Slovenië, klein land met grote natuur

Slovenië is voor meer dan de helft bos

Van de ongeveer 20.000 vierkante kilometer is volgens de bosdiensten ruim zestig procent bebost, wat het na Finland en Zweden het bosrijkste land van de Europese Unie maakt. Daar komt bij dat er in dat kleine oppervlak vier landschappen samenkomen: Alpen, karst, Pannonische vlakte en Middellandse Zeekust. Dit artikel gaat over die natuur, met afstanden, entreeprijzen en het seizoen.

De Julische Alpen dragen het enige nationale park

Nationaal Park Triglav beslaat ruim 838 vierkante kilometer, ongeveer vier procent van het land, en is genoemd naar de Triglav van 2.864 meter. Die top staat in het wapen van Slovenië en geldt als iets wat een Sloveen ooit beklommen moet hebben. De beklimming vraagt twee dagen, een overnachting in een berghut en klimzekering op de laatste stukken; wie dat niet doet, heeft keus uit honderden kortere routes. De hutten van de bergvereniging vragen 25 tot 40 euro per nacht. Reserveer in juli en augustus vooruit, want de bekende hutten zijn dan vol.

De Soča is felblauw en dat is geen filter

De Soča stroomt over ongeveer 138 kilometer vanuit de Julische Alpen naar de Adriatische Zee en heeft een uitgesproken turkooizen kleur, veroorzaakt door fijn kalksteenslib in het water. In de bovenloop is het zicht meters diep. Het is raft- en kajakwater van internationaal niveau, met tochten vanaf ongeveer 45 euro per persoon. Het water blijft ook in augustus rond de 10 tot 12 graden, dus een wetsuit is geen luxe maar standaard. Langs de rivier lopen wandelpaden en hangbruggen, met een doorlopende route van de bron naar de benedenloop.

Datzelfde dal was een van de zwaarste fronten van de Eerste Wereldoorlog

Tussen 1915 en 1917 vochten Italië en Oostenrijk-Hongarije hier twaalf veldslagen uit, in hooggebergte en in de winter; er vielen honderdduizenden slachtoffers. In de bergen liggen nog loopgraven, stellingen en in de rots uitgehakte gangen. De Weg van de Vrede volgt die frontlinie en verbindt musea, begraafplaatsen en openluchtresten. Delen ervan zijn gewone wandelroutes van enkele uren. Het museum in Kobarid legt het verhaal uit en kost rond de 10 euro. Het is een indrukwekkende laag onder een landschap dat er nu vredig bij ligt.

De grotten van Škocjan hebben een ondergrondse kloof

In het karstgebied ten zuidwesten van Ljubljana verdwijnt de rivier de Reka de grond in en heeft daar een canyon uitgesleten van tot ongeveer 145 meter hoog. Er loopt een pad langs de rand met een brug die 45 meter boven het water hangt. Dit gebied staat sinds 1986 op de werelderfgoedlijst en is minder bekend dan de grot van Postojna, maar indrukwekkender van schaal. Bezoeken kan alleen met een gids, in ongeveer twee uur, voor rond de 24 euro. Het is er 12 graden en er zijn honderden treden; goede schoenen en een jas zijn nodig.

Het karstlandschap heeft zijn naam aan deze streek gegeven

Het woord karst komt van de streek Kras, en het verschijnsel is hier voor het eerst wetenschappelijk beschreven: kalksteen dat door water wordt opgelost, met verdwijnende rivieren, dolines en grotten als gevolg. Slovenië telt er duizenden. Bovengronds is het een landschap van rode aarde, muurtjes en eiken, met dorpen van lichte steen. Het is bovendien wijnstreek: de teran-wijn groeit op die rode bodem. Een proeverij bij een familiebedrijf kost 10 tot 20 euro. Vlakbij ligt het intermitterende meer van Cerknica, dat elk jaar vol- en leegloopt.

De Logarska-vallei is een gletsjerdal met één weg

In het noorden ligt een dal van ongeveer 7 kilometer lang, uitgesleten door een gletsjer en aan drie kanten omsloten door wanden van meer dan 2.000 meter. Er is één weg naar binnen, waarvoor je in het seizoen een paar euro per auto betaalt. Achterin ligt een waterval van ongeveer 90 meter. Het dal is vlak, wat het geschikt maakt om te fietsen of rustig te lopen, en er staan enkele boerderijen die eten en overnachting bieden. Dit is het beeld dat mensen van Alpen verwachten, zonder de bijbehorende drukte.

Kočevje is berenland

In het zuiden ligt een uitgestrekt bosgebied dat na de oorlog grotendeels ontvolkt raakte en waar nu een van de grootste bruine berenpopulaties van Europa buiten Scandinavië leeft, naast wolven en lynxen. Er zijn observatiehutten waar je met een gids in de avond op beren wacht; reken op 100 tot 150 euro per persoon en op geen enkele garantie. In het gebied ligt ook een oerbosreservaat waar sinds de 19e eeuw niet is gekapt. Blijf op de paden en berg eten goed op; berenincidenten zijn zeldzaam maar niet onmogelijk.

Praktisch

Slovenië betaalt met de euro. Vanuit Nederland is het tien tot elf uur rijden; voor de snelwegen heb je een digitaal vignet nodig vanaf ongeveer 16 euro voor een week, en zonder krijg je een boete. Afstanden binnen het land zijn kort: van de Alpen naar de kust is het ongeveer twee uur. Mei, juni en september zijn de beste maanden voor wandelen en water: 20 tot 27 graden, alles open en de paden nog rustig. Juli en augustus zijn druk bij Bled en de grotten. Boven de 1.500 meter kan tot in juni sneeuw liggen; controleer de toestand van de paden bij de berghutten voor je vertrekt.