Bezoek de oude stad Koprivnica en de middeleeuwse festivals

Koprivnica ligt in een deel van Kroatië waar geen bus stopt

De stad telt ongeveer 30.000 inwoners en ligt in de Podravina, de vlakke landstreek langs de Drava in het noorden van Kroatië, dicht bij de Hongaarse grens. Hier komt geen kusttoerisme: dit is boerenland, fietsland en, één week per jaar, festivalstad.

De vesting is verdwenen, de vorm niet

Koprivnica kreeg in de 16e eeuw een stervormige vesting van aarden wallen en bastions, aangelegd tegen de Ottomaanse opmars. Die vesting is grotendeels afgebroken, maar de vorm zit nog in het stratenplan en delen van de wallen en grachten liggen er nog als parkgroen. Je ziet het het duidelijkst op een plattegrond of vanaf de rand van het centrum. Het stadsmuseum in het oude Renaissancegebouw vertelt dat verhaal, samen met de rest van de stadsgeschiedenis; entree kost enkele euro's en het bezoek duurt een uur.

Het Renaissancefestival is de reden dat mensen komen

Eén keer per jaar, doorgaans eind augustus of begin september, verandert het centrum enkele dagen in een Renaissancestad: markten, ambachten, muziek op oude instrumenten, ridderkampen en optochten in kostuum. Het is het bekendste evenement van de streek. De straatprogrammering is grotendeels gratis; voor concerten en voorstellingen worden kaarten verkocht, doorgaans voor enkele euro's tot rond de 15 euro. Let op de datum voordat je boekt: buiten die dagen is Koprivnica een rustige provinciestad, en wie voor het festival komt en een week ernaast zit, ziet er weinig van terug.

De naïeve schilderkunst komt hier vandaan

Op ongeveer 12 kilometer van Koprivnica ligt het dorp Hlebine, waar in de jaren dertig een groep boeren begon te schilderen op glas, in een stijl die als de Hlebine-school internationaal bekend werd. Ivan Generalić was er de bekendste van. In Hlebine zit een galerie gewijd aan dat werk, en ook in Koprivnica hangt een deel van de collectie. De schilderijen zijn kleurrijk, gedetailleerd en gaan over dorpsleven, wat ze voor kinderen toegankelijker maakt dan de meeste kunst. Entree ligt rond de 3 tot 6 euro.

Dit is de fietsstad van Kroatië

Koprivnica staat in Kroatië bekend als fietsstad: het is vlak, er liggen tientallen kilometers fietspad in en om de stad, en er is een openbaar fietsdeelsysteem. Voor Kroatische begrippen is dat uitzonderlijk. Vanaf de stad fiets je de Podravina in over landwegen tussen maisvelden en dorpen, en verder naar de Drava. Langs die rivier loopt bovendien de internationale Drava-fietsroute, die vanaf Oostenrijk richting Hongarije en Kroatië gaat. Huurfietsen kosten rond de 10 tot 15 euro per dag.

De Drava en de weekendmeren

De Drava vormt hier de grens met Hongarije en is onderdeel van een grensoverschrijdend biosfeergebied, met ooibossen, grindbanken en zijarmen. Er broeden zeearenden en oeverzwaluwen, en volgens de natuurorganisaties is dit een van de weinige grote rivieren van Midden-Europa die over honderden kilometers vrij mag meanderen. De rivier zelf legt van de Oostenrijkse Alpen tot de Donau ongeveer 700 kilometer af en stroomt op zo'n 15 kilometer van Koprivnica langs. Rond de stad liggen daarnaast enkele visvijvers en zwemmeren waar Kroaten hun weekend doorbrengen, met eenvoudige stranden en een café; het bekendste is de Šoderica op ongeveer 10 kilometer, een afgegraven plas van een kilometer lang waar in juli het water rond de 24 graden is. Verwacht geen voorzieningen op vakantieniveau; het is lokale recreatie, en juist daarom rustig.

Križevci en de heuvels erachter

Križevci, op ongeveer een half uur rijden, is het tweede stadje van de regio en ouder dan Koprivnica; het kreeg in de 13e eeuw stadsrechten en heeft een Grieks-katholieke kathedraal met een rijk beschilderd interieur. Daarachter ligt het Kalnik-gebergte, een langgerekte heuvelrug met een burchtruïne op ruim 600 meter en wandelpaden erheen; de klim duurt ongeveer een uur en het uitzicht loopt bij helder weer tot ver de vlakte in. Het is er zelden druk.

Eten en praktisch

De Podravina is voedselstreek: hier zit Podravka, het bedrijf dat in 1934 in Koprivnica begon en dat sinds 1959 Vegeta maakt, de kruidenmix die in half Midden-Europa in de keuken staat en die door de chemica Zlata Bartl werd ontwikkeld, en de keuken draait om varkensvlees, maïs, paprika en zoetwatervis uit de Drava. Een hoofdgerecht in een dorpsrestaurant kost 8 tot 14 euro en de porties zijn stevig. Kroatië betaalt sinds 2023 met de euro. Koprivnica ligt op ongeveer een uur rijden van Zagreb en op veertien uur vanuit Nederland; er is ook een treinverbinding vanaf Zagreb van ruim een uur. Mei tot september is de aangenaamste periode; buiten het festival is er weinig toeristisch aanbod, dus kom hier voor de rust en het landschap, niet voor een programma.

Đurđevac heeft zandduinen en een legende over een haan

Op ongeveer 20 kilometer oostelijk ligt Đurđevac, met aan de rand de Đurđevački peski: een gebied van stuifzand dat in de volksmond de Kroatische woestijn wordt genoemd en dat als geologisch reservaat is beschermd. Het is een paar vierkante kilometer groot, met zandruggen tussen de akkers en een plantengroei die je hier niet verwacht; rondlopen is gratis en kost een uur. In het stadje staat de burcht Stari grad, en daar hoort het verhaal bij van de Picoki: volgens de overlevering beschoot het belegerde stadje de Ottomanen met zijn laatste haan, waarop die dachten dat er nog voedsel in overvloed was en wegtrokken. Elk jaar eind juni wordt dat in de stad als openluchttoneel opgevoerd. Let op: buiten die dagen en buiten de openingstijden van de burcht is er in Đurđevac weinig te doen, dus combineer het met de rit langs de Drava.