Fietsen door het Dijleland en wandelen in het Zoniënwoud

Het Zoniënwoud bij Vlaams-Brabant ligt in drie gewesten tegelijk

Het Zoniënwoud van rond de 4.400 hectare ligt deels in Vlaanderen, deels in het Brussels Gewest en deels in Wallonië; de paden lopen dwars over die grenzen heen, van Hoeilaart tot Oudergem. Een deel, bij Grippensdelle, staat sinds 2017 op de werelderfgoedlijst voor oude beukenbossen. Dit artikel behandelt het fietsen en wandelen in het Dijleland en het Zoniënwoud, met afstanden, reistijden en regels.

De hoge, rechte beuken in Vlaams-Brabant zijn het gevolg van houtbeheer

Het bos werd eeuwenlang beheerd voor timmerhout, waardoor de bomen dicht op elkaar staan en pas hoog vertakken; ondergroei is er nauwelijks. Toegang is gratis en er lopen tientallen kilometers pad. Reken op lussen van 5 tot 12 kilometer over vlak tot licht glooiend terrein. Let op: fietsen mag alleen op de aangeduide paden, de smalle wandelpaden zijn voor fietsers verboden en daar wordt op gecontroleerd.

Aan de rand van het Zoniënwoud in Vlaams-Brabant liggen twee oude priorijen

In een vallei aan de Brusselse kant liggen de resten van het Rood Klooster in Oudergem, een priorij uit de veertiende eeuw met vijvers en een boomgaard eromheen. Aan de Vlaamse kant ligt de priorij van Groenendaal in Hoeilaart, waar Jan van Ruusbroec in dezelfde eeuw leefde. Toegang tot beide terreinen is gratis en er is horeca in de oude gebouwen. Reken op een uur per site. Let op: het Rood Klooster ligt net over de gewestgrens in Brussel, en dat maakt met de fiets niets uit, maar met de auto wel wegens de lage-emissiezone.

In Tervuren in Vlaams-Brabant staat een arboretum van honderd hectare

Het arboretum van Tervuren werd vanaf 1902 aangelegd om te onderzoeken welke buitenlandse boomsoorten hier zouden groeien; de bomen staan in groepen per herkomstgebied, van Noord-Amerika tot Japan. Toegang is gratis en het terrein is dag en nacht open. Reken op een wandeling van 3 tot 6 kilometer. In hetzelfde dorp ligt het Park van Tervuren met vijvers en het AfricaMuseum over Centraal-Afrika, dat na een verbouwing in december 2018 weer openging; entree kost 10 tot 14 euro.

Vanaf Tervuren loopt een fietspad door Vlaams-Brabant naar Brussel

De Tervurenlaan tussen het park en de stad werd in 1897 aangelegd voor de wereldtentoonstelling; er loopt nu een fietspad naast over ongeveer 11 kilometer. Fietsen is gratis en tram 44 rijdt over hetzelfde tracé. Reken op drie kwartier fietsen. De laan is vlak en loopt onder de bomen door; het is de snelste manier om vanuit de stad in het bos te komen zonder druk verkeer.

Fietsen in Leuven in Vlaams-Brabant is compact en vlak

Leuven heeft een universiteit uit 1425 en een laatgotisch stadhuis met ruim tweehonderd beelden in de nissen; die beelden zijn pas in de negentiende eeuw toegevoegd, de nissen stonden eeuwenlang leeg. Rondlopen is gratis en het stadhuis is met een rondleiding te bezoeken voor 5 tot 9 euro. Een fiets huren kost 10 tot 18 euro per dag. Reken op een dag; alles ligt binnen een kilometer, van de Grote Markt tot het Groot Begijnhof.

Fietsen door het Dijleland bij Leuven is vogelgebied in Vlaams-Brabant

De vallei van de Dijle ten zuiden van de stad bestaat uit vijvers, moeras en hellingbos, met de Doode Bemde bij Oud-Heverlee als bekendste stuk; het is een van de rijkste vogelgebieden van Vlaanderen. Toegang is gratis en er lopen fietsroutes van 20 tot 45 kilometer over jaagpaden en landwegen. Bij de vijvers staan kijkhutten. Let op: in het broedseizoen van maart tot juni zijn delen afgesloten en dat staat bij de ingangen aangegeven.

Het Meerdaalwoud in Vlaams-Brabant heeft oude eiken en een burchtruïne

Het Meerdaalwoud van rond de 1.250 hectare grenst aan het Heverleebos en heeft eiken van meer dan tweehonderd jaar, bronnen en de resten van een middeleeuwse burcht. Toegang is gratis en er lopen routes van 4 tot 14 kilometer. Fietsen mag op de brede paden. Met de bus ben je er in twintig minuten vanaf het station van Leuven en parkeren bij de ingangen kost niets.

Van Leuven naar Aarschot in Vlaams-Brabant loopt een route langs het water

Naar Aarschot, 20 kilometer noordoostelijk, loopt een fietsroute langs de Dijle en de Demer over jaagpaden, grotendeels autovrij en vlak; onderweg passeer je Rotselaar met zijn watermolen. Fietsen is gratis en de trein terug kost enkele euro's met de fiets erbij. Reken op anderhalf uur enkele reis. In Aarschot staan het begijnhof en de Onze-Lieve-Vrouwekerk, gebouwd uit de bruine ijzerzandsteen die deze streek zijn eigen gotiek gaf.

Het knooppuntennetwerk dekt heel Vlaams-Brabant

Vlaams-Brabant heeft genummerde fietsknooppunten; je zet nummers achter elkaar en stelt zo je eigen lus samen. Kaarten kosten 5 tot 10 euro bij de toeristische diensten en de routeplanners op de telefoon kennen het net. Reken op 15 kilometer per uur. Let op: in het zuidwesten van de provincie, in het Pajottenland, zijn de hellingen kort maar steil, met stukken van 10 tot 15 procent op kasseien.

Praktisch voor fietsen in Vlaams-Brabant

Vanuit Rotterdam rijd je in twee uur; met de trein ben je vanuit Brussel in 15 tot 30 minuten in Leuven, Tervuren of Hoeilaart en mag de fiets tegen een toeslag mee. België betaalt met de euro. April tot oktober geeft 12 tot 24 graden. In het Zoniënwoud is het in het weekend druk met dagjesmensen uit Brussel; doordeweeks is het er stil. In de bossen zitten teken, dus controleer jezelf na afloop.