Drie Noord-Hollandse steden leefden eeuwenlang van de zee
Foto: Hans Heemsbergen / Pexels
Twee havensteden aan het voormalige Zuiderzeewater hadden een eigen kamer in de handelscompagnie; de derde stad landinwaarts was al vóór die tijd rijk van het bier en het laken.
Dat verleden staat er nog. Dit artikel behandelt de drie steden, met afstanden, entreeprijzen en openingstijden.
De havenstad aan het binnenmeer heeft een toren uit 1532
Aan de oude haven staat een verdedigingstoren uit 1532 die later als havenkantoor diende; eromheen liggen pakhuizen en koopmanshuizen uit de zeventiende eeuw.
Rondlopen is gratis. De haven ligt op tien minuten lopen van het station. Reken op een halve dag voor de binnenstad. Vanuit Amsterdam bent u er met de trein in 35 minuten voor 8 tot 12 euro enkele reis.
Het streekmuseum in die stad werd in 2005 leeggeroofd
Uit dat museum aan het centrale plein werden in januari 2005 tientallen schilderijen en zilveren voorwerpen gestolen; een deel is jaren later teruggevonden en hangt er weer.
Entree kost 10 tot 15 euro en het museum is van dinsdag tot zondag van 11.00 tot 17.00 uur open. Reken op anderhalf uur. Het pand zelf is een raadhuis uit 1632 met een gevel vol beeldhouwwerk.
Het buitenmuseum in de tweede havenstad is alleen in het seizoen open
Dat museum bestaat uit twee delen: een binnenmuseum in een oud pakhuis en een buitenmuseum met ruim honderd verplaatste huizen uit voormalige Zuiderzeedorpen.
Entree kost 18 tot 24 euro voor volwassenen en 12 tot 16 euro voor kinderen. Let op: het buitendeel is alleen van eind maart tot eind oktober open, van 10.00 tot 17.00 uur, en u bereikt het met een boot vanaf de parkeerplaats. Reken op een hele dag.
Aan de haven van diezelfde stad staat een poort uit 1540
Die ronde bakstenen poort met de wachtruimte erin bewaakte de toegang tot de haven en dateert uit 1540; er zit nu horeca en een expositieruimte in.
Rondlopen langs de haven is gratis. In het havenkwartier liggen historische schepen die soms te bezichtigen zijn voor enkele euro's. Vanuit Amsterdam rijdt de trein er in een uur heen voor 10 tot 15 euro enkele reis.
In het orgel van de grote kerk speelde Mozart op tienjarige leeftijd
Foto: Thomas Bormans / Unsplash
De gotische kerk in de derde stad heeft een orgel uit 1738 met ruim vijfduizend pijpen; volgens de kerkbeheerder bespeelde de tienjarige Mozart het in 1766.
Entree tot de kerk kost 5 tot 8 euro, van maandag tot zaterdag van 10.00 tot 17.00 uur. In het zomerseizoen zijn er gratis orgelconcerten op vaste avonden. Reken op een uur; de kerk is een van de grootste van het land en de vloer bestaat uit grafzerken.
Het oudste museum van Nederland staat in diezelfde stad
Dat museum uit 1784 heeft de zalen, vitrines en instrumenten nog zoals ze in de achttiende eeuw werden ingericht; er staat een elektriseermachine uit 1784 die nog werkt.
Entree kost 15 tot 20 euro, van dinsdag tot zondag van 10.00 tot 17.00 uur. Reken op twee uur. De ovale zaal met daglicht van boven is het oudste deel; er hangt geen kunstlicht, dus op donkere dagen ziet u er minder.
De hofjes in die stad zijn bewoond, geen museum
In de binnenstad liggen ruim twintig hofjes uit de zestiende tot achttiende eeuw, gebouwd als woningen voor arme ouderen; de meeste zijn overdag door een poort toegankelijk.
Toegang is gratis. Let op: er wonen mensen. Kom niet met grote groepen naar binnen, maak geen foto's door ramen en houd het stil; sommige hofjes hebben de poort inmiddels gesloten omdat bezoekers zich niet aan die regels hielden.
De drie steden liggen binnen een uur van elkaar
Tussen de twee havensteden zit 20 kilometer en naar de derde stad rijdt u 45 tot 60 minuten; met de trein is dat vergelijkbaar.
Een dagkaart voor de trein in de regio kost 10 tot 20 euro. Parkeren in de binnensteden kost 3 tot 5 euro per uur en de garages zitten op zaterdag rond het middaguur vol. Wie de drie in één reis doet, kan dat vanuit één adres zonder te verhuizen.
Tussen de twee havensteden ligt een stoomtramlijn
Over het oude tracé tussen de twee steden rijdt een historische stoomtram; aan de andere kant vaart een boot terug over het water.
Een combinatiekaartje voor tram en boot kost 25 tot 35 euro voor volwassenen en 15 tot 22 euro voor kinderen. De rit duurt ruim een uur per richting. De dienstregeling is beperkt en seizoensgebonden; kijk die vooraf na, want er rijden maar enkele ritten per dag.
Praktisch
Vanuit Amsterdam bent u met de trein in 20 tot 60 minuten in alle drie de steden. Nederland betaalt met de euro en vrijwel alles gaat met de kaart.
April tot oktober geeft 12 tot 24 graden. In de zomer zijn de havensteden op zonnige zaterdagen vol met dagjesmensen; doordeweeks is het er rustig. Veel musea zijn op maandag gesloten en de kleinere huizen sluiten al om 16.00 uur.
