Duiken, varen en natuur in Nationaal Park Oosterschelde

De Oosterschelde is het grootste nationale park van Nederland en bestaat vooral uit water

Het park beslaat volgens de parkorganisatie ongeveer 37.000 hectare, waarvan het overgrote deel zeearm is: geulen, zandplaten en schorren met een getijverschil van rond de drie meter. Dat getij bepaalt alles wat u er doet, van duiken tot wandelen. Dit artikel behandelt het park, met tijden, kosten en de regels die er werkelijk gelden.

Onder water zitten hier soorten die verder in Nederland nauwelijks voorkomen

Doordat de zeearm zout is gebleven na de aanleg van de stormvloedkering, leven er kreeften, zeekatten, zeenaalden en tientallen soorten anemonen. Er zijn tientallen ingerichte duikstekken met trap en parkeerplaats. Duiken is gratis; een fles vullen kost 5 tot 10 euro. Let op: u gaat alleen te water rond de kentering, het korte moment tussen eb en vloed waarop het water stilstaat. Daarbuiten staat er stroming waar u niet tegenin zwemt. Getijtabellen hangen bij elke stek.

In april, mei en juni komen de zeekatten om zich voort te planten

Deze inktvissen trekken in het voorjaar de zeearm in, paren er en leggen hun eieren aan wieren en touwwerk. Ze worden 20 tot 30 centimeter groot en zijn dan overdag te zien. Dat is de drukste duikperiode van het jaar; parkeerplaatsen bij de bekende stekken zitten in het weekeinde vol. Raak de dieren niet aan en licht ze niet fel bij: verstoring tijdens de paai is schadelijk en het is bovendien verboden. Na juni trekken ze weer weg.

Zeehonden bekijkt u vanaf een boot, op ruime afstand

Op de zandplaten liggen gewone en grijze zeehonden. Vanuit Zierikzee, Burghsluis en Bruinisse varen tochten die op afstand langs de platen gaan. Een tocht kost 20 tot 30 euro per persoon en duurt anderhalf tot twee uur. Ze varen rond laagwater, want dan liggen de dieren droog; de vertrektijden schuiven daardoor elke dag op. Blijf op minstens honderd meter: wie dichterbij komt, jaagt de hele groep het water in en dat kost de dieren energie.

De Plompe Toren is het enige dat van een verdronken dorp over is

Op de zeedijk staat de kerktoren van Koudekerke, een dorp dat in de zestiende en zeventiende eeuw door het water werd verzwolgen. De toren bleef staan als baken voor de scheepvaart. Entree kost enkele euro's en de toren is doorgaans dagelijks open in het seizoen. Vanaf boven overziet u de zeearm en de schorren; met een verrekijker ziet u bij eb de vogels op de slikken. Reken op een half uur. Bij de toren is een parkeerplaats en verder niets.

Over de stormvloedkering loopt een fietspad van negen kilometer

De kering uit 1986 bestaat uit tientallen schuiven tussen betonnen pijlers, die alleen sluiten bij zeer hoog water. Erover loopt een weg met een gescheiden fietspad. Fietsen is gratis. Op het werkeiland halverwege zit een park met een expositie over de Deltawerken en een zeeaquarium; entree kost 25 tot 32 euro. Let op de wind op de kering: er is geen enkele beschutting en bij storm gaat het fietspad dicht. Reken op een half uur voor de overtocht.

De schorren staan bij springtij onder water

Langs de randen van de zeearm liggen schorren en slikken, begroeid met zoutminnende planten als zeekraal en lamsoor. In augustus kleuren de lamsoorvelden paars; bij springtij, twee keer per maand, staat het hele schor onder water. Wandelen over de dijk erlangs is gratis. Het schor zelf op gaan kan alleen op enkele plekken en op eigen risico: bij opkomend tij lopen de kreken vol en de modder is plaatselijk kniediep. Zeekraal plukken mag op aangewezen plekken en met mate; op veel schorren is het verboden omdat het beschermd gebied is.

Oesters en mosselen komen uit deze zeearm

In de Oosterschelde liggen percelen waar oesters en mosselen worden gekweekt. De oesterteelt begon hier rond 1870; de platte oester is de oorspronkelijke soort, de creuse kwam later. Een dozijn oesters kost in de restaurants 18 tot 30 euro en een pan mosselen 22 tot 32 euro. Het mosselseizoen begint doorgaans in juli. Zelf schelpdieren rapen is aan strenge regels gebonden en op de meeste plekken verboden, onder meer omdat het water op besmetting wordt gecontroleerd.

Praktisch

Er is geen station op het eiland. Vanaf Rotterdam rijdt u in een uur en een kwartier, vanaf Goes in een half uur over de Zeelandbrug. Nederland betaalt met de euro. Voor duiken, wadwandelen en boottochten geldt hetzelfde: kijk eerst de getijtabel na. Die is bij elke duikwinkel, jachthaven en vvv verkrijgbaar. Mei tot september geeft 14 tot 23 graden; het water blijft 17 tot 19 graden, dus een pak is ook in augustus nodig. In het najaar zijn de vogelaantallen op hun hoogst.