Fietsen en wandelen door De Peel langs stiltegebieden en vergezichten

De Peel is een hoogveengebied dat grotendeels is afgegraven

Wat hier lag was een veenpakket van meters dik, dat vanaf de negentiende eeuw is uitgegraven voor turf. Wat overbleef zijn restanten: natte veenputten, berkenbos, heide en kilometers rechte kanalen. Die kanalen zijn gegraven om de turf af te voeren en zijn nu de ruggengraat van de fietsroutes. Dit artikel behandelt de routes, met afstanden, toegangsregels en de gebieden die gesloten zijn.

De Groote Peel is nationaal park en telt bijna honderd broedvogelsoorten

Dit gebied van ongeveer 1.400 hectare bestaat uit veenputten, plassen en heide. Volgens de parkbeheerder broeden er rond de honderd vogelsoorten en in het najaar rusten er duizenden ganzen en kraanvogels. Toegang is gratis; parkeren bij het bezoekerscentrum kost 3 tot 6 euro per dag. De wandelroutes zijn 2 tot 12 kilometer en lopen deels over vlonders. Er staat een uitkijktoren waarvandaan u het hele gebied overziet. Neem een verrekijker mee.

In april 2020 brandde honderden hectaren veen af

In de Deurnsche Peel woedde toen een brand die zich ondergronds in het droge veen doorvrat en die weken duurde. Sindsdien zijn delen afgesloten voor herstel en is de waterstand verhoogd. Kijk voor u vertrekt na welke routes open zijn; dat staat bij de ingangen en online. Roken en open vuur zijn in het hele gebied verboden. Bij aanhoudende droogte gaan hele gebieden dicht, ook in het hoogseizoen, en dat wordt met borden bij de parkeerplaatsen aangegeven.

De kanalen uit de turftijd zijn nu fietsroutes

De Helenavaart is in het midden van de negentiende eeuw gegraven om turf af te voeren. Langs dat kanaal en de zijtakken lopen nu verharde fietspaden, kaarsrecht door het veenlandschap. Fietsen is gratis en de paden zijn het hele jaar open. Reken op lussen van 20 tot 40 kilometer. Er is nauwelijks beschutting en geen hoogteverschil; de wind bepaalt hier hoe zwaar een rit is. Onderweg liggen enkele dorpen met horeca, met soms 10 kilometer ertussen.

Griendtsveen is in 1885 gebouwd voor de turfarbeiders

Dit dorp is aangelegd door de maatschappij die hier het veen exploiteerde, met arbeiderswoningen, een directeursvilla en een kerk, allemaal in dezelfde periode. Rondlopen kost niets. Vanaf het dorp lopen paden het veen in, met routes van 4 tot 10 kilometer. Het is het gaafste voorbeeld in Nederland van een dorp dat volledig om één bedrijf is gebouwd, en dat is aan de opzet van de straten nog steeds te zien.

Grote delen zijn officieel stiltegebied

De Mariapeel en de omliggende veengebieden hebben de status van stiltegebied, wat betekent dat er geen bronnen van lawaai bij mogen komen en dat motorvoertuigen er niet komen. Toegang over de paden is gratis en ze zijn van zonsopgang tot zonsondergang begaanbaar; de routes zijn 3 tot 10 kilometer. Wat u hoort zijn vogels, wind en riet. Let op: die stilte betekent ook dat er geen voorzieningen zijn. Er is geen kraan, geen toilet en op veel plekken geen bereik; neem water mee en zeg waar u heen gaat als u alleen loopt.

De paden lopen over vlonders en die zijn glad

Waar het veen te nat is om op te lopen, liggen houten vlonderpaden. Bij regen, vorst en in de herfst zijn die spekglad door algen en bladeren. Toegang is gratis en de vlonderpaden zijn 1 tot 3 kilometer lang. Draag schoenen met profiel en houd kinderen op de vlonders; het water ernaast is donker en dieper dan het lijkt. Honden moeten in het hele gebied aan de lijn, ook op de brede paden, want er broeden vogels op de grond.

In oktober en november strijken hier kraanvogels neer

Op hun trek naar het zuiden gebruiken kraanvogels dit gebied als slaapplaats; er zitten er in goede jaren honderden tot duizenden. Sinds enkele jaren broedt de soort hier ook weer. Kijken kost niets en gebeurt vanaf de kijkhutten en de uitkijktoren, die van zonsopgang tot zonsondergang open zijn. Ga bij zonsopgang of in het laatste uur voor zonsondergang, want dan vliegen ze in en uit. Blijf bij de hutten en ga niet het veld in: verstoring verplaatst de hele groep naar een ander gebied.

Praktisch

Vanaf Eindhoven rijdt u drie kwartier, vanaf Venlo een half uur. Er stoppen treinen in Deurne en Horst-Sevenum; vanaf die stations is het 5 tot 10 kilometer naar de ingangen. Nederland betaalt met de euro. April tot oktober geeft 12 tot 25 graden. In de zomer zijn er veel muggen bij het water en is er nergens schaduw; in het najaar is het gebied op zijn best door de trekvogels en de kleuren. Fietsen huren kost 12 tot 20 euro per dag en elektrisch 25 tot 35 euro.