Strand, zee en charme in Aust-Agder met kinderen

Dit is de kust waar Noren zelf hun zomer doorbrengen

De zuidkust rond Arendal, door Noren zelf het Sørlandet genoemd, heeft warmer water, meer zonuren en vlakkere rotsen dan de rest van het land, en dat is precies waarom Noorse gezinnen er in juli naartoe gaan. Het water haalt in juli en augustus 18 tot 21 graden. Aust-Agder ging op 1 januari 2020 samen met Vest-Agder op in de regio Agder, maar de oude naam wordt in de praktijk nog gebruikt. Dit artikel gaat over wat er met kinderen te doen is, met prijzen in kronen en reistijden.

De kust bestaat uit gladde rotsen in plaats van strand

Volgens de regionale toeristendienst is het beeld van deze kust niet zand maar afgeronde rotsplaten die naar het water aflopen, met kleine zandstrandjes ertussen. Op Spornes op het eiland Tromøy liggen mensen op die platen te zonnen; het water is er helder en de instap is geleidelijk. Voor kinderen betekent dat waterschoenen, want de rotsen zijn glad van de algen op de waterlijn. Er zijn wel enkele echte zandstranden: Hove op Tromøy en Randvik bij Risør, met bewaking in juli. Parkeren bij de populaire baaien kost 30 tot 60 kronen per dag; reken op elf tot twaalf kroon per euro.

Raet nasjonalpark is in 2016 ingesteld en bestaat vooral uit zee

Van Grimstad via Arendal tot Tvedestrand ligt Raet nasjonalpark, ruim 600 vierkante kilometer waarvan het overgrote deel zee en eilanden is. De naam verwijst naar de eindmorene die hier aan het einde van de ijstijd is afgezet, en dat verklaart de ronde keien op de stranden. Toegang is gratis en er lopen paden over de eilanden en langs de kust. Op Merdø voor Arendal staat in Merdøgaard nog een achttiende-eeuws loodsmanshuis, en de vuurtoren Store Torungen op de klip ervoor brandt sinds 1844. Er zijn snorkelplekken met helder water en een zeebodem van keien en zeewier. Neem een snorkelbril mee; het water is koud genoeg om een dun wetsuit voor kinderen prettig te maken.

De eilanden zijn met een huurboot te doen

Voor de kust liggen honderden eilandjes en scheren waar je met een kleine motorboot tussendoor vaart, van Merdø tot het autovrije eilanddorp Lyngør bij Tvedestrand. Verhuur van een open boot met buitenboordmotor kost 800 tot 1.500 kronen per dag, doorgaans van negen uur tot in de avond; voor motoren tot 25 pk is geen vaarbewijs nodig. Op veel eilanden mag je aanleggen en overnachten onder de allemannsretten, het Noorse recht van vrije toegang. Let op: de zee is hier open en bij wind van zee kan het snel ruw worden tussen de eilanden. Kijk voor vertrek naar de verwachting, blijf binnen de scheren en trek iedereen een zwemvest aan.

Arendal is een houten stad aan het water

Arendal heeft in Tyholmen een wijk met witte houten huizen op een landtong, en in Pollen een haven waar de boten tot in het centrum liggen. Het stadje ontstond in de zeventiende eeuw op palen in het water, wat het de bijnaam van een noordelijk Venetië opleverde; er wonen nu ruim 40.000 mensen. In Kuben zit het museum van de streek, met de zeevaart als grootste hoofdstuk, en er is een ijssalon aan elke kade. Voor kinderen is het vooral een plek om een middag rond te lopen en boten te kijken. Parkeren doe je in de garage die onder het Torvet in de rots is uitgehakt, wat in dit stadje letterlijk het geval is.

Setesdal landinwaarts heeft een eigen traditie

Vanaf de kust loopt Setesdal ongeveer honderd kilometer het binnenland in, langs Evje, Byglandsfjord, Valle en Bykle, met houten boerderijen, zilversmeden en de setesdalsbunad die er nog altijd wordt gedragen bij feesten. Het is een van de streken waar de Noorse volkscultuur het sterkst bewaard is gebleven; het Setesdalsmuseum in Rysstad legt de munnharpe en de hardingfele uit, en de muziek- en danstraditie van dit dal staat sinds 2019 op de Unesco-lijst van immaterieel erfgoed. Aan het zuidelijke uiteinde van de oude lijn rijdt de Setesdalsbanen in de zomer met stoom tussen Grovane en Beihølen bij Vennesla; een rit kost enkele honderden kronen en duurt met de terugweg ongeveer een uur. Verder liggen er bospaden, meren om in te zwemmen en klimrotsen. Vanaf de kust ben je in Evje in een tot anderhalf uur.

Kanoën op de rivier is er voor alle leeftijden

Door Setesdal stroomt de Otra, met rustige stukken op de Byglandsfjorden waar je met een kano of kajak kunt varen, en met stroomversnellingen bij Evje voor wie dat wil. Verhuur kost 300 tot 500 kronen per dag. Op de vlakke delen is het met kinderen vanaf een jaar of zes goed te doen. Voor de wildwaterstukken zijn er begeleide tochten vanaf ongeveer 700 kronen per persoon, met een minimumleeftijd van twaalf jaar bij de meeste aanbieders. Zwemvesten zitten er altijd bij en zijn verplicht.

Dyreparken ligt net over de grens van de streek

Dyreparken bij Kristiansand, met het waterpark Badelandet, het piratendorp van Kaptein Sabeltann en het nagebouwde Kardemomme by uit het kinderboek, ligt in het aangrenzende deel van de regio. Vanaf Arendal rijd je er over de E18 in ongeveer een uur naartoe. Een dagkaart kost 500 tot 700 kronen per persoon, met korting bij online boeken. Het park is van eind mei tot eind augustus volledig open en daarbuiten beperkt. Reken op een volle dag en op drukte in de Noorse bouwvak, die grofweg de laatste week van juni tot begin augustus loopt.

Praktisch

Vanuit Nederland rijd je naar Hirtshals in Denemarken en neem je de veerboot naar Kristiansand, die er ongeveer drie uur over doet; samen ben je twaalf tot veertien uur onderweg. Kjevik bij Kristiansand is de luchthaven, met verbindingen via Kopenhagen of Oslo. Noorwegen betaalt met kronen en is duur; zelf koken scheelt aanzienlijk. Half juni tot half augustus is het seizoen, met 20 tot 25 graden en licht tot laat. Buiten die periode sluiten de bootverhuur en een deel van de horeca in de kustplaatsen. In mei en september is het rustig en goedkoop, maar is het water met 13 tot 16 graden te koud om lang in te blijven.