Bloesemroutes in de Betuwe, voorjaar in volle bloei

De bloesem duurt hier drie tot vier weken, en niet elk jaar even lang

Tussen de Waal en de Lek ligt op de oude stroomruggen van de Betuwe ruim negenduizend hectare fruitteelt: peer, appel, kers en pruim. De bloei begint bij de peer, doorgaans rond eind maart, en eindigt bij de late appel, meestal begin mei. Wanneer dat precies gebeurt, verschilt per jaar tot twee weken. Dit artikel behandelt de routes, de plekken en de regels, met afstanden, prijzen en het moment waarop je moet gaan.

Peer bloeit wit, appel bloeit roze en ze bloeien niet tegelijk

De perenbloesem opent doorgaans tussen 25 maart en 10 april en is spierwit; de appelbloesem volgt tien tot veertien dagen later en heeft roze knoppen die wit openbloeien. Kers zit ertussenin. Wie wit wil zien gaat dus begin april, wie roze wil zien half april tot begin mei. De teeltvoorlichting publiceert elk voorjaar een bloeiverwachting op basis van de warmtesom, en die is een betrouwbaarder gids dan een datum uit een reisartikel. Rond Geldermalsen, Buurmalsen en Tricht staan de dichtste percelen.

Bij nachtvorst zetten telers de beregening aan

Als het in de bloei 's nachts onder nul komt, tussen half maart en begin mei, sproeien telers vanaf ongeveer min 1 graad water over de bomen. Het bevriezende water geeft warmte af en houdt de knop op precies nul graden, waardoor die niet doodvriest. In de ochtend hangen de takken dan vol ijs terwijl de bloesem eronder heel is. Dat is geen bezienswaardigheid maar een noodmaatregel, en het gebeurt volgens de fruittelersorganisatie in twee tot tien nachten per voorjaar. Let op: rij op zulke ochtenden voorzichtig, want het water waait de weg op en die is dan spiegelglad. Kijken kan van de openbare weg af en kost niets.

De Bloesem Autoroute is ongeveer 60 kilometer

Door de Betuwe loopt een met ANWB-bordjes bewegwijzerde autoroute langs de boomgaarden, de dorpen op de stroomruggen en de dijken, met Buren, Beesd en Erichem onderweg. Je rijdt hem in twee tot drie uur, met stops langer. Rijden kost niets en er is geen kaartverkoop. Ga op een doordeweekse dag, want op zonnige zondagen in april staat het op de smalle dijkwegen vast en zijn de parkeerplekken bij de boerderijwinkels bezet. Vertrek voor tien uur, dan heb je ook het beste licht voor foto's.

Fietsen werkt hier beter dan rijden

Het knooppuntennetwerk loopt dwars door de percelen over verharde landwegen die voor auto's gesloten zijn. Een rondje van 30 tot 45 kilometer brengt je langs boomgaarden, de Linge en twee of drie dorpen, bijvoorbeeld van Geldermalsen via Buurmalsen en Buren terug. Fietsen huren kost 12 tot 20 euro per dag bij de verhuurders in de dorpen; een elektrische fiets het dubbele. Het gebied is vlak, met alleen de dijken als klim. Neem op zonnige dagen water mee, want tussen de dorpen is onderweg weinig te koop. Bij Erichem ligt het Betuws Wijndomein, waar onder meer de Solaris-druif staat en waar je kunt proeven.

De Linge is 108 kilometer lang

De Linge, die de Betuwe in de lengte doorsnijdt, is met 108 kilometer de langste rivier die volledig binnen ons land ligt. Hij is smal, traag en aan weerszijden begroeid, en loopt langs Geldermalsen, Buren, Beesd en Leerdam. Kanoën kost 25 tot 40 euro per dag voor een kano voor twee personen, inclusief terugbrengen met een busje. Verhuurders draaien van april tot oktober, doorgaans van negen tot zes. Vanaf het water zie je de boomgaarden van de achterkant, zonder hek of dijk ertussen, en dat is een ander beeld dan vanaf de weg.

De boomgaarden zijn particulier terrein

Bijna alle percelen zijn bedrijfsgrond. De paden ertussen zijn werkwegen voor trekkers en spuitmachines, geen wandelpaden, en in de bloei staan er bijenkasten tussen de rijen: telers huren er doorgaans twee tot vier per hectare in. Let op: tussen de bomen gaan staan voor een foto is niet toegestaan en levert schade op aan grond en bloesem. Er zijn boomgaarden die tegen 3 tot 7 euro wel opengaan voor bezoek, doorgaans van tien tot vijf, met een pad en een bordje erbij, en bedrijven als Fruitboerderij Hoenderik hebben een winkel en een terras. Blijf daarbuiten op de openbare weg en de fietspaden; van daaraf zie je alles.

In april loopt de Bloesemtocht met afstanden tot 40 kilometer

In de bloeiweken wordt vanuit Geldermalsen de Bloesemtocht van het Rode Kruis gelopen, met routes door de boomgaarden en afstanden van ongeveer 10 tot 40 kilometer; daarnaast is er in de streek een Bloesemfestival met opengestelde tuinen en markten. Inschrijven kost doorgaans 5 tot 10 euro en starten kan tussen zeven en tien uur 's ochtends. Deze tochten lopen deels over grond die de rest van het jaar niet toegankelijk is, omdat telers voor die ene dag toestemming geven. Dat maakt ze de eenvoudigste manier om echt tussen de bomen te lopen in plaats van erlangs.

Praktisch

De Betuwe ligt tussen Utrecht, Nijmegen en Den Bosch en is vanuit vrijwel elke plek in het land binnen anderhalf uur te bereiken; er lopen twee snelwegen langs en er zijn stations in Geldermalsen, Culemborg en Tiel. Parkeren is in de kernen gratis of kost enkele euro's. April geeft 10 tot 17 graden en is wisselvallig, dus neem een jas mee. Overnachten kost hier 80 tot 130 euro voor een tweepersoonskamer, met in de bloeiweken en in het plukseizoen in september de hoogste bezetting. Boerderijwinkels verkopen appels en peren uit eigen opslag het hele jaar door. Het historische stadje Buren met zijn wallen is een goede stop op een regenachtige middag.