Fietsen langs boomgaarden en rivieren in de Betuwe

Fietsen in de Betuwe is kurkdroog vlak tussen twee rivieren

De streek is de strook tussen de Waal in het zuiden en de Nederrijn en Lek in het noorden, ongeveer 60 kilometer lang. Er zit vrijwel geen hoogteverschil in: de enige klim die u maakt, is een dijk op. Dat maakt het fietsland van het eenvoudigste soort, mits u de wind meerekent. Dit artikel behandelt de routes, met afstanden, veerponten en bloeitijden.

De Linge in de Betuwe is de langste rivier die volledig in Nederland ligt

Met ongeveer 108 kilometer van Doornenburg tot Gorinchem is dit de langste rivier die van bron tot monding binnen de landsgrenzen blijft. De langste rivieren van Nederland zijn de Rijn en de Maas, maar die beginnen in het buitenland. Langs de Linge loopt een route van ruim 100 kilometer over dijken en door dorpen; hij is gratis en overal met knooppunten te volgen. De rivier is smal, soms nog geen 20 meter breed, en stroomt nauwelijks. Reken op twee dagen voor het geheel, of knip er een lus van 40 kilometer uit.

De bloesem in de Betuwe staat maar twee tot drie weken, meestal in april

De perenbomen bloeien het eerst, doorgaans in de tweede week van april, daarna de appels en als laatste de kersen. Tussen de eerste en de laatste bloei zit ongeveer drie weken, en per jaar schuift dat een week of twee op. Fietsen door de boomgaarden kost niets. Let op de drukte: in het bloesemweekeinde staan de dijkwegen rond Buren en Geldermalsen vol met auto's en fietsers. Ga doordeweeks of voor 10.00 uur, en rijd de binnenwegen in plaats van de dijk. Een bloesemlus rond Buren is ongeveer 30 kilometer.

Fort Pannerden staat bij de Betuwe precies waar de Rijn zich splitst

Aan de oostpunt van de streek, bij Doornenburg, ligt een fort uit 1869 dat de splitsing bewaakt waar de Rijn in de Waal en het Pannerdensch Kanaal uiteengaat. Twee derde van het water gaat de Waal in. Entree kost rond de 10 euro en het fort is doorgaans van dinsdag tot zondag open van 11.00 tot 17.00 uur, in de winter beperkt. Reken op anderhalf uur. Vanaf Nijmegen fietst u er in ongeveer een uur heen langs de dijk, ongeveer 18 kilometer.

De forten van de waterlinie liggen aan de westkant van de Betuwe

De verdedigingslinie die hier doorheen loopt, is de Nieuwe Hollandse Waterlinie, sinds 2021 werelderfgoed. De forten daarvan staan bij Vuren, Asperen en Everdingen, aan de westrand van de streek. De meeste zijn van buiten gratis te bekijken; wie naar binnen wil, betaalt 5 tot 12 euro en moet op de openingsdagen letten, want een deel opent alleen in het weekeinde. Een lus langs drie forten is ongeveer 35 kilometer. Er zijn nooit forten geweest die als Betuwelinie bekendstonden.

De Waaldijk is de mooiste fietsroute in de Betuwe, en de winderigste

Over de zuidelijke dijk fietst u tientallen kilometers met uitzicht over de uiterwaarden en de scheepvaart, die hier druk is: over de Waal varen volgens Rijkswaterstaat jaarlijks meer dan honderdduizend schepen, meer dan over welke andere rivier van Europa ook. De route is gratis en verhard. Let op de wind: op de dijk staat u volledig onbeschut, en tegenwind is hier zwaarder werk dan welke heuvel ook. Rijd de heenweg over de dijk met de wind mee en neem de terugweg door de boomgaarden binnendijks, waar het beschut is. Tussen Tiel en Zaltbommel is de dijkroute ongeveer 20 kilometer.

De ponten in de Betuwe maken rondjes mogelijk die anders niet passen

Over de Waal en de Linge varen voetveren en kleine autoponten die de dijken aan weerszijden verbinden. Zonder die overtochten moet u tot de eerstvolgende brug rijden, en die liggen 10 tot 20 kilometer uit elkaar. Een overtocht kost 1,50 tot 3 euro met de fiets. De meeste veren varen van april tot oktober van ongeveer 8.00 tot 18.00 uur, sommige het hele jaar. Let op: bij hoogwater of ijsgang liggen ze stil, en dan valt uw hele rondje in duigen. Kijk dat na voor u vertrekt.

Wijngaarden in de Betuwe beslaan enkele tientallen hectaren

In de streek liggen enkele wijndomeinen, waaronder een bij Erichem, met rassen die tegen het vochtige klimaat kunnen. Het is kleinschalig en jong. Een proeverij kost 10 tot 20 euro per persoon, doorgaans op afspraak en in het weekeinde; een fles kost 12 tot 20 euro. De Ooijpolder en het Land van Maas en Waal liggen aan de andere kant van de Waal en horen niet bij deze streek; wie daarheen wil, steekt de rivier over en fietst er een dag apart voor uit.

Praktisch voor fietsen in de Betuwe

Vanaf Utrecht rijdt u in drie kwartier naar het hart van de streek, vanaf Nijmegen in een half uur. Er stoppen treinen in Tiel, Geldermalsen en Culemborg; fietsen huren kost 12 tot 20 euro per dag en elektrisch 25 tot 35 euro. Nederland betaalt met de euro. April geeft de bloesem, eind juni en juli de kersen, september en oktober de appels en peren. In die maanden staan langs de dijken kraampjes en automaten waar u fruit koopt voor 2 tot 4 euro per kilo. Mei tot september geeft 15 tot 24 graden.