Cultuur snuiven in Edinburgh en Glasgow met musea en muziek

De nationale musea in Schotland vragen geen entree

De grote musea in beide steden zijn gratis toegankelijk; u betaalt alleen voor tijdelijke tentoonstellingen. Dat geldt voor het nationale museum en de nationale kunstgalerie in de hoofdstad en voor de drie grote musea in de stad in het westen. Wat wel geld kost, zijn het kasteel en de festivals. Dit artikel behandelt beide steden, met entreeprijzen, openingstijden, festivaldata en de verschillen in sfeer.

De twee steden liggen vijftig minuten uit elkaar

Tussen de hoofdstad in het oosten en de grootste stad in het westen rijden treinen die er ongeveer vijftig minuten over doen, meerdere keren per uur. Een enkeltje kost 15 tot 20 pond, een dagretour vaak minder dan twee enkeltjes. Praktisch: u kunt in één stad slapen en de andere als dagtocht doen. Slapen in de westelijke stad is doorgaans 20 tot 40 procent goedkoper, en in augustus is dat verschil nog veel groter.

In augustus verandert de hoofdstad in een festivalstad

De hele maand augustus lopen er in de hoofdstad meerdere festivals tegelijk, waarvan het grootste met enkele duizenden voorstellingen op honderden locaties het grootste kunstenfestival ter wereld is. Veel voorstellingen zijn gratis of werken met een bijdrage achteraf; kaartjes kosten 10 tot 25 pond. Let op: in die maand zijn hotels drie tot vier keer zo duur en maanden vooruit vol, en is het in het centrum schuifelen. Wie de stad rustig wil zien, komt in een andere maand.

Het kasteel op de rots kost geld en werkt met tijdvakken

Op de basaltrots boven de hoofdstad staat een kasteel dat als enige grote bezienswaardigheid van de stad een stevige entree vraagt. Een kaartje kost 20 tot 25 pond voor volwassenen en minder voor kinderen; het werkt met tijdvakken die u online boekt. Het is dagelijks open, doorgaans van half tien tot zes. Reken op drie uur. Om één uur 's middags wordt er een kanon afgevuurd, elke dag behalve zondag; dat is vanaf het plein eronder gratis te horen.

In de westelijke stad is het grote kunstmuseum gratis

De stad in het westen heeft een kunstmuseum in een gebouw uit 1901 met een collectie die van oude meesters tot twintigste-eeuwse kunst loopt, en waar dagelijks om één uur op het orgel wordt gespeeld. Toegang kost niets; het is dagelijks open, doorgaans van tien tot vijf. Reken op twee tot drie uur. In dezelfde stad staan een gratis transportmuseum aan de rivier en een gratis museum met een verzameling die door één man is bijeengebracht.

Het gebouw van de kunstacademie is er niet meer zoals het was

Het beroemdste gebouw van de architect die het gezicht van deze stad bepaalde, de kunstacademie uit 1909, is in 2014 en opnieuw in 2018 door brand verwoest. Van het interieur is niets over en de herbouw loopt nog. Praktisch: u kunt het gebouw niet bezoeken, ook al staat dat in oudere gidsen. Wat wel te zien is: zijn theesalon in het centrum, voor enkele ponden entree, en een huis van zijn hand aan de rand van de stad, voor 8 tot 12 pond.

De westelijke stad is sinds 2008 aangewezen als muziekstad

De stad in het westen draagt sinds 2008 de aanwijzing van muziekstad binnen het netwerk van creatieve steden. Er wordt volgens de stad vrijwel elke avond in tientallen zalen live gespeeld. Kaartjes voor een kleine zaal kosten 10 tot 25 pond. De bekendste zaal is een danszaal uit de jaren dertig met een houten vloer die meeveert, met plaats voor ruim tweeduizend mensen. In januari is er een festival voor folk- en wereldmuziek dat drie weken duurt.

Het verschil tussen beide steden is groter dan de afstand

De hoofdstad telt ongeveer 500.000 inwoners, is opgebouwd rond een middeleeuwse kern en een achttiende-eeuwse uitbreiding en leeft van bestuur, onderwijs en toerisme. De stad in het westen telt ruim 600.000 inwoners en is een negentiende-eeuwse industriestad die zichzelf opnieuw heeft uitgevonden; de treinen ertussen rijden van zes tot na middernacht. Praktisch: de eerste is fotogenieker en duurder, de tweede levendiger en goedkoper. Voor musea en muziek levert de westelijke stad per pond meer op; voor architectuur en sfeer de oostelijke. Twee tot drie dagen per stad is een reele planning, met een treinrit van 50 minuten ertussen en 75 kilometer afstand.

Praktisch

Vanuit Nederland vliegt u in ongeveer anderhalf uur op beide steden. Het Verenigd Koninkrijk betaalt met het pond; in Schotland zijn er daarnaast eigen bankbiljetten die in Engeland niet altijd worden aangenomen. Er rijdt links verkeer. Mei, juni en september geven 13 tot 19 graden en de rustigste musea. Augustus is festivalmaand in de hoofdstad en dan is alles duur en vol. In de winter is het 2 tot 8 graden en om vier uur donker, maar de gratis musea zijn dan leeg en de stad is half zo duur.