Wat te doen in Venetië met grachten, kunst en eilanden

Dagbezoekers betalen sinds april 2024 entree voor de stad

Op vastgestelde dagen, vooral in het voorjaar en in de zomerweekeinden, moet wie zonder overnachting tussen 8.30 en 16.00 uur de historische kern in gaat zich vooraf aanmelden en betalen; vroeg boeken kost 5 euro en laat boeken het dubbele. Wie in de stad slaapt is vrijgesteld maar moet zich wel registreren, net als kinderen tot veertien jaar. Er wordt bij het station Santa Lucia, het Piazzale Roma en de bruggen gecontroleerd en er zijn boetes van tientallen tot honderden euro's. Kijk vooraf na of jouw dag onder de regeling valt. Dit artikel behandelt de grachten, de kunst en de eilanden, met prijzen, vaartijden en de regels die er zijn bijgekomen. Italië betaalt met de euro.

Grote cruiseschepen mogen sinds 2021 de lagune niet meer in

Sinds 1 augustus 2021 mogen schepen boven een bepaalde omvang niet meer door het Giudeccakanaal en langs het San Marcobekken varen; ze leggen aan in de industriehaven van Marghera, waarna passagiers met bussen of bootjes naar het centrum komen. De aanleiding was de schade aan de fundamenten door golfslag en een aanvaring in 2019. Voor bezoekers betekent dat vooral dat het beeld van een schip van dertien verdiepingen achter de Dogana verdwenen is. De kleinere schepen en de veerboten varen er nog wel. De golfslag van het gewone bootverkeer, de moto ondoso, blijft het grootste probleem voor de funderingen van de huizen aan de kanalen.

Een gondel kost negentig euro voor een half uur

De gemeente stelt het tarief vast: rond de 90 euro voor dertig minuten overdag en rond de 110 euro na 19.00 uur, ongeacht of je met twee of met vijf personen bent. Elke twintig minuten extra kost rond de 45 euro. Zingen zit er niet bij en kost apart. Goedkoper varen kan ook: de traghetto is een gondel zonder versiering die op een paar plekken dwars het Canal Grande oversteekt, waar je staand in meevaart voor rond de 2 euro. En voor 9,50 euro vaar je met vaporetto 1 in vijfenveertig minuten van het station tot San Marco langs de hele bocht, wat hetzelfde uitzicht geeft.

De basiliek van San Marco is goedkoop maar de rij is lang

De Basilica di San Marco uit de elfde eeuw heeft volgens de kerkbeheerders ruim 8.000 vierkante meter Byzantijns mozaïek op een gouden ondergrond en een vloer van ingelegd marmer die door het verzakken van het gebouw golft. Toegang kost enkele euro's; de Pala d'Oro achter het altaar en het museum met de vier bronzen paarden kosten apart 5 tot 7 euro. Zonder reservering sta je in het hoogseizoen een uur in de rij op het plein, zonder schaduw. Boek vooruit voor een paar euro extra. Let op de kledingregel met bedekte schouders en knieën en op het verbod op grote tassen, die je gratis moet afgeven in een straatje ernaast. De campanile ernaast kost rond de 10 euro; die van San Giorgio Maggiore aan de overkant kost minder en heeft geen rij.

De rustige kunst hangt in de kerken en de scuole

In de Scuola Grande di San Rocco hangen ruim vijftig doeken van Tintoretto die hij tussen 1564 en 1587 voor dit ene gebouw maakte; entree kost rond de 10 euro en er staat zelden een rij. In de Frari-kerk hangt de Assunta van Titiaan uit 1518 boven het altaar, voor rond de 5 euro; Titiaan ligt er zelf begraven. De Gallerie dell'Accademia kost rond de 15 euro en heeft de Venetiaanse schilderkunst van de veertiende tot de achttiende eeuw. De Peggy Guggenheim Collection in een onafgebouwd palazzo aan het Canal Grande kost rond de 16 euro en toont Picasso, Pollock en Dalí. Alle vier liggen in Dorsoduro en San Polo, op loopafstand van elkaar en van de Accademia-brug. In de Querini Stampalia en de Ca' Rezzonico hangt werk van Bellini, Tintoretto en Veronese; in de Punta della Dogana en het Palazzo Grassi toont de Pinault Collection hedendaagse kunst voor rond de 18 euro.

