Bezoek het kasteel Dubovac en het Kroatisch oorlogsmuseum

Het kasteel Dubovac is ouder dan de stad eronder

Deze burcht staat op een heuvel 2 kilometer ten westen van het centrum van Karlovac en wordt al in de veertiende eeuw in documenten genoemd, ruim tweehonderd jaar voordat de vesting in de vlakte in 1579 werd aangelegd. Het is daarmee het oudste gebouw van de stad. Entree kost enkele euro's. Dit artikel behandelt het kasteel en het oorlogsmuseum bij Turanj, met entreeprijzen, afstanden en tijden. Kroatië rekent sinds 2023 in euro's.

De Zrinski en de Frankopan hadden het in handen

Het kasteel ging door de eeuwen van adellijke familie naar adellijke familie; in de zestiende eeuw hoorde het toe aan de Zrinski en later aan de Frankopan, twee geslachten die in deze streek grootgrondbezitters waren tot de Habsburgse keizer hun leiders in 1671 liet onthoofden. Rond 1840 kocht graaf Laval Nugent het vervallen complex en liet het in romantische stijl herstellen, met kantelen die er in de middeleeuwen niet zo uitzagen. Wat je nu ziet, is dus deels negentiende-eeuwse verbeelding van hoe een burcht eruit hoorde te zien.

Binnen staat een vierkante donjon met een arcadenhof

De kern is een vierkante woontoren met muren van meer dan een meter dik; eromheen ligt een binnenhof met open galerijen op zuilen. In de zalen zit een afdeling van het stadsmuseum met wapens, huisraad en maquettes van het complex. Reken op een uur. Let op: de openingstijden wisselen per seizoen en het gebouw is bij restauratiewerk soms dicht; kijk dat na voor je de heuvel op loopt. Het binnenhof is buiten die uren vaak wel vrij toegankelijk, en in de zomer worden er concerten gehouden.

Vanaf de toren zie je de vier rivieren liggen

Van bovenaf kijk je over de stervormige plattegrond van de stad, over de Kupa die vlak onder de heuvel doorstroomt en bij helder weer tot aan de heuvels van Žumberak in het noorden en de bergen in het zuiden. Je klimt vanaf de stad in twintig minuten omhoog over een pad met ongeveer 60 hoogtemeters, of je rijdt om en parkeert vlakbij. Ga aan het eind van de middag: dan staat de zon achter je en is het op de toren niet meer zo warm. Het terras bij het kasteel vraagt 3 tot 6 euro voor een drankje.

Rond de heuvel loopt een bospad naar de rivier

De helling onder het kasteel is begroeid met eiken en haagbeuken en er lopen paden doorheen die naar de oever van de Kupa afdalen; een rondje van 3 tot 5 kilometer doe je in een uur tot anderhalf uur. Wandelen kost niets. Onderaan kom je uit bij de aanlegsteigers waar in de zomer kano's liggen; huren kost 25 tot 45 euro per dag. Let op: na regen is het pad glad en modderig, en de laatste honderd meter naar het kasteel gaan over onregelmatige treden, dus met een kinderwagen kom je er niet.

Bij Turanj liep tussen 1991 en 1995 de frontlijn

Dit gehucht ligt 4 kilometer ten zuiden van het centrum aan de oude weg naar de kust; hier lag jarenlang de scheidslijn en het dorp is vrijwel geheel verwoest. Het Kroatische oorlogsmuseum is er opgezet op precies die plek, in de open lucht langs de weg. Toegang is gratis en het terrein is dag en nacht bereikbaar. Reken op een half uur. Het is geen aangenaam uitje en met jonge kinderen valt er weinig uit te leggen, maar het laat zien wat er in deze streek gebeurde in jaren die veel bezoekers als verleden tijd beschouwen.

Er staan tanks, kanonnen en een straaljager

Langs het pad staan pantservoertuigen, artilleriestukken en een straaljager opgesteld, met bordjes waarop staat wat het is en waar het werd gebruikt. Het materieel komt uit de jaren van het conflict en is niet afgeschermd, dus je loopt er tussendoor. Klimmen op de voertuigen is niet de bedoeling en op sommige stukken zitten scherpe randen. In de gebouwen eromheen, die uit de tijd van de Habsburgse militaire grens stammen, zijn de kogelgaten nog zichtbaar; een deel ervan is opgeknapt en herbergt een binnenopstelling, waarvan je de openingstijden apart moet nakijken.

De streek eromheen draagt de sporen nog

Ten zuiden van Karlovac staan in de dorpen huizen die nooit zijn herbouwd, naast huizen die helemaal nieuw zijn; het bevolkingsaantal van deze provincie ligt volgens het statistiekbureau tientallen procenten lager dan voor 1991. Rijden door die dorpen kost niets en langs de doorgaande weg staan geregeld borden die waarschuwen voor mijnen in het veld; blijf daarom op verharde wegen en paden en ga niet zomaar een weiland in. Het stadsmuseum in het Frankopan-paleis in het centrum heeft een vaste afdeling over deze jaren, voor enkele euro's.

Beide zijn op één dag te doen

Het kasteel en Turanj liggen 6 kilometer uit elkaar, een kwartier rijden dwars door de stad; met de bus of op de fiets langs de Korana kan ook. Samen kost dat je een halve dag, inclusief de klim naar de toren en het rondje door het bos. Karlovac ligt 55 kilometer ten zuidwesten van Zagreb, drie kwartier over de snelweg. Mei, juni en september geven 20 tot 27 graden en zijn het aangenaamst; in juli en augustus is het 30 tot 34 graden en ligt het openluchtmuseum in de volle zon zonder een boom. In de winter is het er rond het vriespunt en mistig.