Fietsen op de Wadden om het unieke landschap te ontdekken

Op Rottumerplaat kunt u niet fietsen, want u mag er niet komen

Dat eiland is samen met twee buureilanden onbewoond natuurreservaat waar niemand aan land mag; er zijn geen paden, geen veerdienst en geen ontheffing voor bezoekers. Alleen vogelwachters verblijven er in het seizoen. Wat wel kan, is fietsen op de vijf bewoonde eilanden. Volgens Unesco staat het wad eromheen sinds 2009 op de werelderfgoedlijst. Dit artikel behandelt die vijf, met vaartijden, huurprijzen en afstanden.

Twee van de vijf eilanden laten geen auto's van bezoekers toe

Op het tweede en het vijfde eiland vanaf het westen mogen bezoekers geen auto meenemen; u laat hem op het vasteland staan en gaat met de fiets of de bus verder. Op de andere drie mag het wel, maar het is er zelden nodig. Dat maakt het fietsen daar rustiger dan waar ook in Nederland: buiten de dorpen komt u vrijwel geen gemotoriseerd verkeer tegen. Parkeren op het vasteland kost 8 tot 15 euro per dag; een fiets meenemen op de boot kost enkele euro's.

Het grootste eiland heeft honderdveertig kilometer fietspad

Het westelijke eiland is ongeveer 20 kilometer lang en heeft rond de 140 kilometer aan vrijliggend fietspad door duinen, bos, polder en langs zeven dorpen. De veerboot vanaf de kop van Noord-Holland vaart in 20 minuten en gaat elk half uur, het hele jaar door. Een fiets huren kost 10 tot 15 euro per dag en een elektrische 20 tot 30 euro. Reken op 40 tot 60 kilometer voor een rondje over het hele eiland.

Naar het vierde eiland vaart de boot op het getij

De vaargeul naar het oostelijke eiland verzandt, waardoor de veerboot bij laag water soms niet kan varen. Afvaarten worden dan geschrapt, ingekort of vervangen door een sneldienst met een kleinere boot. Dat wordt kort van tevoren bekendgemaakt en het gebeurt meerdere keren per maand. Kijk de dag voor vertrek de vaartijden na en houd rekening met een uur speling. De overtocht duurt normaal 45 minuten en de boot neemt fietsen mee voor enkele euro's.

Op het oostelijkste eiland ligt een van de breedste stranden van Europa

Het kleinste bewoonde eiland heeft ongeveer duizend inwoners en een strand dat op de breedste plek bijna een kilometer diep is. Er rijden geen auto's van bezoekers. De veerboot vanaf de haven in het noorden van Groningen duurt 45 minuten. Op het eiland is 25 kilometer fietspad. Reken op een halve dag voor een rondje. Neem de wind mee in uw planning: er staat vrijwel altijd westenwind en op de terugweg fietst u daar tegenin.

Het lange eiland in het midden heeft duinen tot vijfentwintig meter

Het derde eiland is met ongeveer 30 kilometer het langste van de reeks en heeft de hoogste duinen van de Wadden, met daarachter dennenbos dat vanaf 1910 is aangeplant om het zand vast te leggen. De gewone veerboot doet er twee uur over en de sneldienst 45 minuten; fietsen mogen alleen mee op de gewone boot. Er ligt ruim 70 kilometer fietspad. In de duinen groeien cranberries, die hier volgens de overlevering na een aangespoeld vat zijn ontstaan.

Het smalste eiland is grotendeels natuurgebied

Het tweede eiland heeft één dorp, ongeveer 1.100 inwoners en verder duin, strand en kwelder. Het oostelijke deel is broedgebied en in het seizoen deels gesloten. De veerboot vaart in anderhalf uur en er mogen geen auto's van bezoekers mee. Er ligt ongeveer 20 kilometer fietspad; verder rijdt u over schelpenpaden. Reken op een halve dag. In het broedseizoen van april tot half augustus zijn delen afgezet en daar wordt op toegezien.

Fietsen over het wad zelf kan niet, wandelen met een gids wel

Het droogvallende wad is geen fietsterrein: het is slik met geulen die bij opkomend water van meerdere kanten vollopen. Er verdrinken mensen die dat onderschatten. Een begeleide wadwandeling van twee tot drie uur kost 12 tot 20 euro per persoon en gaat vanaf ongeveer zes jaar. Die vertrekken op getijtijden en niet op klokvaste uren. Ga nooit zelf het wad op, ook niet honderd meter; dat is de enige harde regel van deze streek.

Praktisch

Met de trein bent u vanaf Amsterdam in ruim een uur bij de veerhaven in Noord-Holland en in tweeënhalf uur bij die in Friesland; alle veerhavens hebben een busverbinding met het station. Nederland betaalt met de euro. April tot oktober geeft 12 tot 23 graden. Neem een windjack mee, ook in juli: op de eilanden waait het vrijwel altijd en er is buiten de dorpen geen beschutting. Let op: in juli en augustus zijn de veerboten met een auto weken vooruit volgeboekt en staat u zonder reservering een of twee afvaarten over; zonder auto stapt u vrijwel altijd aan boord.