Naar Murano, Burano en Torcello vaart een gewone lijnboot

Vanaf de Fondamente Nove vaart vaporetto 12 in ongeveer veertig minuten naar Burano en in vijftig naar Torcello; Murano ligt tien minuten weg. Je hebt er geen excursie voor nodig, want het is gewoon openbaar vervoer en het zit in de dagkaart van rond de 25 euro. Op Murano wordt sinds 1291 glas geblazen, toen de ovens uit de stad werden verbannen vanwege brandgevaar; het Museo del Vetro kost rond de 10 euro. Burano heeft de gekleurde huizen en de kanttraditie, met een scheve klokkentoren. Op Torcello staat de Santa Maria Assunta uit 639, het oudste gebouw van de lagune, met een mozaïek van het laatste oordeel; entree rond de 5 euro. Let op: gratis demonstraties bij glasfabrieken eindigen bijna altijd in een verkooppraatje.

Bij hoogwater lopen de pleinen onder, maar minder vaak dan vroeger

Sinds oktober 2020 werkt het stelsel van beweegbare keringen bij de drie zeegaten, dat bij een verwachte vloed boven een vastgestelde hoogte omhoog wordt gezet. Daardoor bleef het San Marcoplein de afgelopen winters vaker droog dan in de jaren ervoor; in november 2019 stond er nog 187 centimeter en in 1966 zelfs 194. Het laagste punt van de stad is het Marcoplein voor de Basilica, dus daar staat het water het eerst. Bij aangekondigd hoogwater worden loopbruggen neergezet en klinken sirenes. Laarzen kopen op straat kost 10 tot 20 euro, maar de meeste hoogwaterperiodes duren een paar uur rond het tij en zijn dus uit te zitten op een terras.

De stilste wandelroutes lopen door Cannaregio

Deze wijk in het noordwesten heeft lange rechte kades langs de kanalen, weinig winkels en vrijwel geen groepen. Hier ligt het Getto, waar de stad in 1516 de Joodse inwoners liet wonen; het woord ghetto komt van de gieterij die er eerder stond en is vanaf hier de hele wereld over gegaan. Er staan vijf synagogen, te bezoeken met een rondleiding voor rond de 12 euro. Rondlopen kost niets; op het Campo Santa Margherita in Dorsoduro en aan het Campo San Barnaba zit hetzelfde soort buurtleven. In de Madonna dell'Orto, de parochiekerk van Tintoretto, hangt werk van hem en ligt hij begraven; entree enkele euro's. 's Avonds zitten mensen langs de Fondamenta della Misericordia, waar een glas wijn 2 tot 4 euro kost in plaats van de 8 tot 12 euro bij San Marco.

Praktisch

Vanaf de luchthaven Marco Polo kom je met de bus naar het Piazzale Roma in twintig minuten voor rond de 10 euro, of met een boot van Alilaguna in vijf kwartier voor rond de 15 euro. In de stad is de vaporetto het enige vervoer: een los kaartje kost 9,50 euro en is vijfenzeventig minuten geldig, een dagkaart rond de 25 euro en een driedagenkaart rond de 45 euro. In de historische kern wonen nog geen vijftigduizend mensen, tegen ruim 170.000 in de jaren vijftig, terwijl er op piekdagen tienduizenden bezoekers bij komen. April, mei, september en oktober geven 16 tot 25 graden. In juli en augustus is het 28 tot 34 graden en ruiken de smalle kanalen bij laag water; in november tot februari is het 4 tot 10 graden, hangt er mist en is de stad op haar stilst.