Dolfijnen spotten rondom Lošinj met excursies en eco-initiatieven

Met dolfijnen zwemmen is in Kroatië verboden

De tuimelaar is hier sinds 1995 een beschermde diersoort. Je mag ze bekijken, maar niet benaderen, achtervolgen, voeren of met ze het water in; de boetes lopen in de duizenden euro's en gelden ook voor de gast aan boord. Een aanbieder die zwemmen met dolfijnen belooft, verkoopt je dus iets wat niet mag. Dit artikel behandelt het kijken naar dolfijnen rond Lošinj, met prijzen, regels en afstanden. Kroatië rekent sinds 2023 in euro's.

Rond Cres en Lošinj leeft een vaste groep van ongeveer tweehonderd tuimelaars

Volgens de onderzoekers van het Blue World Institute gebruikt deze populatie het water rond de twee eilanden het hele jaar door; het zijn geen dieren die toevallig langskomen. Ze worden herkend aan de inkepingen in hun rugvin, waarvan er inmiddels honderden zijn vastgelegd in een fotoarchief. Een tuimelaar wordt 2,5 tot 4 meter lang en komt elke paar minuten boven om te ademen. Ze jagen in de ondiepe delen tussen de eilanden, waar de zee vaak niet dieper is dan 50 meter. Let op: ze volgen geen dienstregeling, en een tocht zonder waarneming komt geregeld voor.

Het onderzoek loopt hier sinds 1987

De dolfijnen van dit gebied worden sinds dat jaar onafgebroken gevolgd, wat het een van de langstlopende onderzoeken naar zeezoogdieren in de Adriatische Zee maakt. In 1999 werd daar in Veli Lošinj een eigen instituut voor opgericht, dat sindsdien de tellingen en de fotoherkenning doet. Het werk bestaat voor een groot deel uit varen en wachten: onderzoekers maken foto's van rugvinnen, noteren de positie en houden bij welke dieren bij elkaar horen. Daaruit blijkt bijvoorbeeld dat sommige vrouwtjes hier al meer dan dertig jaar rondzwemmen.

In het educatiecentrum zie je waar dat onderzoek op neerkomt

Aan de haven van Veli Lošinj staat een klein centrum met skeletten, geluidsopnames en kaarten waarop de waarnemingen staan. Entree kost enkele euro's en je bent er in drie kwartier rond; in het seizoen is het doorgaans van 9.00 tot 20.00 uur open. Voor kinderen is dit de beste plek om te begrijpen waarom een boot afstand houdt. Let op: het is een onderzoekscentrum en geen dolfinarium, dus levende dieren zie je hier niet.

Een adoptie levert het onderzoek geld op, geen dier

Je kunt een van de herkende dolfijnen symbolisch adopteren; dat kost doorgaans 30 tot 60 euro per jaar en je krijgt een foto van de rugvin, de naam en de plekken waar het dier is gezien. Het geld gaat naar de vaardagen en de apparatuur. Je wordt er geen eigenaar van en je krijgt geen ontmoeting. Wie dat wel verwacht, komt bedrogen uit; het is een manier om het tellen te betalen, niet om dichterbij te komen.

Het museum met de bronzen atleet gaat niet over dolfijnen

In Mali Lošinj staat het Museum of Apoxyomenos, gebouwd rond een Grieks bronzen beeld dat in 1999 op ongeveer 45 meter diepte bij de eilandjes Vele Orjule is gevonden. Het beeld is bijna 1,92 meter hoog en dateert uit de tweede of eerste eeuw voor onze jaartelling; sinds 2016 staat het hier in een eigen zaal. Entree kost rond de 8 euro en je bent er een uur zoet. Het wordt vaak in één adem met de dolfijnen genoemd omdat beide uit dezelfde zee komen, maar inhoudelijk hebben ze niets met elkaar te maken.

Op de boot gelden regels waar de schipper zich aan houdt

De afspraken zijn helder: honderd meter afstand, niet dwars voor de dieren varen, snelheid onder de vijf knopen zodra ze in zicht zijn en niet langer dan een half uur bij dezelfde groep blijven. Er mag maar één boot tegelijk in de buurt liggen; de rest wacht. Een tocht duurt drie tot vier uur en kost 20 tot 45 euro per persoon, met vertrek uit Mali Lošinj of Veli Lošinj. Let op: een schipper die op de dieren afstuurt om de gasten tevreden te houden, doet precies wat de regels verbieden, en dat is voor jou het teken om een andere aanbieder te kiezen.

De beste kans heb je vroeg in de ochtend bij vlak water

Bij windstil weer zie je een rugvin op honderden meters afstand; zodra er witte koppen op de golven staan, zie je vrijwel niets meer. De ochtenden zijn in de zomer het rustigst, voordat de wind opsteekt en de bura of de maestral het water opzwepen. Neem een verrekijker, een zonnehoed en water mee; er is op een open boot geen schaduw. Mei tot oktober geeft 20 tot 30 graden en de kans op een waarneming is in die maanden het grootst, al varen de meeste aanbieders alleen van juni tot september.

Zie je een dier in nood, dan bel je 112

Een gestrande of gewonde dolfijn of zeeschildpad meld je bij het alarmnummer, dat de melding doorgeeft aan de mensen die er verstand van hebben. Duw een dier nooit zelf terug de zee in en raak het niet aan. Ook een dood dier is voor het onderzoek waardevol, dus meld het. Naar Lošinj kom je over de brug bij Osor vanaf het buureiland Cres, of met een catamaran vanaf Rijeka of Zadar; die overtocht duurt ongeveer drie uur. Vanaf de brug is het nog 40 kilometer naar Veli Lošinj, een klein uur rijden over een smalle weg. Buiten het seizoen sluit een deel van de horeca en varen de catamarans minder vaak. Let op: bij bura worden boottochten zonder aankondiging geschrapt.