Bezienswaardigheden in Antwerpen-stad en daarbuiten

De toren van de kathedraal is de hoogste gotische toren van de Lage Landen

De toren van de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal meet 123 meter en werd tussen 1352 en 1521 gebouwd; de tweede toren is nooit afgebouwd, waardoor de gevel scheef oogt. De toren hoort als deel van de belforten bij het werelderfgoed. Dit artikel behandelt de bezienswaardigheden van Antwerpen en de omgeving, van het MAS tot het polderdorp Lillo, met entreeprijzen, openingstijden en afstanden.

In de kathedraal hangen vier grote werken van Rubens

Twee daarvan, De Kruisoprichting en De Kruisafneming, zijn drieluiken die voor de kerk zelf zijn geschilderd en er sinds de zeventiende eeuw hangen; de andere twee zijn de Tenhemelopneming boven het hoofdaltaar en de Verrijzenis. Ook werk van Jacob Jordaens en Antoon van Dyck hangt in de stad. Entree kost 12 tot 16 euro; de kerk is van maandag tot vrijdag open van tien tot vijf en in het weekend korter. Let op: tijdens diensten kun je niet rondlopen. Reken op anderhalf uur. Het Rubenshuis aan de Wapper is sinds begin 2024 gesloten voor een jarenlange restauratie.

Het MAS aan het Eilandje heeft een gratis wandelroute naar het dak

Het MAS, het rode gebouw van zestig meter van Neutelings Riedijk uit 2011, is opgebouwd uit gestapelde blokken met golvende glaswanden; erdoorheen loopt een route van roltrappen naar het dakterras. Die route is gratis en tot laat open; de zalen kosten 12 tot 16 euro en zijn van dinsdag tot zondag open van tien tot vijf. Reken op een uur voor het dak en twee uur voor de zalen. Van boven zie je de haven, de stad en de Schelde. Aan hetzelfde Kattendijkdok staat het Havenhuis van Zaha Hadid uit 2016, en aan de Rijnkaai zit het Red Star Line Museum over de landverhuizers naar Amerika, entree rond de 12 euro.

Het KMSKA opende in 2022 na elf jaar

Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten was ruim een decennium dicht; bij de verbouwing werd in de binnenplaatsen een wit museum gebouwd dat via smalle trappen op de oude zalen aansluit. Entree kost 20 tot 25 euro en het is van dinsdag tot zondag open van tien tot vijf. Reken op drie uur. De verzameling loopt van de Vlaamse Primitieven tot de twintigste eeuw, met de grootste verzameling werk van James Ensor ter wereld. Het MoMu in de Nationalestraat vertelt het modeverhaal van Dries Van Noten en Ann Demeulemeester voor 12 tot 16 euro.

Onder de binnenstad lopen de overwelfde grachten

De oude stadsgrachten, de Ruien, zijn eeuwen geleden overkluisd; onder de straten liggen bakstenen gangen die tot in de twintigste eeuw als riool dienden. Een rondleiding met laarzen en helm kost 12 tot 18 euro en duurt anderhalf uur; er zijn ook tochten per bootje. Boek vooraf, want de groepen zijn klein. Let op: het is er laag, donker en vochtig; met claustrofobie of slechte knieën is dit niets.

De Sint-Annatunnel onder de Schelde dateert uit 1933

De Sint-Annatunnel van 572 meter verbindt beide oevers; je daalt met de houten roltrappen uit het bouwjaar of met een lift ruim dertig meter de diepte in. Doorgang is gratis en de tunnel is dag en nacht open. Fietsers moeten afstappen. Reken op twintig minuten heen en terug. Aan de Linkeroever ligt het Sint-Annastrand met uitzicht op de skyline; let op: zwemmen in de Schelde is er verboden wegens de scheepvaart en de stroming.

De ZOO naast het Centraal Station is uit 1843

De ZOO ligt tegen het Centraal Station aan en is een van de oudste dierentuinen van Europa; er staan gebouwen uit de negentiende eeuw, waaronder de Egyptische tempel uit 1856. Entree kost 30 tot 36 euro voor volwassenen en 26 tot 32 euro voor kinderen; dagelijks open van tien tot vijf, in de zomer langer. Reken op een halve dag. Koop online, want aan de kassa staat in de vakanties een rij.

Het station zelf is gratis en een bezienswaardigheid

Het Centraal Station uit 1905, ontworpen door Louis Delacenserie, heeft een stenen hal met een koepel van 75 meter en een perronhal van glas en staal; bij de verbouwing van 2007 zijn er drie sporenniveaus onder elkaar gemaakt, zodat de treinen doorrijden naar Nederland. Binnenlopen kost niets en kan dag en nacht. Reken op een half uur. Vanaf het perron op het diepste niveau kijk je door de open constructie omhoog naar de oude hal; dat is het onderdeel dat de meeste bezoekers missen.

De diamantwijk is handel, geen bezienswaardigheid

In een paar straten bij het station, rond de Pelikaanstraat en de Vestingstraat, zit de diamanthandel; volgens de sectororganisatie passeert daar een groot deel van de wereldhandel in ruwe diamant. De beurzen en kantoren zijn gesloten voor publiek en er hangt overal camerabewaking. Wat je wel kunt doen: door de straten lopen, gratis, en museum DIVA aan de Suikerrui bezoeken voor 10 tot 14 euro, van woensdag tot maandag van tien tot zes. Op de Grote Markt verderop staat de Brabofontein van Jef Lambeaux uit 1887, die de legende van Druon Antigoon uitbeeldt.

Buiten de stad liggen polderdorpen aan de haven

Ten noorden van de stad ligt Lillo, een polderdorp met een zeventiende-eeuws fort en een handvol huizen, ingeklemd tussen de dokken en de containerterminals. Het fort en het dorp zijn gratis toegankelijk en er is een café. Reken op 25 kilometer rijden vanaf het centrum, of neem de bus. Het contrast tussen het dorpje en de kranen eromheen is de reden om te gaan; verder is er weinig te doen. Dichter bij huis liggen de forten van de Brialmontgordel, zoals Fort 5 in Edegem en Fort 6 in Wilrijk, nu parken met wandelpaden.

Praktisch

Vanuit Rotterdam rijd je in anderhalf uur en met de trein ben je in een uur en een kwartier in het Centraal Station. België betaalt met de euro. Let op: in de binnenstad geldt een lage-emissiezone waarvoor je een buitenlands kenteken vooraf moet registreren; parkeren kost 2 tot 4 euro per uur in de garages. April tot oktober geeft 12 tot 24 graden. Veel musea zijn op maandag gesloten en de kassa's sluiten een uur voor sluitingstijd.