Fietsen door het Dwingelderveld en het Drents-Friese Wold

Twee nationale parken liggen hier op twintig kilometer van elkaar

Het natte heidegebied in het westen van Drenthe en het bosgebied op de grens met Friesland liggen zo dicht bij elkaar dat u ze in één fietsvakantie doet. Samen beslaan ze bijna 10.000 hectare. Dit artikel behandelt de fietsroutes, met afstanden, ondergronden en pauzeplekken.

Op de heide fietst u alleen over de aangelegde paden

Het heidegebied beslaat ongeveer 3.700 hectare en geldt als het grootste natte heidegebied van West-Europa; er lopen verharde fietspaden dwars doorheen. Fietsen is gratis, parkeren kost 3 tot 6 euro per dag. Let op: de zandpaden over de heide zijn wandelpaden en daar mag u niet fietsen; dat wordt gecontroleerd. Reken op lussen van 20 tot 40 kilometer, vlak, met vennen en schaapskuddes onderweg.

Bij het dorp aan de zuidkant staat een schaapskooi

Aan de rand van de heide staat een kooi waar een kudde van enkele honderden schapen overnacht; overdag graast die op de heide onder begeleiding van een herder. Kijken is gratis; de kudde vertrekt doorgaans rond 10.00 uur en komt aan het eind van de middag terug. Er is een terras bij de kooi. Reken op een half uur. Loop niet tussen de kudde door en houd honden aan de lijn, ook op afstand.

Bij de radiotelescoop fietst u over open heide

Op de heide staat volgens de sterrenwacht een schotel van 25 meter uit 1956, destijds de grootste ter wereld; ernaast liggen antennevelden van een modern netwerk. Langs de telescoop loopt een fietspad en er is een parkeerplaats. Het bezoekerscentrum is beperkt open en vraagt enkele euro's; het planetarium in het dorp ernaast kost 8 tot 12 euro. Boven dit gebied is de donkerste nachtlucht van Nederland gemeten.

In het bosgebied liggen vennen en veentjes langs de route

In het park op de grens met Friesland liggen laagtes waar water blijft staan; daar groeien veenmossen en zonnedauw en broeden er vogels. Fietsen is gratis en de paden zijn verhard of half verhard. Reken op lussen van 25 tot 45 kilometer. In het broedseizoen, van maart tot juni, zijn delen afgesloten en staat dat bij de ingang aangegeven; die afsluitingen wisselen per jaar.

De oude eikenbossen liggen in het zuiden van dat park

Daar staan eiken die als hakhout zijn beheerd en daardoor meerdere stammen uit één stronk hebben; sommige stobben zijn honderden jaren oud. Fietsen mag over de bospaden. Reken op 15 tot 25 kilometer voor een lus door dit deel. In het najaar loeien hier edelherten; op de aangewezen luisterplekken hoort u ze bij zonsopgang en zonsondergang, en dan is fietsen in het donker met een goede lamp nodig.

Het stuifzand in het noordwesten mag u wel op

In dat park ligt een open zandvlakte die door de wind in beweging wordt gehouden; dit is een van de weinige plekken waar u van het pad af mag lopen. Fietsen op het zand gaat niet; zet de fiets bij de rand in het rek, op ongeveer 500 meter van de vlakte. De parkeerplaats bij die ingang is van 8.00 uur tot zonsondergang open en kost 3 tot 6 euro. Reken op een uur wandelen over de vlakte. Er is geen schaduw en het zand kaatst de zon; neem water mee. De vlakte grenst aan een vennengebied waar wel het pad geldt.

Het heideveld bij het westelijke dorp is een apart reservaat

Aan de rand van het bosgebied ligt een heideveld van enkele honderden hectaren waar zeldzame vlinders en planten voorkomen die elders zijn verdwenen. Toegang is gratis; er is een parkeerplaats en een uitkijkheuvel. Fietsen mag alleen over het pad langs de rand. Eind augustus staat de heide in bloei en is het er in het weekend druk; ga doordeweeks of voor 10.00 uur.

De dorpen op de route hebben brinken met eeuwenoude eiken

De esdorpen tussen de twee parken zijn rond een brink gebouwd, een gemeenschappelijk plein waar het vee werd verzameld; op veel brinken staan eiken van tweehonderd jaar of ouder. Rondlopen is gratis en er zitten terrassen aan de brink waar koffie 3 tot 5 euro kost. De dorpen liggen op 5 tot 10 kilometer van elkaar, wat ze tot bruikbare pauzepunten maakt op een dag van 40 kilometer.

Het knooppuntennetwerk werkt beter dan een vaste route

De hele provincie is voorzien van genummerde fietsknooppunten; u zet nummers achter elkaar en rijdt zo uw eigen lus. Kaarten kosten 5 tot 10 euro bij de toeristische diensten en de routeplanners op de telefoon kennen het net. Reken op 15 kilometer per uur. Het terrein is vlak, maar op de open heide staat vaak wind uit het westen; plan de terugweg met de wind mee.

Praktisch

Vanuit het midden van het land rijdt u in anderhalf tot twee uur; met de trein bent u vanuit Zwolle in een uur in de dorpen aan de rand van de parken. Nederland betaalt met de euro. April tot oktober geeft 12 tot 24 graden. Eind augustus en begin september bloeit de heide en is het in het weekend druk. In de bossen en op de heide zitten teken: draag lange broeken in hoog gras en controleer uzelf na afloop.