoombad. In de zomer is de toegang gratis en zijn de kleedruimtes open; buiten het seizoen betaal je een paar euro en zwemmen er vooral IJslanders die daar hun ochtend mee beginnen. Let op: de lagune valt bij eb grotendeels droog, dus kijk de getijden na. Vanuit het centrum fiets of loop je er langs de kust in een half uur naartoe.

Bij de Tjörnin voeren kinderen de eenden

Midden in het centrum ligt de Tjörnin, de stadsvijver waar het raadhuis half boven het water staat en waar het hele jaar eenden, zwanen en ganzen zitten; een deel van het water wordt met warm bronwater ijsvrij gehouden, zodat de vogels ook in januari blijven. Brood is er niet gewenst, haver en granen wel, en die zijn in de supermarkten te koop. Rond de vijver liggen het Nationaal Museum en de Hallgrímskirkja op tien minuten lopen; de toren van die kerk is 74,5 meter hoog en met een lift te beklimmen voor rond de 1.400 kronen, ongeveer 10 euro, met kinderen goedkoper. Vanaf boven zie je in één blik hoe klein de stad eigenlijk is.

Buiten spelen is hier gratis en overal

Reykjavik heeft tientallen openbare speeltuinen, allemaal gratis en vaak beter uitgerust dan wat we in Nederland gewend zijn. In het Laugardalur-dal ligt daarnaast een kleine dierentuin met IJslandse dieren, waaronder rendieren, poolvossen en IJslandse paarden, gecombineerd met een familiepark. De vuurtoren van Grótta op de punt van Seltjarnarnes is een wandeling van ongeveer een uur vanaf het centrum, zo'n 5 kilometer. Let daar op het getij: het pad naar het eilandje loopt bij vloed onder, en mensen komen er geregeld vast te zitten. Kijk de getijtabel na voordat je oversteekt.

Wat eten kost, en hoe je dat beperkt

IJsland is duur. Een hoofdgerecht in een gewoon restaurant kost 3.500 tot 6.000 kronen, ruwweg 24 tot 41 euro, en een kinderportie zelden onder de 15 euro. De uitzondering die iedereen kent is de hotdogkraam Bæjarins Beztu bij de haven, waar je voor rond de 4 euro eet. De praktische oplossing met kinderen is een vakantiehuis of appartement met keuken en boodschappen bij de goedkope ketens Bónus en Krónan. Dat scheelt over een week honderden euro's. Leidingwater is er uitstekend en gratis; flessenwater kopen is hier zinloos.

De dag indelen met kinderen

Het weer verandert hier meerdere keren per dag, dus plan geen strak programma. De beproefde volgorde is: 's ochtends iets buiten wanneer het droog is, 's middags een museum als het omslaat, en aan het eind van de dag het zwembad, waar regen niet uitmaakt. Houd rekening met het licht. In juni is het vierentwintig uur licht, wat kinderen wakker houdt; neem verduisterend materiaal mee voor de slaapkamer. In december is het maar vier tot vijf uur licht, en dan is de dagindeling andersom.

Praktisch

De vlucht vanaf Amsterdam duurt ongeveer drie en een half uur, en de luchthaven Keflavík ligt 50 kilometer van de stad; de flybus doet daar ongeveer 45 minuten over en kost rond de 20 euro per persoon. IJsland betaalt met kronen, ongeveer 145 kronen per euro, en vrijwel alles gaat per kaart, tot de kleinste kraam aan toe. Het centrum is compact en te voet te doen, maar heuvelachtig en met veel stoepranden; met een buggy is dat te doen, met een grote kinderwagen zwaarder. Juni tot augustus is het aangenaamst met 10 tot 15 graden, wat naar Nederlandse maatstaven fris blijft. Neem in elk seizoen een waterdichte jas en mutsen mee, ook in juli.