Fjorden, natuur en avontuur in Västernorrland met kinderen

Zweden heeft geen fjorden, maar hier stijgt het land wel het snelst ter wereld

De inhammen aan deze kust worden vaak fjorden genoemd, maar dat zijn ze niet: fjorden zijn door gletsjers uitgeslepen zeearmen en die liggen in Noorwegen. Wat deze streek uniek maakt is iets anders. Sinds het landijs verdween is de bodem hier ongeveer 286 meter omhooggekomen en dat gaat volgens de geologische dienst nog altijd met zo'n 8 millimeter per jaar door. Dat is de hoogste landstijging ter wereld en de reden dat het gebied sinds 2000 op de werelderfgoedlijst staat. Dit artikel behandelt de uitjes met kinderen, met prijzen, leeftijden en afstanden.

Op de kust is te zien waar de zee vroeger stond

Op de hellingen liggen stenige stroken en oude strandwallen op tientallen meters boven het huidige water; dat waren stranden. Op sommige plekken staan vissershutten die honderd jaar geleden aan het water lagen en nu tientallen meters landinwaarts staan. Kijken kost niets en de paden zijn vrij toegankelijk. Voor kinderen is dit ongewoon concreet uit te leggen: u kunt aanwijzen waar de waterlijn stond toen hun overgrootouders leefden. Bij het bezoekerscentrum aan de kust, doorgaans open van 10.00 tot 17.00 uur, liggen gratis kaarten met die oude waterlijnen; de dichtstbijzijnde strandwal ligt op 2 kilometer.

In het nationale park zit een spleet van veertig meter diep

Het park van ongeveer 30 vierkante kilometer heeft een rechte kloof van rond de 200 meter lang, 40 meter diep en op de smalste plek 7 meter breed, met een bodem van rotsblokken. Toegang is gratis en het park is dag en nacht open; parkeren kost enkele tientallen kronen. De kortste route erheen is ongeveer 5 kilometer heen en terug en kost drie uur met kinderen. Neem stevige schoenen mee: het pad gaat over wortels en keien en is bij regen glad.

Naar de berg bij de parkingang gaat een stoeltjeslift

Aan de rand van datzelfde gebied ligt een kale rots van 295 meter met een stoeltjeslift, een grot halverwege en bovenop een uitzicht over de hele kust en de eilanden. Een retour kost rond de 200 kronen voor volwassenen en de helft voor kinderen; de lift draait van juni tot augustus dagelijks van 10.00 tot 17.00 uur. Er loopt ook een klimroute met kabels langs de wand, met begeleiding vanaf ongeveer 12 jaar en 40 kilo. Reken op twee uur.

Het proefmuseum in de kuststad is klein maar volledig om aan te raken

In een van de kuststeden zit een wetenschapscentrum met opstellingen over natuurkunde, water en techniek, waar kinderen zelf mogen bouwen, pompen en schieten. Entree kost rond de 150 kronen per persoon en het is doorgaans van dinsdag tot zondag open van 10.00 tot 16.00 uur. Reken op twee tot drie uur. Dit is de belangrijkste binnenoptie van de streek, en dat is geen overbodige luxe: aan deze kust regent of waait het ook in juli met regelmaat.

De grote stad werd na de brand van 1888 in steen herbouwd

De stad in het zuiden van de provincie brandde in juni 1888 in één dag vrijwel volledig af; er stonden vooral houten huizen. De herbouw gebeurde met steen, en daardoor staat er nu een aaneengesloten negentiende-eeuwse binnenstad die in Zweden zeldzaam is. Rondlopen kost niets. Op de heuvel erboven ligt een openluchtmuseum met oude boerderijgebouwen, een dierenweide en een uitkijktoren; toegang tot het terrein is gratis en de gebouwen zijn in de zomer open van 11.00 tot 16.00 uur.

De opdrachtenhuizen werken met kamers die u moet oplossen

In de streek staat een vestiging van een Zweeds concept waarbij u in groepjes kamers binnengaat en pas verder mag als u de opdracht hebt opgelost; lukt het niet, dan gaat u terug naar de start en probeert u het opnieuw. Een dagkaart kost 250 tot 350 kronen per persoon en het is doorgaans van woensdag tot zondag open van 10.00 tot 18.00 uur. Het werkt vanaf een jaar of zeven en is fysiek: u klimt, kruipt en tilt. Reken op drie uur. Neem sportkleding mee, want in gewone kleren gaat het niet.

Varen en vissen langs de kust kan zonder vergunning

In zee mag iedereen met een hengel vissen zonder papieren, ook kinderen. Verhuurders leveren open boten met een motor voor 800 tot 1.500 kronen per dag, en veel vakantiehuizen aan het water hebben er een liggen. Voor de binnenmeren hebt u wel een vergunning nodig; die kost enkele tientallen kronen per dag en koopt u online of bij een tankstation. Let op: het water is hier ook in juli 14 tot 18 graden, dus zwemvesten zijn geen formaliteit maar noodzaak.

Praktisch

U vliegt in ongeveer twee en een half uur op Stockholm en rijdt daarna 400 kilometer noordwaarts, ruim vier uur; er zijn ook binnenlandse vluchten en een nachttrein. Zweden betaalt met kronen, niet met euro's, en het land is vrijwel cashloos. Juni tot augustus geeft 17 tot 23 graden en het wordt 's nachts nauwelijks donker. Neem muggenwerend middel mee, want bij het water zijn ze in juli talrijk. In mei en september is het 8 tot 15 graden en zijn de stoeltjeslift en een deel van de attracties gesloten.