De nationale parken van Alberta, van Banff tot Jasper

De nationale parken van Alberta zijn de reden voor de reis

Alberta heeft de bekendste bergparken van Noord-Amerika: Banff en Jasper, verbonden door de Icefields Parkway, met turquoise meren, gletsjers en een dierenrijkdom van wapiti tot grizzly. Wie voor de Rocky Mountains komt, komt voor deze twee, en dit artikel is de gids. Prijzen in Canadese dollars; reken grofweg 65 eurocent per dollar. De parken werken met een dagpas van volgens de parktarieven zo'n 10,50 dollar per volwassene per dag, en bij een week of langer is de Discovery Pass van Parks Canada de betere som. De afstanden zijn Canadees: reken alles in uren, niet in kilometers.

Banff is het oudste park van Canada, en het drukste

Banff, opgericht in 1885 als eerste nationale park van het land en het derde ter wereld, is het hart van de Canadese Rockies: het stadje Banff met de Banff Upper Hot Springs, de Bow Valley vol wild en de meren die van elke kalender bekend zijn. De Banff Gondola brengt je op Sulphur Mountain naar 2.281 meter, Lake Minnewanka en Two Jack Lake liggen een kwartier oostelijk met boottochten en kanoverhuur, en Johnston Canyon aan de Bow Valley Parkway heeft loopbruggen langs de kloof naar de Ink Pots erboven. Houd er rekening mee dat de keerzijde van die roem drukte is, met volle parkeerterreinen en wachttijd bij de iconen. De vuistregels: voor 8.00 uur bij de bekende meren, de gondels en warme bronnen in de middag, en wild kijken bij zonsopkomst en zonsondergang langs de Bow Valley Parkway. Reken op twee tot drie volle dagen voor de kern van het park, en boek overnachtingen in het hoogseizoen maanden vooruit; Canmore net buiten de poort is het alternatief dat de prijzen halveert.

Lake Louise en Moraine Lake vragen om planning

De twee bekendste meren van Canada liggen op een half uur van elkaar: Lake Louise met zijn gletsjerwand en kasteelhotel, en Moraine Lake in de Valley of the Ten Peaks, het beeld van de oude twintigdollarbiljetten. Sinds 2023 is Moraine Lake volgens de parkregels verboden terrein voor eigen auto's; alleen de pendelbussen van Parks Canada en de commerciële vervoerders komen er nog. Reserveer die shuttle weken vooruit voor het hoogseizoen, of neem de vroegste afvaart voor het ochtendlicht op de pieken. Bij Lake Louise geldt hetzelfde spel met de parkeerplaats, die in de zomer voor 7.00 uur vol staat. Het loont: wie de ochtend pakt op de kano's, het pad naar het Lake Agnes Tea House op 2.135 meter of de route naar de Plain of Six Glaciers, begrijpt waarom deze meren beroemd werden. Beide paden zijn 7 tot 11 kilometer heen en terug.

De Icefields Parkway is de mooiste rijdag van je leven

Tussen Lake Louise en Jasper loopt de Icefields Parkway, Highway 93, zo'n 232 kilometer bergweg langs gletsjers, watervallen en meren. Bow Lake en het uitkijkpunt boven Peyto Lake liggen in de eerste vijftig kilometer, daarna volgen de Mistaya Canyon en de klim naar het Columbia Icefield, waar terreinbussen het ijs van de Athabasca Glacier op rijden en de Glacier Skywalk met een glazen vloer boven de vallei hangt; beide tegen aparte kaartjes van tientallen dollars. Verderop liggen de Sunwapta Falls en de Athabasca Falls vlak aan de weg. Reken voor de Parkway een volle dag enkele reis, met stops; wie hem heen en terug rijdt, plant twee. Wie één klim wil maken: het pad over de Wilcox Pass kijkt van bovenaf op de gletsjer uit en is 8 kilometer heen en terug. Tank vol in Lake Louise of Jasper, want onderweg is vrijwel niets, en houd de weerswaarschuwingen aan; ook in juni en september kan het op de passen sneeuwen. De dieren langs de weg zijn het bonusprogramma, en de regel is streng: in de auto blijven en afstand houden.

