Kastelen, heuvels en warmwaterbronnen in Krapina-Zagorje

Krapina-Zagorje is heuvelland ten noorden van Zagreb

Deze provincie beslaat ongeveer 1.230 vierkante kilometer en telt rond de 120.000 inwoners. Het is glooiend land met wijngaarden, bossen en dorpen op de heuvelruggen, op 40 tot 60 kilometer van de hoofdstad; in het zuiden vormt de Medvednica met de Sljeme op 1.033 meter de grens. Er ligt warm water in de bodem en er is hier een belangrijke vondst gedaan. Dit artikel behandelt de kastelen, de heuvels en de bronnen, met entreeprijzen, openingstijden en afstanden. Kroatië rekent sinds 2023 in euro's.

In 1899 zijn bij Krapina de resten van tientallen neanderthalers gevonden

Op de zandheuvel Hušnjakovo aan de rand van Krapina groef de geoloog Dragutin Gorjanović-Kramberger vanaf 1899 honderden botfragmenten op van naar schatting enkele tientallen neanderthalers, samen met werktuigen en dierenbotten. Het is een van de rijkste vindplaatsen van zijn soort in Europa. Het museum dat er sinds 2010 bij staat, kost 6 tot 10 euro entree en is van dinsdag tot zondag open, doorgaans van negen tot zes. Reken op twee uur. De vindplaats zelf ligt achter het gebouw en is gratis toegankelijk.

Veliki Tabor is een burcht uit de late vijftiende eeuw

Deze burcht bij Desinić in het westen van de provincie heeft vier halfronde torens en muren van meters dik en is nooit ingrijpend verbouwd. Aan het gebouw kleeft het verhaal van Veronika van Desinić, een meisje dat volgens de overlevering wegens haar verhouding met de zoon des huizes levend zou zijn ingemetseld. Entree kost 4 tot 8 euro; het is van dinsdag tot zondag open, doorgaans van negen tot vijf en in de zomer langer. Reken op anderhalf uur. Vanaf de muren kijk je over het hele heuvelland, en dat uitzicht verklaart waarom de burcht juist hier staat.

Trakošćan staat niet in deze provincie

Het bekendste kasteel van deze streek, met zijn kantelen en het meer eronder, ligt net over de grens in Varaždin, ongeveer 20 kilometer verderop. De familie Drašković kreeg het in 1584 en liet het tussen 1853 en 1862 in neogotische stijl verbouwen; het meer eronder is in diezelfde eeuw gegraven. Entree kost rond de 7 euro; het is dagelijks open, doorgaans van negen tot zes. Reken op twee uur plus een wandeling van 3 kilometer rond het meer. Dat het bestuurlijk elders ligt, maakt voor je dagplanning niets uit, maar het staat wel geregeld verkeerd vermeld.

Kumrovec is als openluchtmuseum ingericht

In dit dorp in het uiterste westen zijn ongeveer veertig gebouwen in de staat van rond 1900 hersteld en als museum ingericht, met werkplaatsen, woonhuizen en schuren. Josip Broz Tito, de latere Joegoslavische leider, werd hier in 1892 geboren; zijn geboortehuis staat er en is onderdeel van het museum. Entree kost 5 tot 8 euro; het is dagelijks open, doorgaans van negen tot zeven in de zomer en korter in de winter. Reken op twee uur. In het weekeinde zijn er demonstraties van pottenbakken, weven en brood bakken. Let op: het terrein is onverhard en loopt over een helling; bij regen wordt het glibberig en met een kinderwagen kom je er lastig rond.

Er zijn drie badplaatsen met warm water uit de diepte

In Krapinske Toplice, Stubičke Toplice en Tuheljske Toplice komt water van 30 tot 60 graden uit de bodem, dat sinds de negentiende eeuw in badcomplexen wordt gebruikt; de Romeinen kenden de bronnen bij Krapinske Toplice al. Een dagkaart kost 15 tot 30 euro voor volwassenen en minder voor kinderen; ze zijn dagelijks open, doorgaans van negen tot negen. Reken op een halve dag. De complexen hebben zowel warme kuurbassins als glijbanen en kleuterbaden, dus met kinderen werken ze allemaal. Let op: in de kuurafdelingen gelden badmuts en vaste tijden.

Op de heuvels staan wijngaarden en houten wijnhuisjes

De zuidhellingen zijn met wijnstokken beplant; op de ruggen staan de klijeti, kleine houten huisjes waarin het gereedschap en de wijn werden bewaard. De witte graševina en de rode frankovka zijn de twee druiven die je hier het vaakst tegenkomt. Rondrijden en wandelen kosten niets; een proeverij bij een wijnhuis kost 10 tot 20 euro per persoon en gaat doorgaans op afspraak. De routes tussen de dorpen zijn 6 tot 14 kilometer met 100 tot 300 hoogtemeters, kort maar steil. September en oktober zijn oogstmaanden en dan hebben de boeren weinig tijd voor bezoek.

Marija Bistrica is het grootste bedevaartsoord van het land

In het oosten van de provincie staat de kerk met het zwarte houten Mariabeeld, dat volgens de kerkbeheerders in de zestiende eeuw voor de Ottomanen werd ingemetseld en later is teruggevonden. Achter de kerk ligt een openluchtaltaar op de helling, gebouwd voor de plechtigheid waarbij paus Johannes Paulus II hier in 1998 kardinaal Stepinac zalig verklaarde. Toegang is gratis. Op de grote feestdagen in juli en augustus komen er tienduizenden mensen tegelijk en zijn de wegen erheen afgesloten. Buiten die dagen is het er stil en is de kerk gewoon open, doorgaans van zeven tot acht. Reken op een uur.

Praktisch

Vanuit Nederland rijd je in elf tot dertien uur, of je vliegt in twee uur naar Zagreb en rijdt daarna 40 tot 60 kilometer in ongeveer een uur. Een huurauto kost 40 tot 80 euro per dag en is nodig, want de bus tussen de dorpen rijdt een paar keer per dag; naar Krapina en Zabok rijdt wel een trein vanuit Zagreb. Mei, juni en september geven 20 tot 27 graden en zijn de beste maanden voor de heuvels. In juli en augustus is het 28 tot 33 graden en zijn de thermale baden vol. In de winter is het rond het vriespunt met mist in de dalen; de baden zijn dan juist het aangenaamst en het goedkoopst, met kamerprijzen van 50 tot 100 euro tegen het anderhalve daarvan in de zomer.