Wandelen in het Zasavje-gebergte en langs uitzichttorens

De bergen boven het mijndal komen tot 1.220 meter

Rond het Zasavje-dal in Midden-Slovenië liggen beboste bergen waarvan de Kum met 1.220 meter de hoogste is. Vanuit het dal op ongeveer 250 meter betekent dat klimmen, want vrijwel elke route hier heeft 600 tot 900 hoogtemeters. Daar staat tegenover dat je binnen een uur vanaf Ljubljana bij het startpunt staat. Dit artikel behandelt de routes en de uitkijkpunten rond Trbovlje, Hrastnik en Zagorje, met afstanden, looptijden en de voorzieningen onderweg.

De Kum wordt de Triglav van Zasavje genoemd

De top van 1.220 meter is van ver te herkennen aan het kerkje van Sveta Neža erop, gewijd aan de heilige Agnes. Er staat een berghut naast, waar je soep en gerst met worst krijgt voor 5 tot 9 euro. De klim vanaf het dal is drie tot vier uur heen en terug met ruim 900 hoogtemeters, en vanaf het hoger gelegen Dobovec is het anderhalf uur. Wandelen kost niets. De hut is doorgaans in het weekend open en doordeweeks gesloten, dus kijk dat na als je erop rekent voor eten of water.

De Mrzlica heeft het wijdste uitzicht

Ten westen ligt de Mrzlica van ruim 1.100 meter, met een open grasrug op de top waardoor je er in alle richtingen kijkt: bij helder weer tot aan de Kamnische Alpen, de Karawanken en met geluk de Julische Alpen. De route erheen is 8 tot 12 kilometer heen en terug met 700 tot 800 hoogtemeters, en kost vier tot vijf uur. Ook hier staat een berghut. Dit is de logische keuze als je maar één top doet, want het pad is breder en beter gemarkeerd dan dat naar de Kum. Tussen Zagorje en Litija ligt daarnaast de Zasavska Sveta Gora op 851 meter, met een bedevaartskerk voor Maria en een korte klim van een uur.

De markeringen zijn een witte stip in een rode ring

De Sloveense bergpaden zijn volgens de bergsportvereniging gemarkeerd met een witte stip omringd door een rode ring, op bomen en stenen geschilderd. Bij de kruisingen staan houten wegwijzers met looptijden in uren en niet in kilometers. Die tijden zijn gerekend op een stevig tempo zonder pauzes, dus reken er een kwart tot de helft bij. Kaarten kosten 10 tot 15 euro bij een boekhandel. Er is bereik op de meeste toppen, maar in de bosdalen valt het weg.

Op de hellingen staan houten uitkijktorens

De laatste jaren zijn er op enkele heuvels rond het dal houten torens van 10 tot 20 meter gebouwd, waaronder de Rudarski-toren, juist om het industriële dal met de bergen erachter vanaf hoogte te laten zien. Ze zijn vrij toegankelijk, het hele jaar en zonder kosten. De wandelingen ernaartoe zijn 3 tot 6 kilometer met 200 tot 400 hoogtemeters en dus korter dan de toppen. Dat maakt ze bruikbaar voor een halve dag of met kinderen vanaf een jaar of acht. Vanaf enkele torens kijk je recht op de 360 meter hoge schoorsteen van de oude Trbovlje-krachtcentrale.

De oude mijnwerkerspaden verbinden de dorpen

Voordat er wegen lagen, liepen mijnwerkers vanuit de dorpen op de hellingen naar de schachten in het dal. Die paden zijn deels hersteld en gemarkeerd, met borden over wie er woonde en werkte. Wandelen kost niets en de routes zijn 5 tot 12 kilometer. Je komt onderweg langs betonresten, dichtgemetselde ingangen en verzakkingen. Let op dat je van afgesloten terreinen af moet blijven, want boven oude mijngangen kan de grond zakken, en dat is hier geen theoretisch risico.

Langs de Sava ligt een vlakke route

Door het dal stroomt de Sava, de grootste rivier van Slovenië, met langs de oever een pad dat de plaatsen verbindt. Het is vlak, verhard en ook met een fiets te doen. Wandelen en fietsen zijn gratis en een tocht van 10 tot 15 kilometer is gebruikelijk. Dit is het alternatief op dagen dat de toppen in de wolken hangen. Aan de rivier liggen stuwmeren van waterkrachtcentrales, waar zwemmen vanwege de stroming en de plotselinge peilwisselingen niet is toegestaan.

In de winter hangt de mist in het dal en schijnt de zon op de top

Bij hogedruk in de winter blijft er dagenlang koude mist in het dal hangen terwijl het boven de 800 meter helder en zonnig is. Dat verschil kan tien graden zijn. Dat maakt de winter hier een van de betere seizoenen om te klimmen, want je loopt in twee uur uit de grijze soep omhoog en zit boven in de zon. Neem wel stevige schoenen of spikes mee, want de paden zijn dan bevroren en glad, en het wordt om vier uur donker.

Praktisch

Vanaf Ljubljana rijd je er in een uur naartoe over ongeveer 50 kilometer, en er rijden treinen door het dal met een reistijd van ruim een uur en een kaartje van rond de 5 euro. Vanuit Nederland vlieg je in twee uur op Ljubljana. Slovenië betaalt met de euro en voor de snelwegen heb je een vignet nodig. April tot oktober is het beste wandelseizoen met 15 tot 27 graden. In juli en augustus is het in het dal warm en benauwd, dus ga dan vroeg de berg op. Onweer komt in de zomer vaak in de namiddag, dus wees voor twee uur terug onder de boomgrens. In het najaar draait in Trbovlje het festival Speculum Artium over nieuwe media, wat een regendag vult.