Istanbul ligt in twee werelddelen en dat merkt u aan het lopen
De stad telt volgens het statistiekbureau ongeveer zestien miljoen inwoners en wordt door een zeestraat in een Europees en een Aziatisch deel gesplitst. Binnen het Europese deel liggen de historische kern en de negentiende-eeuwse stad tegenover elkaar, gescheiden door een inham.
Een wandeldag hier is al gauw tien tot vijftien kilometer, over heuvels en kasseien. Dit artikel behandelt de wijken, met looptijden, entreeprijzen en de regels bij de moskeeën.
De klassieke route loopt van de oude stad naar de toren
Vanaf het plein met de twee grote moskeeën loopt u langs de overdekte markt en de kruidenmarkt naar de brug over de inham, en daarna omhoog naar de veertiende-eeuwse toren van 67 meter. Dat is ongeveer vier kilometer.
Reken op een halve dag met stops. De grote moskeeën zijn gratis, maar buiten de gebedstijden; schouders en knieën bedekt en voor vrouwen een hoofddoek, die bij de ingang wordt uitgeleend. Voor de bekendste voormalige kerk betalen buitenlandse bezoekers sinds enkele jaren een aparte entree van enkele tientallen euro's.
De winkelstraat aan de overkant is anderhalve kilometer lang
In het negentiende-eeuwse deel loopt een voetgangersstraat van ongeveer 1,4 kilometer met een historische tram, van het plein bovenaan tot bij de toren. Aan het onderste eind ligt een kabeltrein uit 1875 die als een van de oudste ondergrondse spoorlijnen ter wereld geldt.
Die rit duurt anderhalve minuut en kost enkele lira met een vervoerskaart. De straat is dag en nacht druk; in de zijstraten zitten boekwinkels, muziekwinkels en cafés. Dit is het deel van de stad dat het minst op de reisgidsfoto's lijkt en het meest op een gewone grote stad.
De veerboot naar de Aziatische kant kost bijna niets
Vanaf meerdere steigers varen veerboten in vijftien tot twintig minuten naar de Aziatische oever. Met een vervoerskaart kost dat minder dan een euro, en u vaart langs de paleizen en de bruggen.
Aan de overkant ligt een wijk met een markt, boekhandels en een lange boulevard. Er komen aanzienlijk minder bezoekers dan aan de Europese kant, en de prijzen liggen er merkbaar lager: een lunch kost 5 tot 10 euro tegen het dubbele in de oude stad. Voor de terugweg bij zonsondergang is deze boot de goedkoopste rondvaart die er is.
De wijk met de gekleurde huizen is een woonwijk
Langs de inham liggen twee oude wijken van elk ongeveer een vierkante kilometer, met steile straatjes, houten huizen uit de negentiende eeuw en gekleurde gevels, van oudsher bewoond door Griekse, Armeense en Joodse gemeenschappen. Er staan kerken, een synagoge en oude scholen.
Rondlopen kost niets. Let op: dit zijn gewone woonstraten en de bewoners worden dagelijks gefotografeerd in hun deuropening. Vraag het als u iemand op de foto wilt, ga niet in trappenhuizen staan en houd rekening met de was die er hangt; het is geen decor.
Langs het water lopen de rustigste routes
Aan beide kanten van de zeestraat liggen promenades waar geen auto's komen, met vissers, theetuinen en uitzicht op de scheepvaart. De bekendste strook aan de Aziatische kant is ongeveer vier kilometer lang en dag en nacht toegankelijk.
Wandelen is gratis; een glas thee kost minder dan een euro. Dit is de bruikbaarste optie op een warme dag, want er staat wind van het water en er is meer schaduw dan in de oude stad. Op zondagmiddag is het er druk met gezinnen, wat het juist aardig maakt.
Voor het vervoer heeft u één kaart nodig
Metro, tram, bus, veerboot en kabelspoor werken allemaal met dezelfde vervoerskaart, die u bij een automaat koopt voor een klein bedrag en daarna oplaadt. Losse kaartjes bestaan vrijwel niet meer.
De kaart kost een paar euro en een rit omgerekend enkele tientallen eurocenten. Eén kaart kan voor meerdere personen worden gebruikt door hem meerdere keren te scannen. Reken erop dat u in de spits in de metro staat; tussen de wijken uit dit artikel is lopen vaak sneller dan rijden.
In juli en augustus loopt u alleen 's ochtends en 's avonds
In de zomer is het 30 tot 35 graden en is de luchtvochtigheid hoog; op de kasseien in de oude stad is dat zwaar. De schaduw is er beperkt en er staan lange rijen bij de bekendste gebouwen.
Begin daarom om acht uur en houd de middag vrij voor een museum, een theetuin of de veerboot. April, mei, september en oktober zijn met 18 tot 26 graden de aangenaamste maanden. In de winter kan het sneeuwen; dan zijn de wijken leeg maar de trottoirs glad.
Praktisch
Vanuit Nederland vliegt u in ongeveer drieënhalf uur. De grote luchthaven ligt 40 kilometer van het centrum, met een metro en bussen die er een uur tot anderhalf uur over doen. Turkije rekent in lira; pinnen kan overal, maar bij de grote monumenten worden buitenlandse tarieven in euro's gerekend.
Neem stevige schoenen mee: de stad is heuvelachtig en de stoepen zijn ongelijk. Voor moskeeën is bedekkende kleding verplicht, ook bij warm weer; een dunne sjaal in de tas lost dat ter plekke op.
