Hunebedden, heide en rust in Drenthe

Drenthe heeft tweeënvijftig van de vierenvijftig Nederlandse hunebedden

Op twee na liggen alle hunebedden van het land in deze provincie; ze zijn tussen ongeveer 3400 en 2850 voor Christus gebouwd als grafkamers. Ze zijn dus ouder dan de piramiden van Gizeh. Dit artikel behandelt de provincie, met afstanden, entreeprijzen en openingstijden.

Het grootste hunebed ligt bij een dorp in het oosten

Dat hunebed meet volgens de rijksdienst voor het erfgoed ongeveer 22,5 meter en bestaat uit zesenveertig stenen; de grootste dekstenen wegen tientallen tonnen en zijn met het landijs uit Scandinavië aangevoerd. Bekijken is gratis en het ligt dag en nacht open. Het museum ernaast kost 12 tot 16 euro, dagelijks van 9.30 tot 17.00 uur. Reken op twee uur. Klim niet op de stenen: het zijn rijksmonumenten en het mos op de dekstenen is eeuwenoud.

Langs de hunebedden loopt een fietsroute door de hele provincie

Een bewegwijzerde route verbindt de meeste hunebedden over ongeveer 130 kilometer, grotendeels over vlakke fietspaden door bos en es. Fietsen is gratis en huren kost 10 tot 18 euro per dag. Reken op twee tot drie dagen, of doe een lus van 30 tot 50 kilometer. Onderweg liggen esdorpen met brinken, waar de hunebedden vaak op een steenworp van de kerk staan.

Het natte heidegebied in het westen is het grootste van West-Europa

Dat nationale park beslaat ongeveer 3.700 hectare en geldt als het grootste natte heidegebied van West-Europa, met vennen, stuifzand en schaapskuddes. Toegang is gratis, parkeren kost 3 tot 6 euro per dag. Er lopen wandelroutes van 3 tot 15 kilometer en fietspaden dwars door het gebied. Blijf op de paden: buiten de paden broeden weidevogels en groeien zeldzame planten in de natte laagtes.

Boven dat gebied is de donkerste nachtlucht van het land

Op de heide daar is 's nachts de minste lichtvervuiling van Nederland gemeten; er staat ook een radiotelescoop uit 1956 die destijds de grootste ter wereld was. Het bezoekerscentrum bij de telescoop kost enkele euro's en is beperkt open; het planetarium in het dorp ernaast vraagt 8 tot 12 euro. Kijken naar de sterren op de heide is gratis. Neem een rode zaklamp mee, want wit licht bederft de donkeraanpassing van uw ogen.

Het bos op de grens met Friesland is een van de grootste van het land

Dat nationale park beslaat rond de 6.000 hectare met naaldbos, oude eiken, heide en een stuifzandvlakte die door de wind open wordt gehouden. Toegang is gratis, parkeren 3 tot 6 euro. Er lopen routes van 4 tot 20 kilometer. In het stuifzand kunt u van de paden af, elders niet. In het najaar loeien de edelherten; op de speciale luisterplekken hoort u ze bij zonsopgang en zonsondergang.

Het beekdal in het noorden is nooit rechtgetrokken

De beek in het noorden van de provincie slingert nog in zijn oorspronkelijke bedding, iets wat in Nederland vrijwel nergens meer voorkomt; het dal eromheen is nationaal park en beschermd landschap. Toegang is gratis. Er lopen wandelroutes van 5 tot 12 kilometer en fietsroutes van 25 tot 45 kilometer langs esdorpen. In de hooilanden bloeien in mei en juni orchideeën; die staan vlak langs het pad, dus u hoeft er niet naartoe te lopen.

Het herinneringskamp ligt drie kilometer van het museum

Vanuit dat kamp in het midden van de provincie zijn tussen 1942 en 1944 ruim honderdduizend mensen naar de vernietigingskampen gedeporteerd. Entree kost 15 tot 19 euro en het museum is dagelijks van 10.00 tot 17.00 uur open. Let op: het kampterrein zelf ligt 3 kilometer verderop; u loopt daarheen in drie kwartier of neemt het busje. Op het terrein staan 102.000 stenen, één voor elke gedeporteerde.

In het museumdorp staan de boerderijen nog in gebruik

Dat dorp in het midden van de provincie is als geheel beschermd; de boerderijen, de smederij en de school zijn bewaard en er wonen nog mensen. Rondlopen is gratis; enkele gebouwen vragen samen 8 tot 14 euro entree, doorgaans van 10.00 tot 17.00 uur van april tot oktober. Auto's blijven op de parkeerplaats aan de rand. Reken op twee uur.

Het provinciemuseum in de hoofdstad toont veenlijken

In het museum in de hoofdstad liggen lichamen die eeuwenlang in het veen bewaard bleven, waaronder een meisje uit de ijzertijd met haar haar en kleding nog intact. Entree kost 15 tot 20 euro en het is van dinsdag tot zondag van 11.00 tot 17.00 uur open. Reken op twee uur. Naast de archeologie zijn er wisselende tentoonstellingen; die trekken op zondagmiddagen zoveel bezoek dat er rijen ontstaan.

Praktisch

Vanuit het midden van het land rijdt u in anderhalf tot twee uur; met de trein bent u vanuit Amsterdam in twee uur in Assen. Nederland betaalt met de euro en vrijwel alles gaat met de kaart. April tot oktober geeft 12 tot 24 graden. Eind augustus en begin september kleurt de heide paars; dat is de drukste periode en dan zitten de parkeerplaatsen bij de bekende gebieden op zondag voor 11.00 uur vol.