Varen en wandelen in de natuur rond Karlovac

Karlovac is in 1579 als zeshoekige vestingstad gebouwd

De stad is niet gegroeid maar ontworpen: volgens het stadsmuseum werd hier in 1579 op de tekentafel een vesting in de vorm van een zespuntige ster aangelegd tegen de Ottomaanse opmars. Die stervorm is op de kaart en in het stratenplan nog volledig zichtbaar. De stad ligt op de plek waar de Kupa, de Korana, de Mrežnica en de Dobra samenkomen en is daardoor het vertrekpunt voor varen en wandelen in de streek. Dit artikel behandelt die rivieren en de natuurgebieden, met prijzen, afstanden en de beste maanden. Kroatië rekent sinds 2023 in euro's.

Op de Mrežnica liggen tientallen kleine watervallen

Deze rivier ten zuidwesten van de stad heeft over haar loop van ruim 60 kilometer volgens de plaatselijke gidsen ongeveer negentig travertijnen drempels waar het water overheen valt, met poelen ertussen waarin gezwommen wordt. Het water is helder en groenblauw. Zwemmen en varen kosten niets; kano's of kajaks huren kost 25 tot 45 euro per dag. Let op: het water komt uit karstbronnen en blijft ook in augustus rond de 15 graden. De drempels zijn glad en bij hoge waterstand in het voorjaar niet begaanbaar; dan is de rivier alleen voor ervaren varenden.

In Rastoke valt de ene rivier midden in het dorp de andere in

Dit gehucht bij Slunj ligt 50 kilometer ten zuiden van Karlovac, op de plek waar de Slunjčica over travertijndrempels in de Korana stort, tussen de huizen door. Er staan houten watermolens die op die stroom draaiden; een deel ervan maalt nog. Toegang kost enkele euro's en het dorp is dagelijks toegankelijk; er zijn uitkijkpunten en een pad langs het water. Reken op anderhalf uur. Rastoke wordt wel het kleine broertje van de Plitvicemeren genoemd, maar het is een dorp met watervallen en geen nationaal park; verwar de twee niet.

De Plitvicemeren liggen deels in deze provincie

Het nationale park met de zestien terrassenmeren ligt op de grens van twee provincies en het noordelijke deel valt onder Karlovac; volgens Unesco staat het sinds 1979 op de werelderfgoedlijst. Dat verklaart waarom je het bij beide streken tegenkomt. Entree kost in juli en augustus rond de 40 euro per persoon en in de schoudermaanden ongeveer de helft, met een tijdslot dat je online koopt. Het park is dagelijks open vanaf 7.00 uur. Zwemmen is er verboden en honden mogen alleen aangelijnd mee. Vanaf Karlovac rijd je er 80 kilometer heen, ruim een uur.

Het zoetwateraquarium Aquatika is het enige van het land

Aan de Korana staat sinds 2016 een aquarium dat uitsluitend over zoet water gaat: de vissen, kreeften en amfibieën uit de rivieren en karstbronnen van deze streek, waaronder de blinde grottensalamander die alleen in de ondergrondse waterlopen van de Dinarische karst leeft. Entree kost rond de 8 euro voor volwassenen en de helft voor kinderen; het is van dinsdag tot zondag open van 9.00 tot 17.00 uur, in de zomer langer. Reken op anderhalf uur. Voor kinderen is dit de beste binnenoptie van de streek, en het legt uit waarom het water hier zo helder is.

Bij Turanj staat een openluchtmuseum met tanks

Aan de zuidrand van de stad, precies waar tussen 1991 en 1995 de frontlijn liep, staan langs de weg tanks, kanonnen en een vliegtuig opgesteld, met bordjes erbij. Toegang is gratis en het terrein is dag en nacht toegankelijk. Reken op een half uur. In de huizen eromheen zijn de kogelgaten nog te zien. Het is geen aangenaam uitje, maar het legt wel uit waarom sommige dorpen in deze streek half leegstaan en waarom er zoveel nieuwbouw naast ruïnes staat.

Het Žumberak is natuurpark met wijngaarden en weiden

Tussen deze streek en de Sloveense grens ligt het heuvelland Žumberak-Samoborsko gorje, sinds 1999 natuurpark, ruim 330 vierkante kilometer groot en met de Sveta Gera als hoogste punt op 1.178 meter, pal op de grens. Er lopen gemarkeerde routes van 5 tot 20 kilometer door bos, weiden en kleine wijngaarden. Wandelen is gratis. Onderweg liggen boerderijen die eten serveren voor 12 tot 20 euro per persoon, doorgaans op afspraak en in het weekeinde. Vanaf Karlovac is het 40 kilometer, drie kwartier. Let op: het openbaar vervoer komt er nauwelijks en de bewegwijzering is beter op papier dan in het veld.

De Kupa vormt hier over tientallen kilometers de grens met Slovenië

Deze rivier ten noordwesten van de stad is met bijna 300 kilometer de langste van de vier en loopt over een groot deel van haar bovenloop precies langs de landsgrens. Aan beide oevers liggen dorpjes en er lopen fiets- en wandelroutes langs, met hier en daar een brug om over te steken. Varen en wandelen kosten niets. Het water is er rustiger en warmer dan in de karstrivieren: in augustus 20 tot 23 graden. Let op: je passeert geen buitengrens van het Schengengebied, want beide landen horen erbij, maar neem wel een identiteitsbewijs mee voor het geval er gecontroleerd wordt.

Praktisch

Je vliegt in ongeveer twee uur naar Zagreb en rijdt daarna 55 kilometer zuidwaarts, drie kwartier. Een huurauto kost 40 tot 80 euro per dag en is voor de rivieren en het Žumberak nodig, want de bus rijdt tussen de dorpen hooguit een paar keer per dag. Let op de snelweg naar de kust: op zaterdagen in juli en augustus staat het verkeer richting zee hier vaak vast, want deze stad is het knooppunt. Reis dan doordeweeks of vertrek voor 6.00 uur. Mei, juni en september geven 20 tot 27 graden en zijn voor varen en wandelen het aangenaamst; in juli en augustus is het 30 tot 34 graden en staat de waterstand van de Mrežnica en de Korana op zijn laagst.