Overijssel, van de Sallandse Heuvelrug tot Giethoorn

Overijssel bestaat uit drie landschappen die niets op elkaar lijken

De provincie loopt van de veenmoerassen bij Giethoorn in het noordwesten over de zandruggen van Salland naar het kleinschalige boerenland van Twente. Dat zijn drie verschillende werelden, en wie ze alle drie in een week wil doen rijdt vooral. Dit artikel gaat over het land: de heuvelrug, de landgoederen en het coulisselandschap. Over het water bij Giethoorn en de Weerribben en over de Hanzesteden Zwolle, Kampen en Deventer hebben we aparte stukken, want die vragen elk een eigen dag.

Op de Sallandse Heuvelrug leven de laatste wilde korhoenders van Nederland

De Sallandse Heuvelrug is sinds 2004 nationaal park; van de 5.300 hectare die de rug in totaal beslaat valt ongeveer 3.500 hectare binnen het park. Het is een stuwwal met droge heide erop, en dat is in Nederland zeldzaam geworden. Hier leeft de laatste wilde populatie korhoenders van het land, en die houdt het maar net vol: om hem in stand te houden worden er in opdracht van de provincie jaarlijks vogels uit Zweden bijgezet. Zien doe je ze vrijwel nooit, want ze zijn schuw en delen van de heide zijn in het broedseizoen afgesloten. Blijf op de paden; dat is hier geen beleefdheidsregel maar de reden dat die vogels er nog zijn.

Het coulisselandschap van Twente is met de hand gemaakt

Rond Markelo en verderop in Hof van Twente ligt een landschap van kleine akkers met houtwallen ertussen, waardoor je nooit verder dan een paar honderd meter kijkt en er om elke bocht iets anders is. Dat heet coulisselandschap en het is geen natuur maar het resultaat van eeuwen boerenbeheer, waarvan de oudste houtwallen teruggaan tot de negentiende eeuw of eerder. De essen, de bolle akkers die door het opbrengen van plaggen en mest langzaam zijn opgehoogd, liggen er nog en zijn aan hun ronding te herkennen. Fietsen is hier de beste manier, want de wegen zijn smal en er is nauwelijks doorgaand verkeer.

Twickel is het grootste particuliere landgoed van Nederland

Rond het kasteel bij Delden ligt een landgoed van 4.400 hectare, en de stichting die het beheert heeft in totaal 6.700 hectare in handen, met tweehonderd boerderijen, woningen en andere gebouwen. Daarmee is het de grootste particuliere landgoedeigenaar van het land. Het kasteel zelf is bewoond geweest en niet vrij toegankelijk; de tuinen en het park zijn dat wel, en daar zit de moeite. Wat je hier ziet is hoe zo'n landgoed werkt: pachtboerderijen met dezelfde luiken, lanen die op het kasteel gericht staan, en bos dat als productiebos is aangelegd. {# Blok "Uniek overnachten": echte woningen uit onze eigen voorraad, met foto en deeplink. Verwacht `b.items` = [{huis, regel}]. Zie content/uniek.py voor de keuze. #}

Uniek overnachten in Overijssel

Tussen de appartementen en vakantiehuizen in Overijssel staan ook twee boerderijen en een boot. Alle drie direct boekbaar.

9,5

Comfortabele 2 persoons woonboot nabij Giethoorn met prachtig uitzicht over het meer

Nationaal Park Weerribben-Wieden, Overijssel

€92 / nacht

Deze woonboot voor twee personen heeft een prachtig uitzicht en ligt in Wanneperveen, nabij Giethoorn.

Boot, voor 2 personen, 1 slaapkamer, 46 m². Beoordeeld met 9,5 uit 94 reviews.

9,8

Rustig gelegen 2 persoons vakantiehuis aan de Lemelerberg, midden in het Sallandse groen

Overijssel

€76 / nacht

Dit tweepersoons vakantiehuis ligt in het rustige buitengebied aan de voet van de Lemelerberg.

Boerderij, voor 2 personen, 1 slaapkamer, 52 m². Beoordeeld met 9,8 uit 18 reviews.

9,4

Mooi 2 persoons boerderijappartement met uitzicht over prachtige boomgaard.

Losser, Overijssel

€82 / nacht

Omgeving De Lutte ligt in een uniek natuurgebied dat om zijn bijzondere kenmerken is uitgeroepen tot Nationaal Landschap.

Boerderij, voor 2 personen, 1 slaapkamer, 87 m². Beoordeeld met 9,4 uit 93 reviews.

Bekijk alle boten en boerderijen in Overijssel

In Ootmarsum wordt met Pasen door de straten gedanst

Ootmarsum kreeg rond 1300 stadsrechten en is een klein Twents stadje met kunstgalerieën en een middeleeuwse plattegrond, en dat is de gewone reden om er te komen. De bijzondere reden valt op eerste en tweede paasdag. Dan trekken de poaskearls, 8 ongehuwde mannen, hand in hand door de stad in een ketting die door huizen, cafés en winkels heen loopt, waar iedereen bij mag aanhaken en die uren duurt. Dat heet vlöggeln en het gebeurt nergens anders. Wie in die dagen in de buurt zit moet erheen, en wie er buiten die dagen komt treft een gewoon en rustig stadje.

Het Vechtdal is de rivier die weer mag slingeren

De Overijsselse Vecht is in de vorige eeuw rechtgetrokken en wordt sinds enkele decennia weer teruggegeven aan zichzelf: over de ruim 60 kilometer die de rivier in Nederland aflegt zijn tussen Hardenberg en Ommen de oevers afgegraven zodat de rivier opnieuw kan meanderen en bij hoogwater het land in mag lopen. Voor de wandelaar betekent dat zandbanken, steile oevers en ooibos, en voor de fietser een route die vrijwel de hele lengte volgt. Let op dat een deel van de uiterwaarden bij hoogwater onder loopt en dan onbegaanbaar is; dat gebeurt volgens de waterbeheerder vooral tussen december en maart.

Wat je vooraf moet weten

De afstanden binnen de provincie vallen tegen. Van Giethoorn naar Ootmarsum is het ongeveer negentig kilometer en anderhalf uur, en van de Sallandse Heuvelrug naar de Weerribben een uur. Kies daarom één hoek als basis in plaats van midden in de provincie te gaan zitten. Verder is dit een streek waar het buiten het seizoen stil is, in beide betekenissen: rustig op de paden en gesloten in de horeca. In november en januari is een deel van de kleinere zaken dicht of alleen in het weekend open, dus kijk dat na voordat je op een doordeweekse dag ergens op koffie rekent.