Zon, zee, cultuur en gastvrijheid in Portugal

De portwijnkelders liggen niet in Porto

De kelders waar port rijpt en waar de rondleidingen worden gegeven, staan aan de overkant van de rivier in een aparte gemeente met een eigen bestuur. U steekt daarvoor een brug over of neemt een bootje. Dat is typerend voor dit land: veel van wat onder één naam wordt aangeprezen, ligt net ergens anders. Portugal meet ongeveer 92.000 vierkante kilometer plus twee eilandengroepen in de oceaan. Dit artikel loopt het land door, met entreeprijzen, reistijden en de kosten die reizigers verrassen.

Het brood en de olijven op tafel zijn niet gratis

In vrijwel elk restaurant wordt ongevraagd brood, boter, olijven of pastei op tafel gezet. Dat heet couvert en wordt per stuk of per persoon in rekening gebracht, doorgaans 2 tot 6 euro per persoon. U mag het weigeren en dan terugsturen; dat is normaal en niemand kijkt ervan op. Rekent u erop dat het anders op de rekening staat. Fooi is bescheiden: 5 tot 10 procent is ruim, en bij een koffie laat u het wisselgeld liggen.

De Atlantische Oceaan is aan de westkust ook in augustus koud

Langs de kust bij Lissabon en Porto zorgt opwellend koud water ervoor dat de zee in augustus rond de 16 tot 19 graden blijft. Aan de zuidkust ligt dat op 21 tot 24 graden. Dat verklaart waarom de stranden bij de hoofdstad vol surfpakken liggen en de zuidkust vol badgasten. Alle stranden zijn gratis toegankelijk. Let op de vlaggen: aan de westkust staat vrijwel altijd branding met muistromen, en op onbewaakte stranden verdrinken elk jaar mensen.

Voor het paleis bij de hoofdstad reserveert u een tijdslot

Het gekleurde paleis op de heuvel ten westen van de hoofdstad laat per tijdvak een beperkt aantal bezoekers toe en is in het seizoen dagen vooruit uitverkocht. Ter plaatse kaartjes kopen lukt zelden. Entree kost rond de 20 euro en het is dagelijks open van 9.30 tot 18.30 uur. Kom met de trein vanaf de hoofdstad, 40 minuten voor enkele euro's, en neem daarna de bus omhoog; met de auto staat u in het stadje in de file en is parkeren vrijwel onmogelijk. Reken op een halve dag.

De wijnstreek in het noorden is sinds 1756 afgebakend

Het dal in het noordoosten is de oudste beschermde wijnstreek ter wereld: de grenzen werden in 1756 vastgelegd. De wijngaarden liggen op terrassen die met de hand in de leisteen zijn uitgehakt, en volgens Unesco staat het landschap sinds 2001 op de werelderfgoedlijst. Een proeverij op een wijngoed kost 15 tot 35 euro en gaat op afspraak. De trein langs de rivier is een van de mooiste van Europa en kost enkele euro's; de rit van Porto tot het eindpunt duurt ruim drie uur. Reken op twee dagen voor de streek.

De kurkeiken in het zuiden worden om de negen jaar geschild

Portugal levert ongeveer de helft van alle kurk ter wereld. De bast mag pas na vijfentwintig jaar voor het eerst worden geoogst en daarna elke negen jaar; op de stam staat met verf het jaartal van de laatste oogst. Rondrijden door die bossen kost niets. U ziet er de roodbruine, ontschorste stammen en de witte cijfers erop. In de dorpen worden kurkproducten verkocht van 5 tot 50 euro. De boom zelf gaat er niet aan dood; hetzelfde exemplaar kan honderdvijftig jaar meegaan.

De eilandengroep in de oceaan ligt vier uur vliegen van Nederland

De negen eilanden midden in de Atlantische Oceaan liggen ongeveer 1.400 kilometer uit de kust; vanaf Lissabon vliegt u er in twee uur en een kwartier heen, vanuit Nederland rechtstreeks in ruim vier uur. Er zijn geen zandstranden van betekenis: het is zwart lavagesteente, kratermeren en weiland. Walvistochten kosten 60 tot 90 euro per persoon en gaan van april tot oktober. Reken op minstens een week en op wisselvallig weer; vier seizoenen op één dag is er de norm.

De tolwegen worden elektronisch geheven en dat gaat vaak mis

Op verschillende snelwegen staan geen tolpoorten maar portalen die het kenteken registreren; een rit van 100 kilometer kost zo 5 tot 10 euro. Zonder kastje in de auto krijgt u dat achteraf doorbelast, met administratiekosten per passage. Vraag bij het ophalen van een huurauto expliciet of er een kastje in zit en wat de dagvergoeding daarvoor is; die ligt doorgaans tussen de 2 en 3 euro per dag. Wie zonder kastje rijdt, kan bij een postkantoor of langs de weg achteraf betalen, maar dat moet binnen enkele dagen.

Praktisch

Vanuit Nederland vliegt u in ongeveer drie uur op Lissabon, Porto of Faro. Portugal betaalt met de euro. De treinen tussen de grote steden zijn goedkoop en punctueel: van Lissabon naar Porto duurt het ongeveer drie uur voor 25 tot 45 euro. April tot juni en september tot oktober geven 20 tot 28 graden en zijn overal het aangenaamst. In juli en augustus is het in het binnenland 35 tot 40 graden en aan de kust draaglijk. In de winter is het aan de kust 14 tot 18 graden en regent het, en in het noorden aanzienlijk meer dan in het zuiden.