Boten, burchten en waterpret in Östergötland met kinderen

Östergötland ligt tussen het Vättern en de Oostzee

Östergötland in het zuidoosten van Zweden ligt tussen het Vätternmeer en de Oostzee, met dwars erdoorheen het Göta-kanaal dat tussen 1810 en 1832 met de hand is gegraven en het Vänern met de zee verbindt. Er wonen ongeveer 470.000 mensen, de meesten in Linköping en Norrköping. Water, sluizen en burchten bepalen wat je hier met kinderen doet. Dit artikel behandelt de uitjes, met entreeprijzen, leeftijden, openingstijden en afstanden.

Het Göta-kanaal is 190 kilometer lang en heeft 58 sluizen

Het Göta-kanaal meet volgens de kanaalbeheerder ongeveer 190 kilometer en overwint met 58 sluizen een hoogteverschil van ruim negentig meter. Bij Berg, vlak bij Linköping, liggen vijftien sluizen vlak achter elkaar in een trap. Kijken kost niets en kan dag en nacht; de schepen varen van mei tot september. Een korte rondvaart door de sluistrap kost 200 tot 400 kronen per persoon. Voor kinderen is het schutten zelf het interessantste: je ziet een schip in een halfuur tientallen meters omhoog gaan. Kanoën op het kanaal kan ook, vanaf ongeveer 300 kronen per dag.

Kolmården bij Norrköping is het grootste wildpark van Scandinavië

Aan de kust bij Norrköping ligt Kolmården, een dierentuin en safaripark van enkele honderden hectares, waar je een deel per kabelbaan overheen bekijkt en waar Scandinavische en tropische dieren in grote verblijven leven. Een dagkaart kost 400 tot 600 kronen voor volwassenen en minder voor kinderen; het is van mei tot september dagelijks open, doorgaans van tien tot zes. Reken op een volle dag. Let op: boek online vooruit, want in juli wordt het aantal bezoekers per dag begrensd en sta je anders voor een gesloten kassa. In Norrköping zelf zit in een oude textielfabriek het Arbetets Museum over werk en industrie.

Het Varamon-strand bij Motala is het grootste binnenstrand van Noord-Europa

Aan de oever van het Vättern bij Motala ligt het Varamon-strand, meerdere kilometers zand met een geleidelijk aflopende bodem, dat als het grootste zandstrand aan binnenwater van Noord-Europa geldt. Toegang is gratis; parkeren kost enkele tientallen kronen. Het water haalt in juli en augustus 19 tot 23 graden. Er is in het seizoen toezicht, er zijn speeltoestellen en er is een kiosk. Voor jonge kinderen is dit de beste zwemplek van de provincie; het Vitsand-strand verderop is kleiner en rustiger.

Vadstena Slott dateert uit 1545

Aan de oever van het Vättern staat Vadstena Slott, een renaissanceburcht waaraan Gustav Vasa in 1545 liet beginnen, met vier ronde hoektorens en een gracht, gebouwd als verdedigingswerk en later als provinciaal archief gebruikt. Entree kost 120 tot 200 kronen; het is van mei tot september dagelijks open, doorgaans van elf tot vijf. Reken op anderhalf uur. De zalen zijn grotendeels leeg, wat de bouw zelf goed zichtbaar maakt; in de zomer zijn er rondleidingen in kostuum die voor kinderen werken. Bij Linköping ligt met Ekenäs Slott een tweede burcht met torens en een gracht.

Gamla Linköping is een compleet nagebouwd stadje

Bij Linköping ligt Gamla Linköping, een openluchtmuseum dat is opgezet als een stadje uit rond 1900, met verplaatste houten huizen, winkels die werken, een bakkerij en een school. Ernaast liggen de Valla-hoeve met dieren en een bos met paden. Toegang tot het terrein is gratis; de werkplaatsen en het museum vragen enkele tientallen kronen. Het is dagelijks toegankelijk en de winkels draaien doorgaans van elf tot vier in het seizoen. Reken op twee tot drie uur. Er wonen mensen in een deel van de huizen, dus blijf op de straatjes.

De Röksteen draagt de langste bekende runentekst

Bij het kerkje van Rök in het zuidwesten staat de Röksteen uit ongeveer het jaar 800, met naar schatting 760 runentekens in het Oudnoords: de langste bekende runeninscriptie ter wereld. Boven de grond steekt hij ruim twee meter uit. Bekijken kost niets en kan dag en nacht; er staat een afdak overheen en er is uitleg in het Zweeds en Engels. Reken op een half uur. De tekst is deels een raadsel, ook voor deskundigen, en dat maakt het voor kinderen vanaf een jaar of tien een verrassend boeiend verhaal over de vikingtijd.

Astrid Lindgrens Värld en Tiveden liggen buiten deze provincie

Astrid Lindgrens Värld, het park rond Pippi Langkous en Emil van de Hazelhoeve, ligt in Vimmerby in de provincie ten zuiden hiervan, ongeveer 100 kilometer verderop; het Nationaal Park Tiveden met de keienvelden ligt ruim 100 kilometer naar het westen. Beide zijn als dagtocht te doen, met anderhalf uur rijden enkele reis. Een kaartje voor Astrid Lindgrens Värld kost in het hoogseizoen 400 tot 600 kronen per persoon en moet vooruit worden geboekt. Wie in Östergötland blijft, heeft aan het kanaal, Kolmården en de meren genoeg voor een week.

Praktisch

Vanuit Nederland rijd je in twaalf tot veertien uur via Denemarken, of je vliegt in twee uur op Stockholm en rijdt daarna 200 kilometer in twee uur. Er rijden ook treinen vanuit Stockholm in anderhalf uur. Zweden betaalt met kronen en vrijwel uitsluitend met de kaart. Juni tot augustus geeft 18 tot 25 graden en avonden die tot na tienen licht blijven. Eind juni is er midzomer en dan is vrijwel alles twee dagen gesloten. Van november tot maart zijn het kanaal, Vadstena Slott en Kolmården dicht of beperkt open.