Bezoek het Neanderthaler Museum en middeleeuwse kastelen

Het neanderthalermuseum staat op de vindplaats zelf

Op de zandheuvel Hušnjakovo bij Krapina groef de geoloog Dragutin Gorjanović-Kramberger vanaf 1899 honderden botfragmenten op van naar schatting enkele tientallen neanderthalers, samen met werktuigen en dierenbotten; de vondst wordt op ongeveer 130.000 jaar geschat en is een van de rijkste van Europa. Het museum dat er sinds 2010 bij staat is grotendeels in de heuvel gebouwd en kost 6 tot 10 euro; het is van dinsdag tot zondag open, doorgaans van negen tot zes. Reken op twee uur. Dit artikel behandelt het museum en de kastelen van de streek, met entreeprijzen, openingstijden en afstanden. Kroatië rekent sinds 2023 in euro's.

Veliki Tabor heeft vier halfronde torens uit de vijftiende eeuw

Deze burcht bij Desinić staat op een heuvel en is nooit ingrijpend verbouwd, waardoor de late middeleeuwen er nog aan af te lezen zijn: dikke muren, een binnenhof met galerijen en vier ronde hoektorens. Er hangt het verhaal aan van Veronika van Desinić, dat de streek nog steeds navertelt. Entree kost 4 tot 8 euro; het is van dinsdag tot zondag open, doorgaans van negen tot vijf en in de zomer langer. Reken op anderhalf uur. Van alle kastelen in deze provincie is dit het enige dat volledig als museum is ingericht en het hele jaar open is.

Trakošćan ligt in de buurprovincie

Het kasteel aan het meer wordt overal bij deze streek gerekend, maar staat in Varaždin, 20 kilometer over de grens. Het wordt in 1334 voor het eerst genoemd, kwam in 1584 aan de familie Drašković en werd tussen 1853 en 1862 in neogotische stijl verbouwd; het meer eronder is in diezelfde tijd gegraven. Entree kost rond de 7 euro en het is dagelijks open, doorgaans van negen tot zes. Binnen staan de negentiende-eeuwse interieurs met wapens, portretten en meubels. Reken op twee uur, plus een uur voor het vlakke rondje van 3 kilometer om het meer.

In Gornja Stubica zit het museum van de boerenopstand

Het barokke kasteel Oršić uit 1756 herbergt de collectie over de opstand van 1573, toen de boeren van deze streek onder leiding van Matija Gubec in opstand kwamen tegen hun landheer; de opstand duurde geen twee weken en eindigde met de terechtstelling van de aanvoerders in Zagreb. Entree kost enkele euro's en het is van dinsdag tot zondag open. Reken op anderhalf uur. Bij het kasteel staat een monument uit 1973 van de beeldhouwer Antun Augustinčić, opgericht voor de vierhonderdste verjaardag van de opstand, en een oude linde waaronder de opstandelingen volgens de overlevering bijeenkwamen.

Miljana is een kasteel waar je alleen als gast binnenkomt

Dit complex bij Hum na Sutli werd tussen de zestiende en de achttiende eeuw gebouwd en heeft een binnenhof met open galerijen en zalen met achttiende-eeuwse wandschilderingen. Het is in particuliere handen en wordt als hotel en trouwlocatie gebruikt. Bezichtigen kan dus niet zomaar: je komt er binnen als je er slaapt of eet, en dan betaal je 90 tot 160 euro voor een kamer. Van buiten is het complex vanaf de weg te zien. Let op: ook dat soort locaties is bij besloten feesten dicht, dus bel vooruit als je speciaal omrijdt.

Bežanec bij Pregrada wisselt van functie

Dit achttiende-eeuwse landhuis met zijn park is jarenlang een hotel geweest en is daarna meermalen van eigenaar en functie gewisseld; het is niet als museum ingericht en de toegang is niet doorlopend geregeld. Kijk voor je erheen rijdt na of er iets open is, want een dichtgetimmerd hek is hier geen uitzondering. Het park eromheen is vanaf de weg te zien. Pregrada ligt 15 kilometer van Krapina; in het stadje staat een negentiende-eeuwse kerk die door haar omvang de kathedraal van Zagorje wordt genoemd.

Maruševec is een school en geen bezienswaardigheid

Ook dit kasteel ligt in de provincie Varaždin en niet hier. Het is in de negentiende eeuw in neogotische stijl verbouwd, maar het is al tientallen jaren in gebruik als school met internaat, dus je kunt er niet naar binnen. Van buiten zie je het gebouw en het park vanaf de openbare weg. Spookverhalen over dit soort huizen doen in de streek de ronde, maar er is geen rondleiding waarin je ze hoort. Wie kastelen van binnen wil zien, houdt het op Veliki Tabor, Trakošćan en Oršić.

Klenovnik is het grootste kasteel van het land en een ziekenhuis

Dit zeventiende-eeuwse complex, eveneens in Varaždin, telt volgens de beheerders ongeveer negentig kamers en geldt daarmee als het grootste kasteel van Kroatië. Sinds 1926 is er een ziekenhuis voor longziekten in gevestigd, dat er nog steeds zit. Daarmee is het geen uitje: het terrein is van patiënten en personeel en bezoek binnen is niet aan de orde. De omgeving is heuvelland met bos en er lopen wandelpaden langs. Het ligt 40 kilometer ten noordoosten van Krapina, drie kwartier rijden.

Lobor en Mali Tabor staan er, maar niet voor bezoekers

Bij Lobor staat op een heuvel het bedevaartsoord Majka Božja Gorska, een kerk met een ommuurd voorhof waar wel iedereen in kan; het kasteel eronder is particulier bezit. Hetzelfde geldt voor Mali Tabor bij Hum na Sutli, een zestiende-eeuws huis dat van de weg af te zien is. De kerk is buiten de diensten open en de toegang is gratis; reken op een half uur. Met een auto rijd je Veliki Tabor, Kumrovec, Miljana en Lobor op één dag af, ongeveer 70 kilometer over smalle, bochtige wegen. Reken op meer rijtijd dan de kaart aangeeft.

Wat je op een dag redt en wanneer je gaat

Het museum in Krapina en Veliki Tabor liggen 20 kilometer uit elkaar en vormen samen een volle dag, met 15 tot 20 euro aan entrees per persoon. Wil je er Trakošćan bij, dan wordt het 60 kilometer extra en moet je een van de twee laten vallen. Vanuit Zagreb is het 40 tot 60 kilometer, ongeveer een uur; een huurauto kost 40 tot 80 euro per dag en is nodig, want de bus tussen de dorpen rijdt een paar keer per dag. Mei, juni en september geven 20 tot 27 graden. In de winter is het rond het vriespunt, hangt er dagenlang mist in de dalen en zijn de openingstijden van alle musea korter; kijk ze dan per plek na.