Ameland, rust en ruimte op een uniek Waddeneiland

Ameland is 27 kilometer lang en heeft vier dorpen

Het eiland meet ongeveer 58 vierkante kilometer en telt rond de 3.700 inwoners, verdeeld over vier dorpen die allemaal aan de zuidkant liggen. De noordkant is duin en strand. Dit artikel behandelt het eiland van west naar oost, met afstanden, entreeprijzen en vaartijden.

De veerboot vaart in drie kwartier en is afhankelijk van het tij

Vanaf de vaste wal vaart de boot in ongeveer 45 minuten naar het eiland. Een retour kost rond de 20 euro per persoon; een auto meenemen kost meer dan honderd euro en moet ver vooruit gereserveerd. Let op: de vaargeul slibt dicht en bij laag water wordt er soms omgevaren of vertraagd. Neem de fiets mee of huur er een voor 8 tot 15 euro per dag; op het eiland komt u zonder auto overal.

De vuurtoren in het westelijke dorp is ruim vijfenvijftig meter hoog

De toren werd in 1880 gebouwd en meet ongeveer 55 meter; naar boven klimt u 236 treden langs een gietijzeren wenteltrap. Entree kost 5 tot 8 euro en de toren is doorgaans van 10.00 tot 17.00 uur open, in de winter beperkt. Van boven overziet u het hele eiland, de Waddenzee en bij helder weer de buureilanden. Reken op een half uur. Bij harde wind gaat het buitenbalkon dicht.

De reddingboot wordt hier met paarden de zee in getrokken

In het westelijke dorp staat volgens de reddingmaatschappij de laatste reddingboot ter wereld die door paarden door de branding wordt getrokken; enkele keren per jaar wordt dat als demonstratie uitgevoerd met tien paarden. Een kaartje kost 10 tot 18 euro en de data staan maanden vooruit vast; ze zijn vaak weken van tevoren uitverkocht. In het maritieme museum ernaast, entree 8 tot 12 euro, staat de geschiedenis van het reddingwezen en de walvisvaart uitgelegd. Reken op twee uur.

Het oostelijke duingebied is het stilste deel van het eiland

Voorbij het laatste dorp ligt een duin- en kweldergebied waar geen huizen staan en waar een duintop van rond de 24 meter het hoogste punt van het eiland vormt. Toegang is gratis en er lopen paden van 4 tot 12 kilometer. In het broedseizoen, van 15 maart tot 15 juli, zijn delen afgesloten voor kustbroedvogels. Honden moeten daar aan de lijn. Vanaf de duintop overziet u de zandplaten waar bij laag water zeehonden liggen.

Zeehonden ziet u vanaf het strand of vanaf een boot

Op de zandplaten aan de oostkant en in de Waddenzee liggen gewone en grijze zeehonden; met een verrekijker ziet u ze vanaf de duinrand liggen. Een boottocht vanuit het havendorp kost 20 tot 30 euro per persoon en duurt twee uur; die vaart op het tij, dus de tijden wisselen per dag. Blijf op eigen houtje op minstens 300 meter afstand. Dieren die het water in vluchten verbruiken energie die ze voor de rui nodig hebben.

In het oostelijke dorp staat een museum over jutten en landbouw

Dat museum toont wat er door de eeuwen heen op het strand aanspoelde en hoe de boeren op zandgrond hun bedrijf voerden. Entree kost 6 tot 10 euro en het is doorgaans van dinsdag tot zaterdag van 10.00 tot 17.00 uur open. Reken op een uur. Jutten zelf mag nog steeds, maar aangespoelde lading moet u melden bij de strandvonder van de gemeente; wie het houdt, is strafbaar.

De oude kapiteinshuizen herkent u aan de gevelstenen

In de westelijke dorpen staan huizen van commandeurs die in de zeventiende en achttiende eeuw op de walvisvaart voeren; hun namen en de jaartallen staan in de gevels gemetseld. Een van die huizen is als museum ingericht, met entree van 6 tot 10 euro. Er loopt een gratis wandeling van 3 kilometer langs de oude kern, met bordjes bij de panden. Reken op anderhalf uur, en let op de scheve gevels: de huizen staan op zand.

Op het eiland wordt bier gebrouwen en kaas gemaakt

In het havendorp staat een brouwerij en verspreid over het eiland liggen boerderijen waar van eigen melk kaas wordt gemaakt. Een rondleiding met proeverij kost 8 tot 15 euro per persoon en duurt een uur; de winkels zijn doorgaans van 10.00 tot 17.00 uur open. Een kaas kost 10 tot 20 euro per kilo. Dit zijn kleine bedrijven: buiten het seizoen zijn ze vaak maar enkele dagen per week open.

Praktisch

Vanuit het midden van het land rijdt u in twee tot drie uur naar de veerhaven; parkeren daar kost 8 tot 15 euro per dag. Nederland betaalt met de euro en op het eiland gaat vrijwel alles met de kaart. Mei tot september geeft 15 tot 23 graden en zeewater van 15 tot 19 graden. Het waait hier vrijwel altijd, dus neem ook in juli een windjack mee. In het najaar is het eiland stiller en zijn huizen goedkoper, maar sluiten musea en horeca eerder.