De mooiste dorpjes in het Tsjechische Reuzengebergte

De dorpen in het Reuzengebergte verschillen sterker dan je verwacht

Aan de Tsjechische kant van de Krkonoše liggen tien tot vijftien plaatsen die allemaal als bergdorp worden aangeprezen, maar in de praktijk uiteenlopen van een skiplaats met hoogbouw tot een gehucht van een paar honderd inwoners aan een doodlopende weg. Dit artikel zet ze naast elkaar op wat ze zijn, zodat je weet waar je wel en niet moet boeken.

Špindlerův Mlýn is het grootst en het drukst

Dit is het bekendste bergdorp van Tsjechië, met de meeste hotels, restaurants en het grootste skigebied van het land. In de winter is het er vol met Tsjechische en Poolse gasten, in de zomer met wandelaars. Het dorp ligt op ongeveer 720 meter in een dal waar drie dalen samenkomen, en dat maakt het het logische startpunt voor tochten naar de hoogvlakte. De keerzijde: de bebouwing is uitgesproken toeristisch en in het hoogseizoen is parkeren duur en schaars. Reken op 5 tot 10 euro per dag.

Pec pod Sněžkou ligt aan de voet van de hoogste berg

Pec ligt op ruim 750 meter en is de uitvalsbasis voor de Sněžka, met de kabelbaan in twee secties naar de top op 1.603 meter. Het dorp is kleiner dan Špindlerův Mlýn maar heeft dezelfde functie: skiën in de winter, wandelen in de zomer. Het centrum is grotendeels autovrij; bezoekers parkeren aan de rand en lopen of nemen een pendelbus. Dat maakt het rustiger dan het aantal bedden doet vermoeden. Vanaf hier vertrekken de meeste routes naar de kammen, met stijgingen van 700 tot 900 hoogtemeters.

Malá Úpa is het hoogste en het stilste

Op ongeveer 1.050 meter, vlak bij de Poolse grensovergang, ligt een gemeente van een paar honderd inwoners die uit verspreide huizen langs de helling bestaat. De gemeente bestaat uit twee delen, Horní en Dolní Malá Úpa, met een kerkje, een handvol pensions en verder weinig; de grensovergang naar het Poolse Kowary ligt op een kwartier lopen. Wie hier boekt kiest bewust voor stilte: geen uitgaansleven, beperkte horeca en 's avonds donker. Daar staat tegenover dat je vanaf de deur de bergen in loopt en dat de grens te voet over te steken is. In de winter ligt hier de meeste sneeuw van het gebied.

Vrchlabí is de poort, geen bergdorp

Vrchlabí ligt op ongeveer 480 meter aan de rand van het gebergte en is met ruim 12.000 inwoners eerder een stadje dan een dorp. Het heeft een renaissanceslot uit de 16e eeuw, een plein met arcadehuizen en het hoofdkantoor en bezoekerscentrum van het nationale park. Voor wie het park wil begrijpen is dat centrum de beste eerste stop: kaarten, actuele padinformatie en een tentoonstelling over het landschap. Praktisch is de plaats ook: hier zitten de supermarkten en de treinverbinding, terwijl de bergdorpen daarvoor te klein zijn.

Harrachov leeft van glas en van schansen

In het westen van het gebergte ligt Harrachov, bekend van de skischansen waar internationale wedstrijden worden gehouden; de grootste is ook in de zomer te bezoeken en je kunt naar boven om de aanloop te zien. Minder bekend is de glasfabriek, die hier al sinds de 18e eeuw draait en waar je de glasblazers aan het werk ziet; een rondleiding kost enkele euro's. Er is ook een bierbrouwerij op hetzelfde terrein. Dat maakt Harrachov de plaats met het meeste te doen op een regendag.

Jilemnice, Rokytnice en Benecko zijn de tussenmaten

Jilemnice aan de zuidwestkant geldt volgens het plaatselijke museum als de bakermat van het Tsjechische skiën: hier werd eind 19e eeuw de eerste skivereniging van het land opgericht, en de collectie toont die geschiedenis. Janské Lázně aan de oostkant is het kuuroord van het gebergte, met sinds 1928 een kabelbaan naar de Černá hora op 1.299 meter en baden die op plaatselijk thermaal water draaien. Rokytnice nad Jizerou ligt langgerekt tegen een helling en heeft nog veel houten berghuizen in de traditionele bouwtrant; Černý Důl en Strážné ernaast zijn gehuchten met een paar pensions en niets meer. Benecko op ongeveer 900 meter is klein en rustig, met uitzicht over het dal. Alle drie zijn goedkoper dan de bekende twee en liggen op 20 tot 40 minuten rijden van de hoofdroutes.

Hoe je kiest

Wil je alles bij de hand en 's avonds wat te doen: Špindlerův Mlýn. Wil je de hoogste berg voor de deur: Pec. Wil je stilte: Malá Úpa of Benecko. Wil je voorzieningen en geschiedenis: Vrchlabí of Jilemnice. Wil je afwisseling bij slecht weer: Harrachov. Houd er rekening mee dat de dorpen onderling door bergwegen zijn verbonden en dat 20 kilometer hier al gauw drie kwartier kost. In de winter kan sneeuw de passen tijdelijk sluiten; wie zonder winterbanden komt, komt er niet.

Praktisch

Het gebergte ligt op ongeveer twee uur rijden van Praag en negen tot tien uur vanuit Nederland. Trutnov aan de oostkant is de grootste stad in de omgeving en heeft station, ziekenhuis en winkels; het is een praktische stop maar geen bestemming. Tsjechië betaalt met kronen, ongeveer 25 kronen per euro. Juni tot september is het wandelseizoen, december tot maart het skiseizoen. April, mei en november zijn hier de stille maanden: de liften staan stil, veel pensions zijn dicht en de hoge paden zijn modderig of besneeuwd. Voor een verblijf in die maanden controleer je vooraf wat er open is.