Jasper is de wilde, stille tegenhanger

Jasper, noordelijker en groter, is alles wat Banff is maar dan rustiger: bredere valleien, meer wild en een van de grootste donkerehemelreservaten ter wereld, waar de Melkweg met het blote oog zichtbaar is. De grote bosbrand van juli 2024 heeft het stadje en delen van het park geraakt; de herbouw loopt, en juist daarom verdient Jasper bezoekers, maar controleer actuele openingen van paden en voorzieningen. De klassiekers: Maligne Lake met de boottocht naar Spirit Island en de Mary Schäffer Loop langs de oever, genoemd naar de vrouw die het meer in 1908 in kaart bracht; de Maligne Canyon vlak bij het stadje, waar het water tot 50 meter diep tussen de wanden loopt en je in de winter over het ijs wandelt; en de Jasper SkyTram op Whistlers Mountain naar 2.263 meter. Mount Edith Cavell met de Angel Glacier en de Miette Hot Springs zijn de twee uitstapjes die de meeste bezoekers overslaan. Wie moet kiezen tussen de parken, kiest Banff voor de iconen en Jasper voor de ervaring; wie een week heeft, kiest niet en rijdt de Parkway ertussen.

De onverwachte parel is het dinosauruspark in de badlands

Alberta heeft naast de bergen een tweede natuurwonder: de badlands rond Drumheller, anderhalf uur ten noordoosten van Calgary, waar rivieren een maanlandschap in de prairie sneden en de grootste dinosaurusvondsten van Noord-Amerika werden gedaan. Het Royal Tyrrell Museum, met tientallen complete skeletten, hoort tot de beste paleontologische musea ter wereld, tegen een entree van rond de 25 dollar, zo'n 16 euro; reken op minstens drie uur binnen. Bij Horseshoe Canyon en de hoodoos langs de weg zie je het landschap zelf. Twee uur zuidoostelijker ligt het Dinosaur Provincial Park, waar de botten nog in de wanden zitten en dat sinds 1979 op de werelderfgoedlijst staat, met begeleide opgravingstochten in de zomer. Voor gezinnen en voor wie één dag geen bergen wil, is dit de beste omweg van de provincie.

Waterton Lakes en Elk Island worden bijna altijd vergeten

In de zuidwesthoek, drie uur van Calgary, ligt Waterton Lakes National Park, waar de prairie zonder voorgebergte meteen in bergen van 2.500 meter overgaat. Het vormt sinds 1932 met het Amerikaanse Glacier National Park het Waterton-Glacier International Peace Park, het eerste ter wereld, en staat sinds 1995 op de werelderfgoedlijst. De Red Rock Canyon met zijn rode gesteente en het Cameron Lake op de grens zijn de twee doelen, en het Prince of Wales Hotel uit 1927 op de heuvel is het beeld van het park. Een half uur oostelijk van Edmonton ligt Elk Island National Park, in 1913 ingesteld en nu een van de weinige plekken waar zowel prairiebizons als bosbizons in vrije kuddes lopen; vanaf hier zijn bizons naar andere reservaten in de wereld gebracht. Het is ook donkerehemelreservaat, op een half uur van een stad van een miljoen inwoners, met paden van 3 tot 16 kilometer.

Praktisch in de parken

De logistiek bepaalt het plezier. Een huurauto is onmisbaar en kost in het seizoen 60 tot 90 dollar per dag, omgerekend 40 tot 60 euro; de dagpassen koop je online of bij de poorten. Calgary is de logische luchthaven voor Banff, Edmonton voor Jasper en Elk Island. Over de grens in British Columbia liggen Yoho met het Emerald Lake en Kootenay op een uur van Lake Louise, met dezelfde pas geldig. De natuurregels zijn geen folklore: berenspray mee op de paden en weten hoe hij werkt, eten nooit in de auto of tent laten, en wild op afstand fotograferen. De rangers delen boetes uit aan wie te dicht bij wapiti of beren komt, en elk jaar opnieuw met reden. En de fooi-en-belastingregel van Noord-Amerika geldt ook hier: ruwweg een kwart bovenop elke horecaprijs.

Wanneer je gaat

Juli en augustus zijn de topmaanden: alle paden sneeuwvrij, de meren op hun blauwst en 15 tot 25 graden overdag, met de drukte en de hotelprijzen als keerzijde. Juni en september zijn de kennerskeuze: rustiger en goedkoper, met in juni watervallen op smeltwaterkracht en in september gouden lariksen boven de meren, tegen de prijs van sneeuwkans op de hoogste paden. De winter maakt van Banff een skigebied met Sunshine Village en Lake Louise als gebieden, en van de meren schaatsvlaktes. April, mei en november zijn de tussenmaanden waarin veel hoge wegen en paden dicht zijn; wie dan komt, plant rond de valleien. Het noorderlicht is in Jasper en Elk Island van september tot en met april een reële kans.