Kastelen, bossen en wellness in Stiermarken, het groene hart

Stiermarken is voor bijna zestig procent bos

Stiermarken in het zuidoosten van Oostenrijk meet ongeveer 16.400 vierkante kilometer en telt 1,25 miljoen inwoners. Volgens de bosdienst is bijna zestig procent bedekt met bos, meer dan in elke andere Oostenrijkse deelstaat, vandaar de naam het groene hart. Daarnaast liggen er een reeks kastelen en een gebied met warmwaterbronnen. Dit artikel behandelt de kastelen, de bossen en de thermen, met entreeprijzen, openingstijden en afstanden.

De Riegersburg staat op een vulkaanrots van 200 meter

In het zuidoosten staat de Riegersburg op een basaltrots die ongeveer 200 meter boven de vlakte uitsteekt, met zeven poorten achter elkaar en muren die nooit zijn ingenomen. Entree kost 12 tot 16 euro, met een kabelspoor omhoog voor rond de 5 euro extra; het is van april tot oktober dagelijks open, doorgaans van tien tot zes. Reken op drie uur. Er zijn roofvogeldemonstraties op vaste tijden en er is een museum over de heksenprocessen die hier in de zeventiende eeuw zijn gevoerd. Bij Kapfenberg ligt met Oberkapfenberg een tweede burcht met valkerij.

Schloss Eggenberg bij Graz heeft 365 buitenramen

Aan de rand van Graz staat Schloss Eggenberg, vanaf 1625 gebouwd voor Hans Ulrich von Eggenberg als een kalender in steen: 365 buitenramen, 31 kamers op de hoofdverdieping, 24 pronkzalen en vier hoektorens. Het staat sinds 2010 als UNESCO-werelderfgoedlocatie op de lijst, samen met de oude stad van Graz, en hoort bij het Universalmuseum Joanneum. Entree voor de pronkzalen kost 12 tot 16 euro en gaat uitsluitend met rondleidingen op vaste tijden, van april tot oktober, van dinsdag tot zondag. Het park eromheen kost enkele euro's en is het hele jaar open; er lopen pauwen rond, wat het met kinderen een geslaagd uitje maakt.

Het Thermenland in het zuidoosten heeft zes grote baden

In het zuidoosten liggen zes grote thermale badcomplexen op onderlinge afstanden van 20 tot 50 kilometer, gevoed door warm water uit diepe bronnen: Bad Blumau, Bad Waltersdorf, Loipersdorf, Bad Radkersburg, Bad Gleichenberg en Sebersdorf. Een dagkaart kost 30 tot 60 euro, afhankelijk van het complex. Het bekendste is Rogner Bad Blumau, ontworpen door Friedensreich Hundertwasser, met golvende daken met gras erop en geen rechte hoek in het gebouw; dat is ook het duurst. Let op: in de meeste Oostenrijkse saunalandschappen wordt zonder badkleding gesauned, ook in gemengde ruimtes.

Bij Schloss Herberstein zitten een dierentuin en een historische tuin

In het oosten ligt het Herberstein-complex: een kasteel met een omheind dierenpark eromheen, een herstelde renaissancetuin en het Gironcoli-museum met moderne beeldhouwkunst, alles op één terrein. Een combinatiekaart kost 18 tot 24 euro voor volwassenen en minder voor kinderen; het is van april tot begin november dagelijks open, doorgaans van negen tot zes. Reken op vier uur. Voor gezinnen is dit het bruikbaarste kasteelbezoek van de deelstaat, omdat de kinderen buiten iets te doen hebben. Het Stubenbergmeer ligt op tien minuten.

De pompoenpittenolie heeft een beschermde herkomst

Uit een pompoenras waarvan de pitten geen schil hebben, wordt in Stiermarken een donkergroene olie geperst met een beschermde herkomstbenaming. Er is ongeveer 2,5 kilo pitten nodig voor één liter olie. Een fles van 250 milliliter kost 8 tot 14 euro bij de boer. De olie wordt niet verhit maar over salade, soep of zelfs vanille-ijs gegoten. Op de wegen door het zuidoosten staan borden bij de boerderijen die rechtstreeks verkopen; die zijn doorgaans van negen tot zes open. In Stainz staat een slot met een landbouwmuseum dat het verhaal erbij vertelt.

Langs de zuidgrens lopen bewegwijzerde wijnroutes

In het zuiden liggen steile wijnheuvels tegen de Sloveense grens, met smalle wegen over de ruggen en de houten klapotetz-molentjes in de wijngaarden die met hun geklepper vogels weghouden. Rijden en fietsen kosten niets; een proeverij bij een wijnbouwer kost 10 tot 25 euro. Reken op steile klimmetjes van 100 tot 200 meter tussen de dorpen. Van eind augustus tot oktober is het oogsttijd en zijn de dorpsherbergen vol; reserveer dan vooruit. Westelijker ligt bij de Soboth-stuwdam een stille bergweg richting Karinthië.

De lipizzaners van de Weense rijschool worden in Piber gefokt

In Piber bij Köflach in het westen van de deelstaat ligt de stoeterij waar de lipizzaners van de Spaanse Rijschool in Wenen worden gefokt en opgeleid. De veulens worden donker geboren en worden pas na jaren wit. Een rondleiding kost 15 tot 20 euro en duurt anderhalf uur; het is van april tot oktober dagelijks open, met vaste tijden. Reken op een halve dag inclusief de rit. In de zomer staan de merries met de veulens in de wei, en dat is het moment waarop het bezoek het meest oplevert. Noordelijker liggen de natuurparken Almenland met de Teichalm en Zirbitzkogel-Grebenzen.

Praktisch

Vanuit Nederland rijd je in negen tot elf uur; met het vliegtuig ga je in ruim anderhalf uur naar Graz of naar Wenen en rijdt daarna 200 kilometer. Oostenrijk betaalt met de euro en voor de snelweg heb je een vignet nodig van rond de 12 euro voor tien dagen. Mei, juni en september geven 20 tot 27 graden Celsius. In juli en augustus is het 26 tot 33 graden en zijn de thermen en meren vol. Van december tot maart ligt er in het noorden sneeuw voor de skigebieden, terwijl het zuidoosten dan juist het rustigste kuurseizoen heeft.