Bezoek de Wachauvallei en het Wienerwald

De Wachau is een stuk Donau van 36 kilometer

Volgens de werelderfgoedbeschrijving stroomt de Donau hier tussen Melk en Krems door een nauw dal met terrassen tegen de hellingen, waarop al sinds de middeleeuwen wijn en abrikozen worden geteeld. Dat geheel staat sinds 2000 als cultuurlandschap op de werelderfgoedlijst. Ten oosten daarvan ligt het Wienerwald, dat tot aan de rand van Wenen loopt. Dit artikel behandelt beide, met afstanden, entreeprijzen en het seizoen.

Stift Melk op de rots kijkt over de rivier

Aan de westkant van het dal staat op een rotsrug Stift Melk, de benedictijnenabdij die tussen 1702 en 1736 naar ontwerp van Jakob Prandtauer in barokke stijl werd herbouwd, met een gele gevel die van kilometers ver zichtbaar is. Er staat een bibliotheekzaal met tienduizenden banden en een kerk met een koepel van bijna 65 meter. Entree kost rond de 15 euro, met een meerprijs voor een rondleiding. De abdij is dagelijks open, in de winter alleen met gids. Reken op twee uur. Vanaf het terras kijk je over de Donau en het begin van het dal.

Het dal is met de fiets het aangenaamst

Langs beide oevers loopt een vlak fietspad dat deel uitmaakt van de Donauradweg, de doorgaande route van Passau naar Wenen. Het stuk tussen Melk en Krems is ongeveer 36 kilometer en met stops in een dag te doen, langs Spitz en Weißenkirchen. Er varen op verschillende punten voetveren en fietsveren tussen de oevers, voor een paar euro per persoon. Fietsverhuur zit in Melk en Krems vanaf ongeveer 20 euro per dag, met de mogelijkheid om de fiets aan de andere kant in te leveren. Voor de terugreis kun je de trein of de rondvaartboot nemen.

Dürnstein heeft de blauwe toren en een burchtruïne

Halverwege ligt Dürnstein, met de barokke kerktoren van het voormalige augustijnenklooster in wit en blauw, en daarboven op de rots de resten van Burg Dürnstein. Daar zat de Engelse koning Richard Leeuwenhart in 1192 en 1193 gevangen, tot er losgeld werd betaald. De klim naar de ruïne kost twintig minuten over een steenachtig pad en is gratis. Boven kijk je over de rivierbocht. Let op: het dorp telt nog geen duizend inwoners en staat in de zomermiddag vol met dagbezoekers van de rondvaartboten, waardoor de hoofdstraat schuifelen wordt; kom voor tien uur of blijf slapen.

De abrikozen zijn hier een streekproduct met bescherming

Op de terrassen staan tienduizenden abrikozenbomen, die eind maart of begin april bloeien en waarvan de vrucht in juli wordt geoogst. De Wachauer Marille heeft een beschermde herkomstaanduiding. In de bloeitijd is het dal roze en dan komen er veel bezoekers; in juli koop je de vruchten langs de weg en in de dorpen, samen met jam, likeur en gebak. Buiten die twee periodes zie je vooral de wijngaarden. Een proeverij bij een wijnboer kost 10 tot 25 euro per persoon.

De wijn groeit op terrassen met muurtjes

De hellingen zijn met droge stenen muurtjes in terrassen verdeeld, sommige eeuwenoud, om de warmte vast te houden en de grond op zijn plek. Er groeien vooral witte druiven: de Grüner Veltliner en de Riesling van de Wachau DAC zijn de bekendste, en de wijnhuizen in Spitz, Weißenkirchen en Dürnstein schenken ze zelf. Er lopen wandelpaden tussen de terrassen door, met routes van 5 tot 15 kilometer en klimmen van 200 tot 400 meter. Die zijn steil maar kort, met uitzicht over het hele dal. Neem water mee: op de terrassen is geen schaduw en in juli loopt het er op naar 30 graden.

Het Wienerwald is biosfeerreservaat

Ten oosten van het dal ligt het Wienerwald, ruim 1.000 vierkante kilometer bos en weide dat sinds 2005 als biosfeerreservaat is erkend. Het loopt tot aan de stadsrand van Wenen, waar de wijngaarden aan de bebouwing grenzen. Er lopen honderden kilometers gemarkeerd pad, van vlakke bosroutes tot klimmetjes van 400 meter. Toegang is gratis. Met het stadsvervoer van Wenen kom je bij verschillende ingangen, wat het tot een van de best bereikbare natuurgebieden van Europa maakt.

Stift Heiligenkreuz draait sinds 1133

Midden in dat gebied ligt Stift Heiligenkreuz, de cisterciënzerabdij die in 1133 werd gesticht en waar sindsdien onafgebroken monniken wonen. De kerk heeft een romaans schip en een gotisch koor met gebrandschilderde ramen uit de dertiende eeuw. Rondleidingen kosten rond de 12 euro en gaan meerdere keren per dag; de kerk zelf is gratis toegankelijk buiten de diensten. Even verderop ligt Baden bei Wien met zijn zwavelbronnen, waar Ludwig van Beethoven meerdere zomers verbleef en aan zijn Negende Symfonie werkte; het Beethovenhaus aan de Rathausgasse is museum en een dagkaart voor de thermen kost 20 tot 30 euro. Aan de andere kant van het Wienerwald staan Stift Klosterneuburg met het Verduner Altar uit 1181 en het slotpark van Laxenburg met de Franzensburg in het meer.

Praktisch

De streek begint op ongeveer een uur ten westen van Wenen, met treinen naar beide uiteinden van het dal en bussen ertussen. Vanuit Nederland rijd je er in tien tot elf uur naartoe; voor de snelwegen heb je een vignet nodig vanaf ongeveer 12 euro voor tien dagen. Oostenrijk betaalt met de euro. April tot oktober is het seizoen. Eind maart en begin april is de abrikozenbloei, in juli de oogst en in september en oktober de wijnoogst; dat zijn de drukste en de aardigste periodes. In de winter varen de rondvaartboten niet en is een deel van de wijnhuizen gesloten.