Strand, dieren en cultuur in Noord-Holland met kinderen

In Noord-Holland ligt alles binnen een uur van elkaar

Van de duinen aan de westkant naar het IJsselmeer aan de oostkant is het op het breedste punt ongeveer 40 kilometer. Dat betekent dat je met kinderen 's ochtends bij Schoorl op het strand kunt zitten en 's middags in het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen staat, zonder lange autorit. Dit artikel zet de bestemmingen op een rij, met entreeprijzen, leeftijden en de dingen waar je op moet letten.

De Schoorlse Duinen zijn de hoogste van het land

Tussen Bergen en Camperduin liggen volgens de terreinbeheerder de Schoorlse Duinen, op het breedste punt ongeveer vijf kilometer, met de Klimduin in het dorp en een top van rond de 54 meter als hoogste duin van Nederland. Er lopen paden met flinke klimmetjes en bij het Parnassiapad staat een uitkijkpunt. Toegang is gratis; parkeren kost enkele euro's per dag. In het bos staat een klimbos met parcoursen vanaf ongeveer zes jaar en prijzen van 20 tot 30 euro. Voor kinderen zijn de blote duinhellingen om af te rennen minstens zo interessant als de aangelegde attracties. Verder zuidelijk, bij Overveen en Bloemendaal, ligt Nationaal Park Zuid-Kennemerland, waar wisenten en Schotse hooglanders in de Kennemerduinen lopen; ook daar is de toegang gratis.

Het strand achter die duinen is breed en bewaakt

Bij de dorpsopgangen van Bergen aan Zee, Egmond en Castricum liggen strandpaviljoens en in juli en augustus staan er reddingsbrigades. Daartussen liggen kilometers zonder voorzieningen, waar je ook op een drukke dag ruimte hebt. Let op: in de Noordzee lopen muien, geulen waarin het water met kracht terugstroomt. Zwem bij de vlaggen en houd kleine kinderen bij de hand als er golven staan. Het water haalt in augustus 17 tot 19 graden. Parkeren bij de opgangen kost 5 tot 10 euro per dag.

Het Zuiderzeemuseum bereik je met een boot

In Enkhuizen ligt het Zuiderzeemuseum met verplaatste huizen, werkplaatsen en een haven, waar het leven van voor de afsluiting van de Zuiderzee in 1932 wordt getoond. Je parkeert buiten de stad en vaart met een pontje naar de ingang, wat kinderen meteen in de stemming brengt. Entree kost rond de 19 euro voor volwassenen, minder voor kinderen; het buitendeel is van april tot oktober open. Reken op een halve tot hele dag. Er is een deel waar kinderen zelf kunnen touwslaan, vissen roken en oude spelletjes doen. Aan de rand van dezelfde stad ligt Sprookjeswonderland, een klein park met sprookjestaferelen, treintjes en een kabelbaan dat vooral voor kinderen tot een jaar of acht werkt.

De molens van de Zaanse Schans zijn gratis van buiten te bekijken

Aan de Zaan staat de Zaanse Schans, een verzameling houten huizen en werkende molens: De Kat maakt nog verfpigment uit gesteente, De Zoeker perst lijnolie en bij de andere molens gaat het om meel en specerijen. Het terrein is vrij toegankelijk; alleen voor de molens van binnen betaal je, rond de 5 euro per molen. Parkeren kost rond de 12 euro per dag, of je komt met de trein naar Zaandijk Zaanse Schans en loopt in tien minuten. Kom voor tien uur: vanaf dat uur arriveren de bussen en is het er schuifelen. In een molen van binnen staan draaiende raderen en steile trappen; met peuters is dat oppassen.

Artis in Amsterdam is de oudste dierentuin van het land

Artis werd in 1838 opgericht en is daarmee de oudste dierentuin van Nederland en een van de oudste van Europa. Op het terrein staan monumentale gebouwen tussen de verblijven, met het Aquarium uit 1882, een vlinderhuis en het Planetarium. Entree kost rond de 28 euro voor volwassenen en minder voor kinderen; het is dagelijks open. Reken op een volle dag. Het Planetarium hoort bij het kaartje. Met de tram ben je er in een kwartier vanaf Amsterdam Centraal; met de auto is parkeren in die buurt duur. Aan de westkant van de stad ligt de Fruittuin van West, waar je in juni en juli zelf aardbeien en bessen plukt tegen kiloprijs en waar een speelweide bij de boomgaard ligt.

Het Muiderslot is compleet ingericht

Aan de monding van de Vecht staat in Muiden het Muiderslot, een kasteel uit het einde van de dertiende eeuw met een gracht, torens en een ingerichte ridderzaal. Er zijn valkerijdemonstraties en een speurtocht voor kinderen. Entree kost rond de 19 euro voor volwassenen en minder voor kinderen; het is van dinsdag tot zondag open, in de zomer dagelijks. Reken op twee tot drie uur. In de zomer varen er bootjes vanaf Amsterdam naartoe, wat de heenreis onderdeel van het uitje maakt, en het Pampus-eiland in het IJmeer is met dezelfde boot te combineren.

In Langedijk varen kinderen zelf tussen de akkers

Bij Broek op Langedijk staat Museum BroekerVeiling, de oudste doorvaarveiling ter wereld, waar de boeren hun schuiten met kool vroeger dwars door de veilinghal voeren. Kinderen mogen in de zaal zelf afmijnen en daarna met een elektrisch bootje tussen de tuinderseilandjes door varen. Entree kost rond de 15 euro voor volwassenen, minder voor kinderen, en het varen zit bij de meeste kaartjes in. Reken op twee tot drie uur. Een kwartier noordelijker ligt in Oudkarspel Speelpark De Swaan, een ouderwets speelpark met een vaste entreeprijs van rond de 12 euro waar alle toestellen onbeperkt te gebruiken zijn.

De bollenvelden liggen in de kop van de provincie

De bekendste Bollenstreek ligt bij Lisse in Zuid-Holland, maar rond Anna Paulowna en de Wieringermeer liggen eveneens honderden hectare bollenvelden. Die bloeien van half april tot begin mei, iets later dan in het zuiden, en er is geen entree en geen rij. Er lopen fietsroutes tussen de velden door; het is er vlak en het verkeer is beperkt. Blijf van de akkers af, want de bollen zijn een gewas en betreden richt schade aan. In Anna Paulowna worden in die weken bloemenmozaïeken van tulpenkoppen gelegd, wat gratis te zien is.

Praktisch

De provincie is met trein en bus goed te doen; vanaf Amsterdam ben je met de trein in een half uur bij Alkmaar en in een uur bij Enkhuizen of Den Helder. Vanaf dat laatste station vaart een veerboot in twintig minuten naar Texel, waar Ecomare met zijn zeehondenopvang ligt. Mei, juni en september zijn de aangenaamste maanden: 15 tot 22 graden, alles open en beduidend rustiger dan de zomervakantie. In juli en augustus is het aan de kust druk en moet je vroeg zijn voor een parkeerplaats. Alkmaar heeft van eind maart tot september op vrijdagochtend de kaasmarkt op het Waagplein; dat is gratis en met kinderen een half uur de moeite.