Kanoën en wandelen in de Klarälven-vallei

Op de Klarälven bouw je zelf een vlot van boomstammen

In Värmland kun je op de Klarälven, de langste rivier van Zweden, een vlot van stammen en touw in elkaar zetten en daarop stroomafwaarts drijven. Dat verwijst naar het houtvlotten dat hier tot 1991 gebeurde, toen de laatste stammen naar de fabrieken werden gevlot. De rivier stroomt met ongeveer twee kilometer per uur, dus je legt 10 tot 20 kilometer per dag af en ziet alleen bos, zandbanken en af en toe een rood huis. Dit artikel behandelt het varen, het wandelen en het kamperen, met prijzen, afstanden en regels.

Een vlottocht duurt één tot acht dagen

Je bouwt het vlot zelf onder begeleiding, in twee tot drie uur, van stammen en touw en zonder één spijker. Daarna vaar je in eigen tempo van het startpunt bij Branäs richting Ekshärad, en aan het eind wordt het vlot weer uit elkaar gehaald. Een tocht kost 1.500 tot 3.000 kronen per persoon, afhankelijk van de duur, inclusief materiaal en terugvervoer. Het seizoen loopt van mei tot september. Slapen doe je op het vlot of aan de oever in een tent. Er is geen stroom, geen toilet en geen winkel onderweg, dus je neemt alles zelf mee en dat is voor veel mensen na drie dagen genoeg geweest.

Kanoën gaat hier zonder stroomversnellingen

De Klarälven is tussen Torsby en Munkfors breed en rustig, met zandbanken in de bochten en bos tot aan het water. Stroomversnellingen zijn er nauwelijks, waardoor dit ook met kinderen of zonder ervaring te doen is. Kanoverhuur kost 300 tot 500 kronen per dag, met transport naar het startpunt tegen bijbetaling. Reken op 15 tot 25 kilometer per dag. Neem een waterdichte zak mee voor kleding en telefoon, en een hoed: op het water is er geen schaduw en de weerkaatsing verbrandt sneller dan je denkt.

Kamperen mag buiten campings, met regels

Het Zweedse recht om vrij in de natuur te verblijven, het allemansrätten, geldt ook hier: je mag één nacht met een tent staan, mits minstens 150 meter van huizen en niet op akkers of in tuinen. Open vuur is bij droogte verboden en dat verbod wordt per provincie afgekondigd, dus kijk het na voordat je een vuurtje maakt; de boetes zijn fors. Op aangelegde plekken langs de rivier staan vuurringen en ligt hout klaar. Laat geen afval achter en gebruik geen zeep in de rivier.

De Klarälvsbanan loopt 90 kilometer over een oude spoorlijn

Van Karlstad aan het Vänermeer naar Hagfors loopt de Klarälvsbanan, een verhard fietspad op het tracé van een opgeheven spoorlijn, ongeveer negentig kilometer lang en vrijwel vlak, langs de rivier en door de bossen. Fietsen kost niets en verhuur begint in de plaatsen langs de route bij 200 kronen per dag. Onderweg staan oude stationsgebouwen en liggen plekken om te zwemmen. Dit is de bruikbaarste manier om het dal te zien als varen niets voor je is, en met kinderen is het goed te doen. In Ransäter halverwege ligt een openluchtmuseum met oude boerderijen; daar werd in 1783 de dichter Erik Gustaf Geijer geboren en daar is eind juni de Ransäterstämman, een van de grootste volksmuziekfeesten van het land.

In deze bossen leven wolven

Värmland is een van de streken waar de Zweedse wolvenpopulatie zich sinds de jaren tachtig heeft hersteld; volgens de landelijke inventarisatie leven er enkele roedels. Je ziet ze vrijwel nooit, maar er zijn excursies waarbij een gids je meeneemt naar het gebied van een roedel en waar 's avonds wordt geluisterd of ze aanslaan. Zo'n tocht kost 700 tot 1.200 kronen per persoon en duurt een avond. Er is geen enkele garantie dat je iets hoort, en dat moet je vooraf beseffen voordat je met kinderen een avond in het donker gaat staan. Wolven vormen geen gevaar voor wandelaars; wat je wel moet doen is je hond aanlijnen, want die kan wel als indringer worden gezien.

In de schemering staan de elanden aan de bosrand

Elanden zijn hier talrijk en staan tussen vier en negen uur 's ochtends en opnieuw in de avond aan de rand van kapvlaktes en op moerassige plekken. Vanuit de auto zie je ze het vaakst. Er zijn safari's met een gids voor 400 tot 800 kronen per persoon, en enkele omheinde parken waar je ze zeker ziet, met entree van rond de 200 kronen. Let op in het verkeer, want een aanrijding met een eland van vierhonderd kilo is levensgevaarlijk: rijd in de schemering langzamer en neem de waarschuwingsborden serieus.

De muggen zitten er in juni en juli

In juni en juli zitten er in deze bossen veel muggen en knutten, vooral bij het water en na acht uur 's avonds. Dat is de keerzijde van de lichtste maanden van het jaar. Neem een middel, lange mouwen en eventueel een muggennet mee. In augustus en september neemt het af en zijn de nachten koeler, wat kamperen aangenamer maakt. In september kleurt het bos en staan de bosbessen en cantharellen er; die mag je volgens hetzelfde natuurrecht gewoon plukken. In Ekshärad staan op het kerkhof smeedijzeren grafkruisen die in geen ander deel van Zweden zo voorkomen.

Praktisch

Vanuit Nederland rijd je in elf tot dertien uur via Denemarken, met ongeveer 60 euro tol op de Öresundbrug; vliegen kan op Oslo, met daarna twee tot drie uur rijden, of op Stockholm met vijf uur. Zweden rekent in kronen en vrijwel alles gaat met de kaart, ook de kleine kanoverhuurder. Mei tot september is het seizoen met 17 tot 25 graden en avonden die in juni nauwelijks donker worden. In juli hebben de Zweden zelf vakantie en zijn de verhuurders het drukst; in mei, juni en september is het er stil. In de winter ligt het gebied onder de sneeuw en wordt er gelanglauft; Torsby heeft dan een verwarmde skitunnel die het hele jaar open is.