Hvar, zonovergoten luxe en levendige cultuur

In Hvar-stad staat een theater uit 1612

Boven de wapenkamer aan het Trg Svetog Stjepana zit een zaal die volgens de gemeente in 1612 als openbaar theater werd ingericht en die tot de oudste van Europa wordt gerekend, toegankelijk voor alle standen. Entree kost enkele euro's en je bent er in een half uur doorheen. Het plein ervoor is met ruim 4.000 vierkante meter het grootste van Dalmatië; aan de oostkant staat de kathedraal van Sveti Stjepan met een klokkentoren van vier verdiepingen, aan de zuidkant van de baai het franciscaner klooster. Dit artikel behandelt het eiland Hvar, met openingstijden, prijzen en de regels in de stad.

In badkleding door de stad lopen levert een boete op

De gemeente heeft regels tegen overlast: in badkleding of met ontbloot bovenlijf door het centrum lopen is verboden, net als drinken op straat buiten de terrassen. De boetes daarvoor lopen op tot enkele honderden euro's en er wordt op gehandhaafd. Neem een shirt mee als je vanaf het strand de stad in loopt. Dat klinkt streng, maar het is een reactie op jaren van overlast door uitgaanspubliek; de strandclubs, zoals Carpe Diem op het eilandje Marinkovac, liggen daarom buiten de stad.

Het fort boven de stad bereik je in een half uur lopen

Op de heuvel achter de haven staat de Fortica, ook Spanjola genoemd, een vesting die in de zestiende eeuw werd versterkt en waar de inwoners tijdens de Ottomaanse aanval van 1571 beschutting zochten. In 1579 sloeg de bliksem in de kruitkamer, wat een ontploffing gaf die de stad eronder beschadigde. Entree kost 8 tot 12 euro; het is dagelijks open, doorgaans van 8.00 tot 21.00 uur in de zomer. Je klimt vanaf het plein in 25 tot 35 minuten over trappen en een pad, met 90 hoogtemeters. Er rijdt geen bus; ga in de ochtend of tegen de avond, want de klim ligt in de volle zon.

De naam van de eilandjes voor de kust heeft niets met de hel te maken

De Pakleni-eilanden worden vaak vertaald als helse eilanden, maar de naam komt van paklina, het hars waarmee scheepshuiden werden gebreeuwd; dat werd hier gewonnen. De grootste zijn Sveti Klement met de baai Palmižana, en daarnaast liggen Jerolim en Marinkovac. Watertaxi's varen er in tien tot twintig minuten heen, voor 5 tot 15 euro per persoon retour. Er zijn baaien met helder water, strandbars en enkele naaktstranden. Let op: op de meeste eilandjes is geen kraan en geen winkel, en wie de laatste boot in de vroege avond mist, zit vast.

De vlakte bij Stari Grad is in de vierde eeuw voor Christus verdeeld

Griekse kolonisten van het eiland Paros stichtten hier in 384 voor Christus de stad Pharos en deelden de vlakte op in rechthoekige percelen met muurtjes van droge steen. Dat patroon is nog vrijwel intact en staat volgens Unesco sinds 2008 op de werelderfgoedlijst. Erdoorheen lopen en fietsen kost niets. Reken op lussen van 8 tot 20 kilometer over onverharde wegen tussen de percelen, vrijwel vlak. Er groeien wijnstokken, olijven en lavendel. Het is een werklandschap: blijf op de paden en niet tussen de gewassen. Stari Grad ligt 20 kilometer van Hvar-stad, met een bus in een half uur.

De lavendel bloeit maar enkele weken en de velden zijn geslonken

De bloei valt doorgaans van half juni tot half juli. Veel velden zijn na de bosbranden van 1997 en 2003 en de ontvolking van de bergdorpen verdwenen; wat over is, ligt rond Brusje en Velo Grablje in het westen, waar eind juni een lavendelfeest wordt gehouden. Rondrijden kost niets; kleine producenten verkopen olie en zakjes voor 5 tot 15 euro. Wie voor de paarse velden komt, moet dus in die weken en in die dorpen zijn. Daarbuiten zie je groengrijze struiken, en dat is precies waar veel bezoekers op stuiten.

De wijn van het eiland komt van steile zuidhellingen

Bij Sveta Nedjelja en Ivan Dolac liggen wijngaarden op hellingen die tot ongeveer 45 graden aflopen, zo steil dat er met de hand wordt geoogst; er groeit plavac mali, de belangrijkste blauwe druif van Dalmatië. Bekende producenten zijn Zlatan Otok, Tomić en Carić. Een proeverij kost 10 tot 25 euro per persoon en gaat doorgaans op afspraak; een fles kost 12 tot 30 euro. De weg naar die hellingen loopt door de tunnel tussen Pitve en Zavala, ruim een kilometer lang, uitgehakt in de rots en zonder verlichting, met eenrichtingsverkeer op stukken; rijd stapvoets en zet je lichten aan.

De jachthaven trekt grote boten en bijbehorende prijzen

In het seizoen liggen er jachten van tientallen meters in de haven van Hvar-stad, met bijbehorende horeca op de kade. Een ligplaats kost honderden euro's per nacht en een drankje aan de kade 8 tot 15 euro. Wie op een gewoon budget reist, eet beter een straat landinwaarts: daar kost een hoofdgerecht 12 tot 25 euro tegen het dubbele aan het water. In Jelsa en Vrboska, twee stadjes aan de noordkant, liggen de prijzen structureel lager.

Praktisch

Vanaf Split vaart een sneldienst in een uur naar Hvar-stad voor rond de 10 euro en een autoveer in twee uur naar Stari Grad; aan de oostpunt vaart bij Sućuraj een korte veerboot naar Drvenik op het vasteland in een kwartier. Het eiland is ruim 65 kilometer lang, dus van de ene punt naar de andere rijd je anderhalf uur. Kroatië betaalt sinds 2023 met de euro. Juni tot september geeft 26 tot 34 graden en zeewater van 22 tot 26 graden; volgens de plaatselijke toeristendienst telt het eiland ongeveer 2.700 zonuren per jaar. In juli en augustus zijn de veerboten, de haven en de accommodaties vol en op hun duurst; in juni en september scheelt dat aanzienlijk. Buiten het seizoen sluit een deel van de horeca en vaart de sneldienst minder vaak.