Alpenpracht, dorpen en vierseizoenenplezier in Tirol

Tirol bestaat uit twee losse stukken, en Zuid-Tirol hoort bij Italië

De Oostenrijkse deelstaat meet ongeveer 12.650 vierkante kilometer en telt volgens de deelstaatstatistiek rond de 770.000 inwoners, maar het gebied ligt in twee delen: het hoofddeel rond Innsbruck en een oostelijk deel dat er sinds 1919 door Italiaans en Salzburgs gebied van gescheiden is. Het historische Tirol liep destijds door tot voorbij Bolzano; dat deel hoort nu bij Italië en heet Zuid-Tirol. Dit artikel gaat over de Oostenrijkse deelstaat, met prijzen, hoogtes en de kosten die reizigers vaak vergeten.

Vanuit het centrum van Innsbruck staat u binnen een half uur op 2.256 meter

Vanaf een station midden in de stad brengen een kabelspoor en twee cabinebanen u in ongeveer twintig minuten naar een bergkam boven de stad. Het hoogteverschil bedraagt ruim 1.700 meter. Een retour tot boven kost rond de 44 euro en de banen rijden dagelijks van 8.30 tot 17.30 uur, in de zomer langer. Boven ligt een terras met uitzicht op de stad recht onder u. Let op: het is daar 10 tot 15 graden kouder dan beneden, ook in augustus; neem een jas mee, ook als u in een T-shirt instapt.

De ijsman uit 1991 is hier gevonden, maar ligt in Italië

In september 1991 vond een wandelend echtpaar op 3.210 meter op de kam een uit het ijs gesmolten lichaam van ruim vijfduizend jaar oud. De vindplaats ligt vlak bij de grens, en na opmeting bleek die 92 meter aan de Italiaanse kant te liggen. Het lichaam ligt daarom in een museum in Bolzano, ruim 130 kilometer zuidelijker. In het dal aan de Oostenrijkse kant staat wel een museum over de vondst en over het leven in die tijd; entree kost rond de 12 euro en het is dagelijks open van 10.00 tot 18.00 uur.

Op één gletsjer kunt u het hele jaar skiën

Tirol telt tientallen skigebieden en het gewone seizoen loopt van december tot april. Eén gletsjergebied in het westen is echter twaalf maanden per jaar open, wat in Oostenrijk uniek is. Een dagpas kost daar rond de 70 euro en de liften draaien van 8.15 tot 16.00 uur. In juli en augustus is alleen het bovenste deel boven de 3.000 meter besneeuwd en is het skigebied een fractie van de wintermaat. Let op: dit is trainingsterrein voor skiploegen en geen gewone zomerbestemming; wie leert skiën, doet dat beter in de winter.

Een dorp in het oosten mag alleen in hout bouwen

In een dal ten oosten van Innsbruck geldt sinds 1953 een bouwvoorschrift dat nieuwe huizen een houten gevel en een zadeldak voorschrijft. Daardoor ziet het dorp er als geheel uit zoals de oude kern. Rondlopen kost niets. Het dorp ligt op ongeveer 1.000 meter en is met de bus vanaf het dal in een half uur te bereiken. Dit is de plek om te zien wat zo'n regel doet: in de dalen zonder zo'n voorschrift staan dezelfde soort dorpen vol met bouwsels uit de jaren zeventig.

In de berghutten slaapt u in uw eigen laken

De hutten van de alpenverenigingen liggen op 1.500 tot 2.700 meter en bieden matrassenzalen en soms kleine kamers. Overnachten met halfpension kost 45 tot 70 euro, met korting voor leden van een alpenvereniging. Er is één regel die reizigers verrast: u moet een eigen hutslaapzak meebrengen, een dun katoenen of zijden laken, want beddengoed is er niet en zonder wordt u geweigerd. Reserveer daarnaast vooruit; in juli en augustus zitten de hutten langs de bekende routes weken van tevoren vol.

Op drukke zomerweekeinden mag u de snelweg niet af

Om sluipverkeer door de dorpen tegen te gaan geldt op een aantal zaterdagen en zondagen in de zomer een afritverbod langs de doorgaande snelweg in het Inndal: navigatiesystemen sturen u er wel heen, maar u mag er niet af tenzij u er woont of er een bestemming hebt. Er wordt met politie op gecontroleerd en de boetes zijn fors. Reken dus op de file en niet op een sluiproute. Voor de snelweg zelf hebt u een vignet nodig van rond de 13 euro voor tien dagen, en op de weg naar de Italiaanse grens komt daar per rit nog eens ongeveer 12 euro tol bij.

De streekkeuken is zwaar en dat is met opzet

Wat hier op de kaart staat, is bedacht voor mensen die de hele dag buiten werkten: gebakken aardappel met spek en ei, knoedels van oud brood in bouillon en een uit elkaar getrokken pannenkoek met poedersuiker als nagerecht. Op een berghut kost een hoofdgerecht 12 tot 18 euro en een halve liter bier rond de 5 euro. In de dorpen liggen de prijzen iets lager. Vegetarisch eten kan overal, maar de keuze is buiten de toeristische plaatsen beperkt tot een of twee gerechten; vraag ernaar bij binnenkomst.

Praktisch

U rijdt vanuit Nederland in ongeveer negen uur naar Innsbruck, of u neemt de nachttrein. Oostenrijk betaalt met de euro. Veel dalen geven bij overnachting een gastenkaart waarmee bussen en soms een kabelbaan gratis zijn; vraag daar bij aankomst naar, want die wordt niet altijd uit zichzelf aangeboden. Juni tot september geeft in de dalen 20 tot 28 graden en op 2.000 meter 8 tot 15 graden. Onweer komt in de zomer vrijwel dagelijks in de namiddag; wandel 's ochtends en wees voor 15.00 uur beneden. In de winter is het in de dalen min 5 tot 3 graden.